Gibxii

HaamAfaan Oromoo

Nama yeroo Abbootii durii jiraate yoo ta'u, yeroo jalqabaaf Gen.10.6 irratti eerameera.

Gibxii, kan Afaan Ibrootaatiin Mizraayim jedhamuunis beekamu, Boqonnaa Uumamaa 10 fi Boqonnaa Seenaa Durii Isa Jalqabaa 1 irratti akka sanyii Haam ilma Nooh tokkootti tarree sabaa keessatti eerameera. Ijoolleen Haam, Gibxii dabalatee, waliigalaan saba Afrikaa wajjin wal qabatu. Akka gabaasa Uumamaatti, Gibxii obboloota isaa Kuush, Fuux fi Kana'aan wajjin tarreeffameera (Seensa 10:6;1ffaa Seenaa Baraa 1:8). Maqoonni kun naannolee fi saboota Afrikaa fi Baha Giddugaleessaa keessa jiran wajjin wal qabatu. Sanyiin Gibxii immooSeensa 10:13-14fi1ffaa Seenaa Baraa 1:11-12irratti bal'inaan ibsameera. Barreeffamni Luudim, Anaamim, Lehaabim, Naftuuhim, Fatruusim, Kasluuhim fi Kaftoorim akka saba Gibxii irraa dhalatanitti tarreessa. Maqoonni kun gosa yookiin naannolee adda addaa mootummaa Gibxii bal'aa fi naannoo isaa keessa jiran agarsiisuu danda'u. Fakkeenyaaf, Fatruusim naannoo Fatros kan Gibxii Ol'aanaa keessa jiru wajjin wal qabatu jedhamee amanama, Kaftoorim immoo yeroo baay'ee odola Qireexis yookiin naannoo Eejiyaan wajjin wal qabatu. Maqaan “Gibxii” (Mizraayim) Afaan Ibrootaatiin boca lama qabaachuun isaa xiyyeeffannaa argachuu qaba; kunis naannolee Gibxii gurguddoo lama, jechuunis Gibxii Ol'aanaa fi Gibxii Gadii agarsiisuu danda'a. Bocni lamaan kun Gibxii akka saba humna qabeessa fi beekamaatti ilaaluu agarsiisuu danda'a. Seenaa Macaafa Qulqulluu keessatti, Gibxii iddoo Israa'eloonni waggoota dhibboota hedduudhaaf dura Ba'uu garbummaatti turan ta'uudhaan ga'ee guddaa taphatti. Lafti Gibxii namoota Macaafa Qulqulluu adda addaa kan akka Abrahaam, Yoosef fi Musee wajjin wal qabatee eerameera. Gibxii tarree sabaa keessatti hammatamuun isaa saba addunyaa jalqabaa fi babal'ina isaanii akka ilaalcha Israa'eloota duriitti akkam akka ture hordofuuf gargaara. Kana malees, garaagarummaa sabaa fi ummataa kan sanyii Nooh irraa bishaan badiisaa booda dhalatan ni agarsiisa.