Faarfannaa 145

Warri rakkinaa fi qormaata keessa jiranitti, kadhannaa cimaa baay'isan, yeroo isaa eeggatanii galata guddaadhaan guutamu, innis afaan gammachuu qulqullaa'aa dhugaati. Keessumaa hojii Waaqayyoo dinqisiisaa isa furamuu sana dubbachuu qabna, yeroo ulfina isaa labsinu. Sababiin isaa, bilisummaan Israa'elootaa tokkollee, yookaan adabbiin cubbamootaa, haqa Waaqayyoo ifatti hin labsine, akkuma fannoon Kiristoos sammuu ifeef agarsiisu. Dhugumaan Gooftaa keenya Yesus Kiristoos irratti akkana jedhamuu danda'a: jechi isaa jechoota gaarummaa fi ayyaanaati; hojiin isaa hojiiwwan gaarummaa fi ayyaanaati. Inni gara laafina guutuudha; kanaafis cubbamoota oolchuuf gara addunyaatti dhufe. Yeroo lafa irra turetti, gara laafina isaa foonii fi lubbuu namootaaf agarsiise, foon isaanii fayyisuudhaan, lubbuu isaanii immoo ogeessa gochuudhaan. Inni araara guddaa qaba, Lubaa Ol’aanaa araara qabeessa, isaaniin Waaqayyo cubbamootaaf araara agarsiisa.

FAARFANNAA 145 Faarfannaan shan duraa hundi isaanii tokko turan, hundi isaanii kadhannaan kan guutaman turan; kunis, akkasumas faarfannaan shan kan isa booda dhufan hanga dhuma kitaabichaatti, hundi isaanii tokko, hundi isaanii faarfannaan kan guutamanidha. Faarfannaan kun qofti 'Faarfannaa Daawit' jedhamee kan moggaafame ta'us, isaan hundi kan isaa akka turan, akkasumas kadhannaan duraanii hundi kan isaa akka turan yaaduuf sababii hin qabnu.

Kana malees, wanti hubatamuu qabu: 1. Faarfannaa kadhannaa shan booda faarfannaan galataa ja'a dhufuun isaa; namoonni baay'ee kadhatan waan galateeffatan hin dhaban, akkasumas namoonni kadhannaa isaaniitti deebii argatan galataan guutamuu qabu. Galanni keenya araaraaf, yeroo argannu, kadhannaa keenya yeroo isa barbaannu caaluu qaba. Daawit, faarfannaa kadhannaa isaa isa dhumaa keessatti Waaqayyoon galateeffachuuf waadaa galee ture (Faarfannaa 145:9), asittis waadaa isaa raawwata. 2. Kitaabni Faarfannaa faarfannaa galataatiin xumuramuun isaa, galanni hundi, galanni dhuma waan hundaa akka ta'e agarsiisa; inni waan faarfannaan hundi irratti xiyyeeffatuudha. Kunis, ummanni Waaqayyoo, dhuma jireenya isaaniitti, galataan baay'achuu akka qaban, akkasumas sababni isaas, dhuma jireenya isaaniitti, gara addunyaa galata bara baraatti deemuu waan abdaniif, gara samiitti dhihaachaa deemanis hojii samii sanaaf of qopheessuu akka qaban agarsiisa.

Faarfannaan kun faarfannaa qubee dhaan qindaa'an keessaa isa tokko (akka Faarfannaa 25 fi 34, kkf.), akka salphaatti yaadatamuu fi sammuutti qabamuu danda'uuf. Barreessitoonni Yihudootaa faarfannaa kana akka urjii guddina jalqabaa tuuta urjii ifaa kana keessatti sirriitti dinqisiifatu; isaan keessaa tokko tokko immoo waa'ee isaa jecha baay'ee guddaa, amantii Phaaphaasii tokko tokkoo wajjin wal fakkaatu qabu, innis: Namni faarfannaa kana guyyaa sadii yeroo sadii yoo sirbe, addunyaa dhufu keessatti dhugumaan gammadaa ta'a.

Faarfannaa kana keessatti,

I. Daawit ofii isaa fi warra kaan Waaqayyoon galateeffachuuf kakaasa (Lakk. 1, 2, 4–7, 10-12).

II. Inni wantoota galataaf ta'an irratti xiyyeeffata, guddina Waaqayyoo (Lakk. 3), gaarummaa isaa (Lakk. 8, 9), ragaalee lamaanuu bulchiinsa mootummaa isaa keessatti (Lakk. 13), mootummaa qophii isaa (Lakk. 14–16), mootummaa ayyaanaa (Lakk. 17–20), sana booda Waaqayyoon galateeffachuu itti fufuuf murtoo dhaan xumura (Lakk. 21) murtoo kanaan garaa keenya guutamuu qaba, akkasumas faarfannaa kana sirbuudhaan isaan keessatti dhaabachuu qabu.

Faarfannaa Galataa Daawit.

Faarfannaa galataa Daawit jedhamee moggaafamuun isaa, inni barreessaa isaa qofa osoo hin taane, gammachuu addaa akka irraa argatuu fi yeroo baay'ee akka sirbu agarsiisuu danda'a; inni eessa deemetti hunda isa wajjin ture. Kutaa faarfannaa kanaa isa duraa keessatti amaloonni Waaqayyoo warri ulfinaan guutaman ni galateeffamu, akkuma kutaa faarfannaa isa boodaa keessatti mootummaan isaa fi bulchiinsi isaa galateeffamu. Hubadhaa,

I. Eenyutu Waaqayyoof ulfina kennuuf hojjetama?

1. Warri kaan maal iyyuu yoo godhan, faarfatichi ofii isaa Waaqayyoon galateeffachuutti baay'ee jiraata. Hojii gaarii kanaaf asitti of kakaasa, of qopheessa, akkasumas garaa isaa baay'ee bal'isa. Waan inni hojjetu, sana hojjeta, gammachuu dabalataa irraa argachaa. Inni dirqama isaa ture; gammachuu isaa ture. Hubadhaa,

(1.) Akka inni hojii sana ofii isaa ibsu: "Ani si ol nan qaba, maqaa kees nan eebbisa (Lakk. 1); akka ati of beeksifteetti waa'ee kee gaarii nan dubbadha, akkasumas yaada koo isa olaanaa waa'ee kee qabu nan ibsa, warra kaan keessattis kana fakkaatu uumuuf nan yaala." Yeroo waa'ee Waaqayyoo kabajaan dubbannu, kun akka isa ol qabuutti tola hiikamee fudhatama. Ammas (Lakk. 2): Ani si nan eebbisa, maqaa kee nan galateeffadha; irra deddeebiin kun jaalala inni hojii kanaaf qabu, kaayyoo isaa isa hojii kana keessatti baay'achuuf qabu, fi yeroo baay'ee hojii kana raawwachuu isaa agarsiisa. Ammas (Lakk. 5): Ani waa'ee ulfina kee nan dubbadha, akkasumas (Lakk. 6) guddina kee nan beeksisa. Inni Waaqayyoof ulfina kenna, kadhannaa isaa isa sirna qabeessa keessatti qofa osoo hin taane, haasaa isaa isa idilee keessattis. Yoo garaa Waaqayyoon guutame, baay'ina sana irraa afaan kabajaan, galata isaatiif, yeroo hundumaa ni dubbata. Mata duree haasaa kamtu ulfina Waaqayyoo caalaa kabajamaa, bal'aa, nama gammachiisu, fayyadaa fi mormii hin qabne argachuu dandeenya?

(2.) Akka inni murtoo isaa itti fufuuf ibsu.

[1.] Hojii kanaaf dhaabataa ta'a: Guyyaa hundumaa si nan eebbisa. Waaqayyoon galateeffachuun hojii keenya guyyaa guyyaa ta'uu qaba. Guyyaan tokkollee, guyyaa baay'ee hojii qabu yoo ta'e iyyuu, guyyaa baay'ee gaddisiisaa yoo ta'e iyyuu, Waaqayyoon galateeffachuu malee darbuu hin qabu. Inni hojii keenya guyyaa guyyaa keessaa isa baay'ee barbaachisaa ta'e, akkasumas jajjabina keenya guyyaa guyyaa keessaa isa baay'ee nama gammachiisu akka ta'e lakkaa'uu qabna. Waaqayyo guyyaa hundumaa nu eebbisa, nuuf gaarii hojjeta; kanaafis, guyyaa hundumaa isa eebbisuuf, waa'ee isaa gaarii dubbachuuf sababii qabna.