ኦሪት ዘሌዋውያን 2

2:1-11 ናይ ስርናይ መስዋእትታት ክርስቶስ ንኣና ኢሉ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ከም ዝቐረበ፣ ከምኡውን ንነፍስና እንጌራ ህይወት ምዃኑ ምሳሌ ክኸውን ይኽእል፤ ግናኸ ብዝያዳ ናብ ኣምላኽ ዘሎና ግዴታ ንበረኸታት ምድላው ኣምላኽ፣ ከምኡውን ንኣምላኽ ቅቡላት ዝኾኑ ሰናይ ግብራት ዘመልክቱ ይመስል። እቲ 'meat' ዝብል ቃል ንዝኾነ ዓይነት መግቢ ብግቡእ ይሰየም ነይሩ፣ ሕጂውን ይኸውን፤ እቲ ዓብዪ ክፋል ናይዚ መስዋእቲ እዚ ድማ ንምብላዕ እምበር ንምንዳድ ኣይነበረን። እዞም ናይ ስርናይ መስዋእትታት ድሕሪ ዝቃጸል መስዋእቲ ተጠቒሶም ኣለዉ፦ ምስ መስዋእቲ ክርስቶስ ብዘይ ምትእስሳርን ልባዊ ምውፋይ ንኣምላኽን ከምዚኦም ዝበሉ ኣገልግሎታት ቅቡላት ክኾኑ ኣይክእሉን እዮም። ርሖ (خميرة) ናይ ትዕቢት፣ ሕሱምነትን ግብዝነትን ምልክት እዩ፤ ዓሰል ድማ ናይ ስጋዊ ደስታ ምልክት እዩ። እዞም ቀዳሞት ምስ ጸጋታት ትሕትና፣ ፍቕርን ቅንዕናን ብቐጥታ ዝጻረሩ እዮም፣ ኣምላኽ ድማ ዝፈትዎም። እቲ ዳሕረዋይ ሰባት ካብ ኣገልግሎት ኣምልኾን ካብ ምምልማል ሰናይ ግብርን ዘርሕቕ እዩ። ክርስቶስ፣ ብባህሪኡን ብመስዋእቲኡን ካብቲ ብርሖ ዝምልክት ብምሉኡ ነጻ ነበረ፤ ከምኡውን እቲ መከራ ዝመልኦ ህይወቱን እቲ መሪር ሞቱን ምስ ዓለማዊ ደስታ ፈጺሞም ዝተፃረሩ ነበሩ። ህዝቡ ድማ ንዕኡ ንምስዓብን ንዕኡ ንምምሳልን ተጸዊዖም ኣለዉ።

ምዕራፍ 2 ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ብዛዕባ መስዋእቲ እኽሊ ዘሎ ሕጊ ንረክብ።

I. ትሕዝቶኡ፤ ብዘይተጸብሐ ሓርጭ ምስ ዘይትን ዕጣንን (ቁ. 1)፣ ወይ ኣብ ምድጃ ዝተጋገረ (ቁ. 4)፣ ወይ ኣብ ሳህን ዝተጋገረ (ቁ. 5, 6)፣ ወይ ኣብ መጥበሲ ዝተጋገረ (ቁ. 7)።

II. ኣመሓድራኡ፡ ናይ ሓርጭ (ቁ. 2, 3)፣ ናይ ቅጫ (ቁ. 8–10)።

III. ገለ ፍሉያት ሕግታት ብዛዕባኡ፡ ማይ-ሓምቢሽትን መዓርን ከቶ ከይእቶ (ቁ. 11, 12)፣ ጨው ድማ ኣብ መስዋእቲ እኽሊ ከቶ ከይተርፍ (ቁ. 13)።

IV. ብዛዕባ መስዋእቲ በዅሪ ፍረታት እኽሊ ዘሎ ሕጊ (ቁ. 14, ወዘተ)።

ቁጥር 1-10 ገሊኡ መስዋእቲ እኽሊ ንመስዋእቲ ምሕራር መተሓሓዚ ጥራይ ነበረ፣ ከምቲ ምስ ዕለታዊ መስዋእቲ (ዘጸ. 29:38, 39) ከምኡ’ውን ምስ መስዋእቲ ሰላም ዝቐርብ ዝነበረ። እዚኦም ምስኦም መስዋእቲ መስተ ነበሮም (ዘሁ. 15:4, 7, 9, 10 ተመልከት)፣ ኣብዚኦም ድማ መጠን ተወሲኑ ነበረ። ግናኸ ሕጊ እዚ ምዕራፍ እዚ ብዛዕባ እቶም ብውልቆም ዝቐርቡ ዝነበሩ መስዋእቲ እኽሊ እዩ፣ ሰብ ከምኡ ገይሩ ንኣምልኾኡ ኺገልጽ ምኽንያት ምስ ረኸበ። እቲ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት እንረኽቦ ናይ መጀመርታ መስዋእቲ ከምዚ ዓይነት እዩ ነይሩ (ዘፍ. 4:3)፡ ቃየል ካብ ፍረ ምድሪ መስዋእቲ ኣቕረበ።

I. እዚ ዓይነት መስዋእቲ እዚ ተሰሪዑ ነበረ፣

1. ንድኻታት ብምሕሳብን ንኽእለቶም ብምርኣይን፣ እቶም ብእንጌራን ቅጫን ጥራይ ዝነብሩ ዝነበሩ ሰባት ካብቲ ናቶም ሕሱርን ቀሊልን መግቢ ንኣምላኽ ቅቡል መስዋእቲ ኼቕርቡ ምእንቲ፣ ከምቲ መበለት ጻረፕታ ንነብዪኡ ዝገበረቶ፣ ንመሰውኢ ኣምላኽ ቅድም ሓንቲ ንእሽቶ ቅጫ ብምግባር፣ ኣብቲ ኣብ ኣቕሓ ዝነበረ ሓርጭን ኣብቲ ኣብ ማሰ ዝነበረ ዘይትን ከይውድእ በረኸት ኪረኽቡ ምእንቲ እዩ።

2. ኣብ መግቦም ንዝገበረሎም ምሕረት ኣምላኽ ቅቡል መግለጺ ንምዃን እዩ። እዚ ከም ግብሪ መሬት ነበረ፣ በዚ ድማ ኣብ ኣምላኽ ዘለዎም ምትእምማን፣ ንእኡ ዘለዎም ምስጋና፣ ከምኡ’ውን ንሱ ወናኒኦምን ለጋስ በረኸት ዝህቦምን ስለ ዝኾነ፣ ንኹሉ ህይወትን እስትንፋስን ዘድሊ መግቢን ዝህብ ስለ ዝኾነ፣ ካብኡ ዘለዎም ትጽቢት ይገልጹ ነበሩ። ስለዚ ንእግዚአብሔር ብንብረቶም ኬኽብርዎ ይግባእ፣ ንኽብሩ ከም ዝበልዑን ከም ዝሰተዩን ንምግላጽ ድማ ገለ ኻብ መግቦምን መስተኦምን ንቐጥታዊ ኣገልግሎቱ ኼወፍዩ ነበሮም። እቶም ሕጂ ብመስጋናን ብበጎ ኣድራጎት ልብን ንጥሙያት እንጌራኦም ዝዕድሉ፣ ንእቶም ዕለታዊ መግቢ ዘይብሎም ድማ ዘድልዮም ዝህቡ፣ ንርእሶም ስብሕን ጥዑምን ምስ በልዑን ምስ ሰተዩን ድማ ንእቶም ዝተዳለወሎም ዘይብሎም ክፍሊት ዝሰዱ፣ ንኣምላኽ ቅቡል መስዋእቲ እኽሊ የቕርቡ። ነብዪ ድማ እቲ መስዋእቲ እኽሊን መስዋእቲ መስተን ካብ ቤት እግዚአብሔር ምጥፍኡ ሓደ ኻብቲ ዘስካሕክሕ ሳዕቤናት ጥሜት ምዃኑ ይሓዝን (ኢዩኤል 1:9)፣ ምብዝሑ ድማ ንሳቶም እንደገና ኺጅምሩ ምዃኑ ዝዓበየ በረኸት ጌሩ ይርእዮ ነበረ (ኢዩኤል 2:14)።

II. ሕግታት መስዋእቲ እኽሊ እዚኦም እዮም ነይሮም፦

1. እቲ ኣቑሑት ወትሩ ጽቡቕ ሓርጭን ዘይትን ኪኸውን ኣለዎ፣ እዚኦም ድማ ክልተ ቀንዲ ፍርያት ምድሪ ከነኣን እዮም ነይሮም (ዘዳ. 8:8)። ዘይቲ ሽዑ ኣብ መግቦም ንኣና ሕጂ ቅቤ ከም ዝኾነ ነበረ። ዘይተጸብሐ እንተ ነበረ፣ እቲ ዘይቲ ኣብቲ ሓርጭ ኺፈስስ ኣለዎ (ቁ. 1)፤ ዝተጸብሐ እንተ ነበረ ድማ፣ ምስቲ ሓርጭ ኺሕወስ ኣለዎ (ቁ. 4, ወዘተ)።

2. ዘይተጋገረ ሓርጭ እንተ ነበረ፣ ብዘይካ ዘይቲ ዕጣን ኪውሰኸሉ ኣለዎ፣ እዚ ድማ ንመሰውኢ ንምዕጣን ምስኡ ኺሕረግ ነበረ (ቁ. 1, 2)፤ ንእዚ ብምምልካት፣ ኣገልገልቲ ወንጌል ንኣምላኽ ጥዑም መኣዛ ከም ዝኾኑ ተነጊሩ ኣሎ (2 ቈረ. 2:15)።

3. ዝተዳለወ እንተ ነበረ፣ እዚ ብብዙሕ መገዲ ኺግበር ይኽእል ነበረ፤ እቲ ኣቕራቢ ኺጋገሮ ወይ ኪጥብሶ ወይ ድማ ሓርጭን ዘይትን ኣብ ሳህን ኬደባልቅ ይኽእል ነበረ፣ ንእዚ ድማ ኣብ ከባቢ ድንኳን መገዲ ተዳልዩ ነበረ። እቲ ሕጊ ብዛዕባ እቶም ዝነኣሱ ወጻኢ ዝነበሮም መስዋእቲ እውን ኣዝዩ ትኽክል ነበረ፣ እዚ ድማ ኣምላኽ ብትጉህ ልቢ ዝፍጸሙ ሃይማኖታዊ ኣገልግሎታት፣ እንተላይ ብድኻታት ህዝቡ ዝፍጸሙ፣ ከም ዝፈልጥ ንምሕባር እዩ።

4. ብኣቕራቢኡ ንካህን ኪቐርብ ነበረ፣ እዚ ድማ ንእግዚአብሔር ምቕራብ ተባሂሉ ይጽዋዕ (ቁ. 8)፣ ከመይሲ ካህናት ተቐበልቲ ኣምላኽ ነበሩ፣ ህያባት ኬቕርቡ ድማ ተሰሪዖም ነበሩ።

5. ገለ ኻብኡ ኣብ መሰውኢ ኺሕረግ ነበረ፣ ንመዘከርታ፣ ማለት፣ ኣምላኽ ንኹሉ ብብዝሒ ኺጥቀሙሉ ብምሃቡ ንዝገበረሎም ልግሲ ከም ዝዝክሩ መግለጺ እዩ። ብሓዊ ዝቐርብ መስዋእቲ ነበረ (ቁ. 2, 9)። ብሓዊ ምብላዑ ድማ ንኹሉ ፍረ ምድሪ ከምኡ ጌሮም ኪቃጸል ይግብኦም ከም ዝነበረ፣ ከምኡ’ውን ብምሕረት እግዚአብሔር ከም ዘይተቃጸለ ኼዘኻኽሮም ይኽእል ነበረ።