Arqaawyaan

Arqaawoonni garee namoota Kanaʼaan kan Kitaaba Uumamaa 10 fi Kitaaba Seenaa Baraa Isa Jalqabaa 1 keessatti tarree sabaa keessatti eeraman turan. Isaanis sanyii Kanaʼaan, ilma Haamii fi ilma ilma Noh kan taʼe keessaa tarreeffamaniiru (Seensa 10:17;1ffaa Seenaa Baraa 1:15). Tarreen sabaa Kitaaba Uumamaa 10 keessatti argamu galmee sanyii kan lolaa booda sanyii Noh akkamitti akka babalʼatan argisiisu yoo taʼu, gareewwan namootaa fi saboota adda addaa isaan irraa bahan ni ibsa. Arqaawoonni saboota Kanaʼaan warra kaan, jechuunis Sidoonota, Hewootaa fi Yebuusota wajjin eeramaniiru; kunis naannoo Kanaʼaan keessatti sanyii waloo fi dhiheenyummaa lafaa akka qaban argisiisa. Tarree sabaa keessatti eeramuu isaanii malees, barreeffama Macaafa Qulqulluu keessatti waaʼee Arqaawootaa odeeffannoon dabalataa hin kennamne. Eeramni isaanii Israaʼeloonni hogganummaa Iyaasuu jalatti osoo hin weerarin dura biyya Kanaʼaan keessa kan jiraatan turan garaagarummaa gareewwan namootaa argisiisuuf tajaajila. Qorattoonni tokko tokko Arqaawoonni yeroo ammaa Liibaanos keessatti, Tripoolii irraa gara kaaba bahaatti tilmaamaan kiiloo meetira 25 fagaattee kan jirtu magaalaa Arqaa durii wajjin wal qabachuu dandaʼu jedhu. Haa taʼu malee, wal qabannaan kun ragaa seenaa fi qorannoo lafaa amansiisaa dhabuu irraa kan kaʼe mirkanaaʼaa miti. Arqaawoonni saboota Kanaʼaan warra kaan wajjin taʼuudhaan gareewwan namootaa Israaʼeloonni yeroo biyya abdii seenan akka ariʼan kan ajajaman keessaa tokko turan (Deut. 20:17). Jiraachuun saboota Kanaʼaan kanaa qormaata Israaʼeloonni abdii kakuu Waaqayyoo ajajamuudhaan yeroo saba mataa isaanii hundeesuuf yaalan mudatan ni ibsa.