1ይ ሳሙኤል 31

31:1-7 ብመንገዲ ሞቶም፡ መንፈሳዊ ወይ ዘለኣለማዊ ኩነታት ሓደ ሰብ ክንፈርድ ኣይንኽእልን ኢና። ከመይሲ፡ ኣብኡ ንጻድቕን ንረሲእን ሓንቲ ፍጻሜ ኢያ ዘላ። ሳኦል ብብርቱዕ ምስ ቆሰለ፡ ክቃወም ወይ ክሃድም ምስ ዘይከኣለ፡ ብዛዕባ ዘይትመውት ነፍሱ ዝኾነ ሓሳብ ኣይገለጸን፤ እንታይ ደኣ፡ ፔለሼታውያን ከይወርዎ ወይ ከይሳቀይዎ ጥራይ ተመነ፤ ንሱ ድማ ገበነኛ ነፍሱ ኮነ። እዚ ዓብይ ናይ ዲያብሎስ ሽርሒ ስለ ዝኾነ፡ ሓጥኣን ኣብ ከቢድ ጸገማት ክርከቡ ከለዉ፡ ናብዚ ናይ ተስፋ ምቑራጽ ናይ መጨረሽታ ተግባር ከምዘብጽሖም፡ ኣእምሮ ካብዚ ንምክልኻል፡ ብጽኑዕ ምሕሳብ ናይቲ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ዘለዎ ሓጥኣትነትን ኣብ ሕብረተሰብ ዘለዎ ድንጹይ ሳዕቤናትን፡ ምጥንኻር ኣገዳሲ እዩ። ግናኸ፡ ሓልዮትና ኣብ ርእስና ኣይኮነን። ካብቲ ንእስራኤል ዝሕሉ ኣምላኽ ምሕላው ንለምን። ንሕልዋን ንጸልይን፤ ኵሉ ናይ ኣምላኽ ኣጽዋር ድማ ንምልበስ። በቲ እኩይ መዓልቲ ንምጽዋርን ኵሉ ምስ ገበርና ኸኣ ደው ንምባልን።

ኣብ ዝሓለፈ ምዕራፍ ዳዊት ዝሰዓረ፣ እወ፣ ካብ ሰዓሪ ንላዕሊ ዝኾነሉ ርኢና። ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ድማ ሳኦል ዝተሰዓረን ካብ ምርኮኛ ዝኸፍአን ኮይኑ ንረኽቦ። ምድላው ኣምላኽ እዞም ክልቲኦም ነገራት ብሓንሳእ ክኸውንዎ ደለየ። ምናልባት ዳዊት ንኣማሌቃውያን ዝሰዓረሉ መዓልቲ፣ ፍልስጥኤማውያን ድማ ንሳኦል ዝሰዓሩሉ ነበረ። ሓደ ኣብ ልዕሊ ሓደ ተነጺሩ ኣሎ፣ ሰባት ኣብ ኣምላኽ ምእማንን ንእኡ ምጥላምን እንታይ ከምጽእ ከም ዝኽእል ምእንቲ ክርእዩ። ንሳኦል ብዝርዕድ ኢድን ብዝሓመመ ልብን ምስ ፍልስጥኤማውያን ክዋጋእ ተዳልዩ ሓዲግናዮ ነይርና፣ ፍርዱ ኻብ ሲኦል ተነቢቡሉ ነይሩ፣ እቲ ኻብ ሰማይ ተነቢቡሉ ዝነበረ ግን ኣይተገደሰሉን። ሕጂ እንታይ ከም ዝኾኖ ንርአ። ኣብዚ ዘሎ፣

I. ሰራዊቱ ተበታቲኑ (ቁ. 1)።

II. ሰለስቲኦም ደቁ ተቐቲሎም (ቁ. 2)።

III. ንሱ ባዕሉ ቆሲሉ (ቁ. 3)፣ ብኢዱ ድማ ተቐቲሉ (ቁ. 4)። ሞት ኣጽዋር ዝጸውርሉ (ቁ. 5) ከምኡውን ኩሎም ሰቡ (ቁ. 6)።

IV. ሃገሩ ብፍልስጥኤማውያን ተታሒዙ (ቁ. 7)። ሰፈሩ ተዘሚቱ፣ ስጋኡ ድማ ተደርብዩ (ቁ. 8)። ኣብ ውድቀቱ ተሓጒሱሉ (ቁ. 9)። ስጋኡ ብግህዶ ተሰቒሉ (ቁ. 10)፣ ብጸገም ድማ ብሰባት ያቤስ-ጊልዓድ ድሒኑ (ቁ. 11-13)። እቲ ብኣምላኽ እተነጽገ ሰብ ከምዚ ገይሩ ወደቐ።

ቁጥር 1-7 ሕጂ መዓልቲ ምፍዳይ መጺኣ ኣላ፣ ሳኦል ብሓጢኣት ዝሓደጎ ደም ኣማሌቃውያንን፣ ብዝበለጸ ሓጢኣት ዘፍሰሶ ደም ካህናትን ክሕተት ኣለዎ። እቲ ክፈስስ ዝደለዮ ደም ዳዊት እውን ኣብቲ ሕሳብ ክኣቱ ኣለዎ። ሕጂ መዓልቲ ውድቀቱ መጺኣ ኣላ፣ ከምቲ ዳዊት ዝተነበዮ፣ ናብ ውግእ ወሪዱ ክጠፍእ እዩ፣ ምዕ. 26:10። ንጽድቂ ፍርዲ ኣምላኽ ንርአ።

I. ወተሃደራቱ ኣብ ከባቢኡ ክወድቁ ይርኢ፣ ቁ. 1። ፍልስጥኤማውያን ዝበዝሑ፣ ዝሓሸ ቦታ ዝሓዙ፣ ወይ ዝሓሸ ዝተመርሑ እንተነበሩ፣ ወይ ካልእ እንታይ ረብሓታት ከም ዝነበሮም ኣይተነግረናን፤ ግናኸ ዝያዳ ሓይሊ ዝነበሮም ይመስል፣ ከመይሲ መጥቃዕቲ ጀመሩ፤ ምስ እስራኤል ተዋግኡ፣ እስራኤላውያን ድማ ሃዲሞም ወደቑ። እቶም ዝበለጹ ሰራዊት ተበታቲኖም፣ ብዙሓት ድማ ተቐቲሎም፣ ምናልባት እቶም ሳኦል ንዳዊት ኣብ ምድሃል ዝተዋፈሮም። ከምዚ ገይሮም እቶም ኣብ ሓጢኣቱ ዝሰዓብዎን ዘገልገልዎን፣ ኣብ ውድቀቱ ቅድሚኡ ከዱን ኣብ መዓቱ ምስኡ ተኻፈሉን።

II. ደቁ ኣብ ቅድሚኡ ክወድቁ ይርኢ። እቶም ሰዓርቲ ፍልስጥኤማውያን ብሓይሊ ኣብ ልዕሊ ንጉስ እስራኤልን እቶም ኣብ ከባቢኡ ዝነበሩን ጸቕጢ ገበሩ። ሰለስቲኦም ደቁ ኣብ ጥቓኡ ነበሩ፣ ምናልባት፣ ኩሎም ሰለስቲኦም ኣብ ቅድሚኡ ተቐቲሎም፣ ንዓቢ ሓዘኑ (ከመይሲ ንሳቶም ተስፋ ስድራቤቱ ነበሩ) ከምኡውን ንዓቢ ፍርሃቱ፣ ከመይሲ ሕጂ ንሳቶም ሓለውቲ ኣካላቱ ነበሩ፣ ተራኡ ቀጺሉ ከም ዝመጽእ ካልእ ክድምድም ኣይከኣለን። ደቁ ተሰይሞም ኣለዉ (ቁ. 2)፣ ዮናታን ኣብ መንጎኦም ምህላዉ የሕዝነና፡ እቲ ጥበበኛ፣ ጅግና፣ ጽቡቕ ሰብ፣ ከምቲ ሳኦል ጸላኢኡ ዝነበረ፣ ዮናታን ድማ ፈታዊ ዳዊት ዝነበረ፣ ግናኸ ምስቶም ካልኦት ይወድቕ። ግዴታኡ ንኣቡኡ ኣብ ገዛ ክጸንሕ ወይ ሰራዊት ክዋጋእ ከሎ ክሃድም ኣይፈቐደሉን፤ ምድላው ኣምላኽ ድማ ከምኡ ገይሩ፣ ኣብቲ ናይ ስድራቤቱ ልሙድ ዕድል ወደቐ፣ እኳ ደኣ ኣብ ሓጢኣቱ ፈጺሙ ኣይተዋፈረን፤ ስለዚ ናይ ኤሊፋዝ ምልከታ ኣይሰርሕን (እዮብ 4:7)፣ ንጹህ ኮይኑ ዝጠፍአ መን እዩ? ከመይሲ ኣብዚ ሓደ ነበረ። እንታይ ክንብል ኢና?

1. ኣምላኽ በዚ ናይ ሳኦል ጭንቀት ኣብ ሞት ዝበጽሓሉ ግዜ ክውድእ፣ ከምኡውን ኣብ ቤቱ ክፍጸም ዝነበሮ ፍርዲ ክፍጽም ደለየ። እታ ስድራቤት ክትወድቕ እንተኾይና፣ ዮናታን፣ እቲ ሓደ ካብኣ፣ ምስኣ ክወድቕ ኣለዎ።

2. በዚ ድማ ንዳዊት ናብ ዘውዲ ዝወስድ መገዲ ዝያዳ ንጹህን ቅኑዕን ክገብሮ ደለየ። ከመይሲ፣ ዮናታን ባዕሉ ኩሉ መሰሉን ረብሓኡን ብሓጎስ ንእኡ ክሓድግ እንተኾነ እውን (ካልእ ክንጠራጠር ምኽንያት የብልናን)፣ ብዙሓት ህዝቢ ግን ንቤት ሳኦል ንምድጋፍ ስሙ ክጥቀሙሉ፣ ወይ ድማ ንዳዊት ብቐስ ክመጹሉ ዝኽእሉ ነበሩ። ኢሽቦሼት (እቲ ሕጂ ኣብ ገዛ ዝተረፈ፣ ንግብሪ ዘይበቅዕ ስለ ዝነበረ፣ ስለዚ ድማ ዝሃደመ) ብዙሓት ፈተውቲ እንተነበሩዎ፣ ዮናታንስ እንታይ ክህልዎ ነይሩ፣ እቲ ፍቑር ህዝቢ ዝነበረን ጸጋኦም ፈጺሙ ዘየጥፍአን? እቶም ከምቶም ኣህዛብ ንጉስ ንምርካብ ዝጓሃዩ ዝነበሩ፣ ንቅኑዕ መስመር ዝቕንኡ ነበሩ፣ ብፍላይ እቲ ዘውዲ ኣብ ከም ናይ ዮናታን ርእሲ እንተወዲቑ። እዚ ንዳዊት ከጸግሞ ነይሩ፤ ዮናታን ኩሉ ረብሓኡ ናብ ዳዊት ከምጽእ እንተዝኽእል፣ ሽዑ ዮናታን ንእኡ ንጉስ ገበሮ ተባሂሉ ምተባህለ ነይሩ፣ ኣብ ክንዲኡ ግን ኣምላኽ ኩሉ ክብሪ ክረክብ ነበሮ። እዚ ግብሪ እግዚአብሔር እዩ። ስለዚ እኳ ደኣ ሞት ዮናታን ንዳዊት ዓቢ ሓዘን እንተኾነ፣ ንናይ ገዛእ ርእሱ ድኻም ብምዝካር፣ ከምኡውን ናብ ዝፋን ምብጻሑ ብምምቻችእ፣ ንእኡ ጥቕሚ ክኸውን እዩ።

3. ኣምላኽ በዚ ኣብ መንጎ ጽቡቕን ሕማቕን ዘሎ ፍልልይ ኣብቲ ካልእ ዓለም እምበር ኣብዚ ከም ዝፍጠር ክሕብረና ደለየ። ኩሉ ንኹሉ ብሓደ ይመጽእ። መንፈሳዊ ወይ ዘለኣለማዊ ኩነታት ናይ ዝኾነ ሰብ ብሞቶም ኣገባብ ክንፈርድ ኣይንኽእልን፤ ከመይሲ ንጻድቕን ንረሲእን ሓደ ፍጻሜ ኣሎ።

III. ንሱ ባዕሉ ብፍልስጥኤማውያን ብኸቢድ ቆሲሉ፣ ድሕሪኡ ድማ ብኢዱ ተቐቲሉ። ቀስተኛታት ወቕዕዎ (ቁ. 3)፣ ስለዚ ክዋጋእ ወይ ክሃድም ኣይከኣለን፣ ስለዚ ድማ ብዘይጥርጥር ኣብ ኢዶም ክወድቕ ነበሮ። ከምዚ ገይሩ፣ ዝያዳ መከራ ንምግባሩ፣ ጥፍኣት ብቐስ ይመጽኦ፣ ሞቱ እናተሰምዖ ድማ ይመውት። ሕጂ ናብ ከምዚ ዝበለ ኣዝዩ ዘሕዝን ኩነታት በጺሑ ነበረ፣

1. ካብ ኢድ ፍልስጥኤማውያን ንላዕሊ ብኢድ ገዛእ ባርያኡ ክመውት ዝደለየ ነበረ፣ ከምቲ ንሳምሶን ዝገበርዎ ንእኡ ከይገብርዎ። ወይለኻ ሰብ! ርእሱ ክመውት ይረክብ፣ ኩሉ ሓሳቡ ስጋኡ ካብ ኢድ ፍልስጥኤማውያን ንምሕላው እዩ፣ ኣብ ክንዲ ነፍሱ ኣብ ኢድ ኣምላኽ ንምሃብ ክጓሃይ፣ እቲ ዝሃቦ (መክ. 12:7)። ከምቲ ዝነበረ፣ ከምኡ ድማ ሞተ፣ ትዕቢተኛን ቀናእን፣ ንርእሱን ንኹሎም ከባቢኡን መፍርሂ። እቶም ነገሩ ብግቡእ ዝርድኡ፣ ኣብ ሞት እንታይ ከም ዝኾኖም ብንጽጽር ንእሽቶ ነገር እዩ ዝመስሎም፣ ድሕሪ ሞት ግን ጽቡቕ ክኸውን እንተኾይኑ። እቶም ብሓቂ ዘሕዝን ኩነታት ዘለዎም፣ ኣብ ነፍሶም መሪር ኮይኖም፣ ሞት ይምነዩ፣ ግናኸ ኣይመጽእን (እዮብ 3:20, 21)፣ ብፍላይ እቶም ንሳህል ኣምላኽ ተስፋ ዝቖረጹ፣ ከም ይሁዳ፣ ኣብ ውሽጦም ዘሎ ሲኦል ንምህዳም፣ ኣብ ቅድሚኦም ናብ ሲኦል ዝዝሉ እዮም።

2.