መዝሙር ዳዊት 18

18:1-19 እተን ቀዳሞት ቃላት፡ ኣቱም እግዚኣብሔር ሓይለይ፡ እፈትወካ፡ ናይቲ መዝሙር ሕንጻጽን ትሕዝቶን እየን። እቶም ንኣምላኽ ብሓቂ ዚፈትውዎ፡ ከም ከውሒኦምን መዕቈቢኦምን ኴኖም፡ ብእኡ ኺብህጉ ይኽእሉ እዮም፡ ብምትእምማን ድማ ኺጽውዕዎ ይኽእሉ። ንሓይሊ ኣምላኽን ንጽቡቕነትኡ ንዓና ድማ ኣብኡ ዜዐብዩ ኩሎም ኩነታት ናይ ሓደ ምሕረት ምጥማት ንዓና ጽቡቕ እዩ። ዳዊት ጸሎተኛ ሰብኣይ ነበረ፡ ኣምላኽ ድማ ጸሎት ዚሰምዕ ኣምላኽ ኮይኑ ተረኺቡ። ንሕና ኸምኡ እንተ ጸለና፡ ከምኡ ድማ ክንረክብ ኢና። ምግላጽ ህላዌ ኣምላኽ ብፍጹም ተገሊጹ ኣሎ፡ ኣብ ፍቕዲ 7-15። ካብ ሰብ ብዙሕ ኣይተራእየን፡ ካብ ኣምላኽ ግና ብዙሕ ተራእየ፡ ኣብዚ ምድሓን እዚ። እተን ኣብዚ መግለጺ ህላዌ ኣምላኽ ዚገልጽ ጽሑፍ ተጠቒመን ዘለዋ ዜፍርሓ፣ ግርማውያን፣ ከምኡ’ውን ዘደንቕ ቃላት ኣብ ታሪኽ ወዲ እሰይ ምጥቃም ኣይከኣልን እዩ። ነፍሲ ወከፍ ክፋል ናይ ከምዚ ዝኣመሰለ ዜፍርህ ትርኢት፡ ካብ ዳዊት ዚዓቢ ኣብዚ ኣሎ ኢሉ ይነግረና። ኣምላኽ ንህዝቡ ኻብ ጸገማቶም ብግዜኡ ጥራይ ኣየድሕኖምን እዩ፡ ኣብቲ ግዜ እቲ ግና ኣብ ትሕቲ ጸገማቶም ኪድግፎም እዩ። ኣብ ፍቕዲ 18 ብዘይካ ሓንቲ ሓሳብ ናብ ጌትሰማኔን ቀራንዮን ምምራሕ ክንሓስብ ንኽእል ዲና? ኣብቲ ኣዝዩ ዘሕዝን ግዜ ናይ ክርስቶስ፡ ይሁዳ ምስ ኣሕለፎ፡ ፈተውቱ ድማ ምስ ሓደግዎ፡ ብዙሓት ሰባት ምስ ሰሓቕዎ፡ ስሓቕ ፍቕሪ ኣቦኡ ድማ ምስ ተኸልከለ፡ ሓይልታት ጸልማት ከም ዝወጥሩዎ ኽንርስዕ ንኽእል ዲና? ስቓይ ሞት ከቢብዎ ነበረ፡ ኣብ ጭንቀቱ ድማ ጸለየ፡ ዕብ 5:7። ኣምላኽ ንምድሪ ኼንቀጥቅጣን ኺርዕድ ከገብራን ገበረ፡ ኣኻውሕ ድማ ኺምቀሉ፡ ብትንሳኤኡ ድማ ኣውጽኦ፡ ከመይሲ ብእኡን ብስርሑን ተሓጒሱ ነበረ።

መዝሙር 18 እዚ መዝሙር እዚ፡ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ታሪኽ ህይወት ዳዊት፡ 2 ሳሙኤል 22፡ ረኺብናዮ ኢና። እቲ ናይ መጀመርታ ሕትመቱ እዩ ነይሩ፤ ኣብዚ ግን ተሓዲሱ፡ ሒደት ተቐይሩ፡ ንኣገልግሎት ቤተ ክርስቲያን ተሰሪዑ ንረኽቦ። እዚ እግዚአብሔር ንዕኡ ዝገበረሉ ብዙሕ ምድሓን ዘመስግነሉ መዝሙር ዳዊት እዩ፤ እዚ ድማ ኣብ ትዝታኡ ሓድሽ ኾይኑ ኪቕመጥን ፍልጠቱ ኺዝርጋሕን ኪወርስን ኩሉ ግዜ ይምነ ነይሩ። እዚ ዘደንቕ ቅንብር እዩ። እቲ ግጥሚ ኣዝዩ ጽቡቕ እዩ፡ እቲ ምስልታት ደፋር እዩ፡ እቲ ኣገላልጻ ልዑል እዩ፡ ኵሉ ቓል ድማ ቅኑዕን ትርጉም ዘለዎን እዩ፤ እቲ ኣምልኾ ግን ንግጥሚ ኣዝዩ ይበልጾ። ቅዱስ እምነትን ፍቕርን ሓጎስን ምስጋናን ተስፋን ኣብዚ ህያው፡ ንጡፍ፡ ከምኡውን ንጥቕሚ ዝቐርብ እዩ።

I. ንኣምላኽ ይምክሓሉ (ቁ. 1-3)።

II. እግዚአብሔር ዝገበረሉ ምድሓን የዕብዮ (ቁ. 4-19)።

III. እግዚአብሔር ብእኡ ዘርኣዮ ንጽህናኡ የጸናንዖ (ቁ. 20-28)።

IV. ንኹሉ ተግባራቱ ንእግዚአብሔር ክብሪ ይህብ (ቁ. 29-42)።

V. እግዚአብሔር ንዕኡን ንዘመዱን እንታይ ከም ዝገብረሎም ብምጽባይ ንርእሱ የበረታትዕ (ቁ. 43-50)።

ንሓለቓ መዘምራን። መዝሙር ዳዊት። እቲ እግዚአብሔር ካብ ኢድ ኵሎም ጸላእቱ ዘድሓኖ መዓልቲ፡ ንእግዚአብሔር ነዚ ቓል እዚ ዝደረሰሉ ባርያ እግዚአብሔር።

ቁጽሪ 1-19 እቲ ኣርእስቲ ነዚ መዝሙር እዚ ዝተጻሕፈሉ ምኽንያት ይነግረና፤ ቅድሚ ሕጂ (2 ሳሙኤል 22:1) ረኺብናዮ ኢና፡ ኣብዚ ግን እቲ መዝሙር ንሓለቓ መዘምራን ወይ ንሓላፊ መዘምራን ኣብ መዝሙራት ቤተ መቕደስ ከም ዝተዋህበ ተነጊሩና ኣሎ። ማስታወሻ፡ እቲ ብጽቡቕ ሰባት ንርእሶም ዝተዳለወ ብሕታዊ ቅንብራት፡ ንህዝቢ ኣገልግሎት ኪኸውን ይኽእል እዩ፡ ምእንቲ ኻልኦት ካብ ሻምብራኦም ብርሃን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ካብ ሓዊኦም እውን ሙቐት ኪወስዱ። ኣብነታት ካብ ሕግታት ንላዕሊ ይምህሩ። ዳዊት ድማ ኣብዚ ባርያ እግዚአብሔር ተባሂሉ ኣሎ፡ ከምቲ ሙሴ ዝነበረ፡ ኵሉ ጽቡቕ ሰብ ባርያ እግዚአብሔር ብምዃኑ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብበትሩ፡ ብሰይፉ፡ ከምኡውን ብብዕሩ፡ ንጥቕሚ መንግስቲ እግዚአብሔር ኣብ እስራኤል ኣዝዩ ስለ ዘዕበየ። ባርያ እግዚአብሔር ምዃኑ ካብ ንጉስ ዓባይ መንግስቲ ምዃኑ ንላዕሊ ክብሪ ነይሩዎ፤ ንሱ እውን ከምኡ ገይሩ ይርእዮ ነይሩ (መዝሙር 116:16)፡ ዎ እግዚአብሔር፡ ኣነ ባርያኻ እየ። ኣብዚ ቁጽርታት እዚ፡

I. ንኣምላኽን ምስኡ ዘለዎ ዝምድናን ይምክሓሉ። እቲ ናይ መዝሙር መጀመርታ ቓላት፡ ዎ እግዚአብሔር፡ ሓይለይ፡ ክፈትወካ እየ፡ ኣብዚ ከም ዕላማን ትሕዝቶን ናይ ምሉእ መዝሙር ተቐሚጡ ኣሎ። ፍቕሪ ንኣምላኽ ናይ ሕጊ ቀዳማይን ዓብይን ትእዛዝ እዩ፡ ምኽንያቱ ንኹሉ ተቐባልነት ዘለዎ ምስጋናናን ምእዛዝናን መሰረት ስለ ዝኾነ፤ እዚ ድማ ካብ ኵሉ እቲ እግዚአብሔር ዝህበና ምሕረት ክንጥቀመሉ ዝግባእ እዩ፡ ልብና ብእኡ ናብኡ ብፍቕሪ ኺሰፍሕ ኣለዎ። እዚ ንሱ ዝደልዮን ዝቕበሎን እዩ፤ ከምዚ ዝበለ ውሑድ ምላሽ እንተ ዘይሃብናዮ፡ ኣዝዩ ዘየመስገንቲ ኢና። ኣብ እተፍቅሮ ሰብ ምውፋር ንፈታዊ ባህታኡ እዩ፤ ስለዚ ነዚ ገመድ እዚ ይትንክዮ፡ ብእኡ ድማ ብብዙሕ ባህታ ይዝምር (ቁ. 2)፡ "እግዚአብሔር ከውሐይን ዕርደይን መድሓንን እዩ። ኣምላኸይ፡ እቲ ዝውከሎ ኸውሐይ እዩ። ጋሻይን ቀርነይ ምድሓነይን ዕርደይን እዩ።" ምኽንያቱ ኣብ እግዚአብሔር ንኹሉ እቲ ንህዝቡ ዘድልዮምን ዘጋጥሞምን ዝኸውን ነገር ኣሎ። "ንሱ ኸውሐይን ሓይልን ዕርድን እዩ"፤ ማለት፡

1. "ኣብ ዝዓበዩ ሓደጋታትን ሽግራትን ከምኡ ኾይኑ ረኺበዮ ኣለኹ።"

2. "ንኻልኦት ኵሎም ብምጥላም፡ ንበይኑ ንሱ ኸም ዝሕልወኒ ብምውካል፡ ከምኡ ኪኸውን መሪጸዮ ኣለኹ።" እቶም ንእግዚአብሔር ብሓቂ ዝፈቕርዎ፡ ከምዚ ገይሮም ብእኡ ኪምክሑ ይኽእሉ እዮም፡ ብርግጽ ድማ ኪጽውዕዎ ይኽእሉ እዮም፡ ቁ. 3። እዚ ካብ ምድሓንና ክንጥቀመሉ ዝግባእ ካልእ ነገር እዩ፡ ንእግዚአብሔር ዝያዳ ክንፈቕሮ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንጸሎት እውን ዝያዳ ክንፈቕሮ ኣሎና—ክሳዕ እንነብር ክንጽውዖ ኣሎና፡ ብፍላይ ኣብ ግዜ ሽግር፡ ከምኡ እንተ ገበርና ኸም እንደሕን ብርግጽ ብምእማን፤ ምኽንያቱ ከምዚ ተጻሒፉ ኣሎ፡ ስም እግዚአብሔር ዚጽውዕ ዘበለ ኺድሕን እዩ። ግብሪ ሃዋርያት 2:21።

II. እግዚአብሔር ዝገበረሉ ምድሓን የዕብዮ፡ ምእንቲ ኸምኡ ብምግባር ንምስጋናኡ ዝያዳ ኺለዓዓል እዩ። ንሓይሊ እግዚአብሔርን ንጽቡቕነቱን ዘዕብዩ ኵሉ ኩነታት ምሕረት ምዕዛብ ጽቡቕ እዩ።

1. እቲ ዝደሓንናሉ ሓደጋ ዝያዳ ቀረባን ኣስጋእን ዝነበረሉ መጠን፡ ምሕረት ምድሓን ዝዓበየ ይኸውን። ዳዊት ሕጂ ሓይልታት ጸላእቱ ብኸመይ ከም ዝፈሰሱሉ ይዝክር ነይሩ፡ እዚ ድማ ማይ ሞት ከቢቡኒ፡ ወሓይዝ በልያል ኣስጊኦሙኒ ይብሎ። ከቢቦምዎ፡ ሓጺሮምዎ፤ ኣደንጊጾምዎ፡ ብእኡ ድማ ንምሓዝ ኣዝዮም ቀሪቦም ነይሮም፤ መፈንጠራኦም ኣቕዲሞምዎ፡ ኣብ ወጻኢ ውግኣት ክህሉ ከሎ፡ ኣብ ውሽጢ ፍርሓትን ሓዘንን ነይሩ፡ ቁ. 4, 5። መንፈሱ ተዋሒጡ ነይሩ፡ ንርእሱ ድማ ከም ዝጠፍአ ሰብ ይርእያ ነይሩ፤ መዝሙር 116:3 ርአ።

2. ንምድሓን ናብ እግዚአብሔር ዝያዳ ብትግሃት ዝለመንናሉ መጠን፡ እቲ መልሲ ድማ ንጸሎትና ዝያዳ ቀጥታዊ ዝኾነሉ መጠን፡ ዝያዳ ክንምስግን ግዴታ ኣሎና። ምድሓን ዳዊት ከምኡ እዩ ነይሩ፡ ቁ. 6። ዳዊት ጸሎተኛ ሰብ ኾይኑ ተረኺቡ፡ እግዚአብሔር ድማ ጸሎት ሰማዒ ኣምላኽ ኾይኑ ተረኺቡ። ንሕና ኸምኡ እንተ ጸለና፡ ከምኡ ኸኣ ክንረክብ ኢና። ጭንቂ ናብ ጸሎት እንተ ደፋእና እኳ፡ እግዚአብሔር ግን ኣይሰምዓናን ማለት ኣይኮነን፤ የግዳስ፡ ምሕረት ዘለዎ ኣምላኽ ስለ ዝኾነ፡ ንምሕጋዝና ዝያዳ ድሉው ኪኸውን እዩ።

3. ኣብ ዝኾነ ምድሓን፡ እቲ ኣምላኽ ዝገብሮ ምግላጽ ዝያዳ ዘደንቕ ዝኾነሉ መጠን፡ እቲ ምድሓን ዝዓበየ ይኸውን። ንዳዊት ዝተገብረሉ ምድሓን ከምኡ እዩ ነይሩ፡ እዚ ድማ ምግላጽ ህልውና እግዚአብሔርን ክብራዊ ባህርያቱን ብዝዓበየ ግርማ ዝግለጸሉ እዩ፡ ቁ. 7፡ ወዘተ። ኣብዚ ምድሓን እዚ ኻብ ሰብ ዝተራእየ ውሑድ እዩ ነይሩ፡ ካብ እግዚአብሔር ግን ብዙሕ እዩ ነይሩ።

(1.) ኣምላኽ ኵሉ ዝኽእል ሓይሊ ዘለዎ ኾይኑ ተገሊጹ፤ ምኽንያቱ ንምድሪ ኣንቀጥቂጡ ኣንቀጥቂጡዋ እዩ፡ መሰረት ኣኽራማት እውን ኣንቀጥቂጡ እዩ (ቁ. 7)፡ ከምቲ ብጥንቲ ኣብ ደብረ ሲና ዝገበሮ። ሰባት ብፍርሂ ምስ ተመጥኡ፡ ሽዑ ምድሪ ኸም ዝተንቀጥቀጠት ኪበሃል ይከኣል፤ ዓበይቲ ሰባት ምስ ተደናገሩ፡ ሽዑ ኣኽራማት ተንቀጥቂጠን።

(2.) ንጸላእትን ንሰጓግትን ህዝቡ ቍጥዓኡን ዘይምርሳሑን ኣርኣየ፡ ተቖጢዑ ነይሩ፡ ቁ. 7። ቍጥዓኡ ኣትሚኹ፡ ነዲዱ፡ ሓዊ ነይሩ፡ በላዒ ሓዊ ነይሩ (ቁ. 8)፡ ብእኡ ድማ ጓህሪ ተለዓዒሉ። እቶም ብገዛእ ሓጢኣቶም ንርእሶም ከም ጓህሪ (ማለት፡ ነዳዲ) ናይዚ ሓዊ እዚ ዝገብሩ፡ ብእኡ ኺጠፍኡ እዮም። እቲ ንሰጓግቲ ፍላጻታቱ ዝሰርዕ፡ ምስ ዝደሊ ይልእኮም፡ ንዒላማ ኸም ዝወቕዑን ተግባራዊ ኸም ዝኾኑን ድማ ርግጽ እዩ፤ ምኽንያቱ እዞም ፍላጻታት እዚኦም መብረቓት እዮም፡ ቁ. 14።

(3.) ንጕዳይ ህዝቡ ንምምጓት ከምኡውን ንምድሓኖም ድሉው ምዃኑ ኣርኣየ፤ ምኽንያቱ ኣብ ኪሩብ ተወጢሑ በረረ፡ ንጽድቂ ንምሕላውን ንጭንቕቲ ኣገልገልቱ ንምድሓንን፡ ቁ. 10። ንእግዚአብሔር፡ ንሱ ኣብ ኣኽናፍ ንፋስ ዝወጽእ፡ ኣብ ሰማያት ዝወጽእ፡ ንምሕጋዝ ህዝቡ፡ ብኽብሩ ድማ ኣብ ሰማያት፡ ዝኾነ ተቓውሞ ወይ ዕንቅፋት ኪግበረሉ ኣይከኣልን።

(4.) ንጕዳይ ዳዊት ብምርኣይ ትሕትናኡ ኣርኣየ፡ ሰማያት ኣድኒኑ ወረደ (ቁ. 9)፡ መልኣኽ ኣይሰደደን፡ የግዳስ ንርእሱ መጸ፡ ከምቲ ኣብ ጭንቂ ህዝቡ ዝጭነቕ።

(5.) ንርእሱ ብጸልማት ከበበ፡ ገና ግን ንህዝቡ ብርሃን ካብ ጸልማት ኪበርህ ኣዘዘ፡ ኢሳይያስ 45:15። ንሱ ንርእሱ ዝሓብእ ኣምላኽ እዩ፤ ምኽንያቱ ጸልማት ድንኳኑ ገበሮ፡ ቁ. 11። ክብሩ ዘይርአ እዩ፡ ምኽሩ ዘይድለ እዩ፡ ተግባራቱ ድማ ዘይግለጽ እዩ፡ ከምኡ ድማ፡ ንዓና፡ ደበናን ጸልማትን ከቢብዎ ኣሎ፤ ናብና ብመገዲ ምሕረት ክመጽእ ከሎ እኳ፡ ዝወስዶ መገዲ ኣይንፈልጥን ኢና፤ ግን፡ ዕላማታቱ ምስጢራዊ ክኾኑ ከለዉ፡ ሕያዎት እዮም፤ ምኽንያቱ ንርእሱ እንተ ሓብአ እኳ፡ ንሱ ኣምላኽ እስራኤል፡ መድሓኒ እዩ። ብብርሃኑ ድማ፡ እቲ ጽዑቕ ደበና ይሓልፍ (ቁ. 12)፡ ምጽንናዕ ይመለስ፡ ኩነታት ይቕየር፡ እቲ ጸሊምን ኣስጋእን ዝነበረ ድማ ህዱእን ባህ ዘብልን ይኸውን።

4. ኣብ መገዲ ምድሓን ዘለዉ ዕንቅፋታት ዝዓበዩ ዝኾኑሉ መጠን፡ እቲ ምድሓን ዝያዳ ክብራዊ ይኸውን። ንምድሓን ዳዊት፡ ማያት ክሳዕ እቲ ቐናዕቲ ዝርኣዩ ተመቒሎም ነይሮም፤ ምድሪ ኸኣ ክሳዕ እቲ መሰረታ ዝርከብ ተሰንጢቓ ነይራ፡ ቁ. 15። ዓሚቝን ብዙሕን ማያት ነይሩ፡ ካብኡ ኸኣ ኪወጽእ ነይሩ (ቁ. 16)፡ ከምቲ ሙሴ፡ ስሙ ካብ ማይ ብሓቂ ብምውጻእ ዝረኸበ፡ ዳዊት ድማ ብምሳሌ። ጸላእቱ ሓያላት ነይሮም፡ ይጸልእዎ ድማ ነይሮም፤ ንበይኑ እንተ ተረፍ ነይሩ፡ ንዕኡ ኣዝዮም ሓያላት ምኾኑ ነይሮም፡ ቁ. 17። ንዕኡ ድማ ኣዝዮም ቅልጡፋት ነይሮም፤ ምኽንያቱ ኣብ መዓልቲ መከራኡ ኣቕዲሞምዎ፡ ቁ. 18።