Iyyaasuu 14

Sabni Israa’el iddoowwan haaraa injifataman sana jiraachuu qaba. Lafti Kana’aan yoo jiraatamee hin turre ta’e, bu’aa malee to’atameera ture. Haata’u malee, namni hundi akka fedhe deemee bakka isatti toleetti jiraachuu hin dandeenye. Waaqayyo dhaala keenya nuuf filata. Dhaala keenya ayyaana yeroo ammaa haa ilaallu, akkasumas abdii keenya lafa abdii isa samii keessa bara baraaf jiru haa ilaallu. Waaqayyo nama adda baasee ilaalaa? Kan caalu hin ta’uu, bakki nuti lafa irra qabnu, waa’ee gaarummaa yookiin gaddaa, ogummaa Abbaa keenya isa samiirraa isa daangaa hin qabneen murtaa’uun, wallaalummaa keenyaan caalaa? Warri iccitii amantii guddaan isaaniif mul’ifame, warri furamuu isaanii Yesuus Kiristoosiin bitameef, dhimma lafaa isaanii galata guutuudhaan murtee Isaa jala galchuu hin qabaniree?

Asitti kan jiru:

I. Akkaataa lafti ittiin qoodame (lak. 1-5).

II. Gaaffii Kaleeb Hebroon akka waadaa isaatiin isaaf kennamuuf dhiyeesse, kanaafuu, lafa kaan waliin akka hin qoodamne (lak. 6-12). Yihosuu gaaffii kana fudhachuu isaa (lak. 13-15). Kunis Gilgaalitti raawwatame; Gilgaal yeroo sana buufata isaanii ture.

Seenaa barreessaan boqonnaa darbe keessatti biyyoota Yordaanos gamaa akkamitti akka qoodaman erga nuuf himee booda, amma immoo biyyoota lafa Kana’aan keessa jiran maal akka godhan nutti himuuf dhufeera. Isaan lafa onaa, iddoo jalloonni jiraatan, fi iddoo hantuutni bosonaa qubatan akka ta’anitti hin mo’amne (Isa. 34:13). Lakkii, Israa’eloonni hanga ammaatti walitti qabamanii jiraatan, akkasumas baay’een isaanii jiraataa akkasii malee kan biraa hin beekne, amma immoo lafa haaraa kana guutuuf faffaca’uu qabu. Waa’ee lafaa akkas jedhameera: Waaqayyo lafa homaa malee hin uumne; akka jiraatamuuf uume (Isa. 45:18). Kana’aan yoo hin jiraatamne ta’e, homaa malee mo’ame jechuudha. Haa ta’u malee, namni hundinuu bakka fedhe deemee qubachuu hin dandeenye; garuu akkuma bara Pelegitti lafti jiraatamuuf ta’u ilmaan Noh gidduutti sirnaan qoodame (Uma. 10:25, 32), akkasumas amma lafti Kana’aan ilmaan Yaaqoob gidduutti qoodameera. Waaqayyo akkamitti qoodinsi kun akka raawwatamuuf Museetti qajeelfama kenneera, qajeelfamoonni sunis asitti sirriitti eegamaniiru. Lak. 26:53, kkf ilaali.

I. Hojii guddaa kana kan hojjetan Yihosuu abbaa seeraa guddaa, Ele’azaar luba guddaa, fi bulchitoota kudhan turan; isaanis gosa tokko tokko irraa kan turan yoo ta’u, isaanis amma dhaala isaanii fudhachuuf turan. Waaqayyo mataan isaa isaan filateera (Lak. 34:17, kkf) waggoota muraasa dura; isaanis hundinuu jiraachuudhaan hojii kana irratti argamuu isaanii fakkaata, akkasumas gosti hundinuu bakka bu’aa mataa isaa waan qabuuf, hojiin kun sirriitti akka raawwatame mirkanaa’uu danda’a, akkasumas qooda isaaniitti gammachuudhaan qubachuu danda’u.

II. Gosoonni qoodinsi kun isaaniif raawwatamuuf ture sagal fi walakkaa turan.

1. Gosoonni lamaa fi walakkaan duraan qubatanii turan (lak. 3) hin qoodamne; yoo ta’e malee, amma lafti Kana’aan hammam gaarii akka ta’e, akkasumas hammam sirriitti akka mo’ame yeroo argan, isaan keessaa tokko tokko filannoo isaanii irraa deebi’anii, yoo danda’ame qooda isaanii obboloota isaanii waliin fudhachuu barbaadu turan, haala kanaanis lafa Yordaanos gamaa jiru gammachuudhaan dhiisu turan; garuu kun fudhatamuu hin dandeenye: isaan filannoo isaanii jijjiiruu malee godhaniiru, akkasumas murtiin isaaniis akkasuma ta’uu qaba; isaan mataan isaanii murteessaniiru, filannoo isaaniitti cichuu qabu.

2. Gosti Lewwii hin qoodamne; kun karaa biraatiin qophaa’uu qaba ture. Waaqayyo isaan gosoota kaan irraa adda baasee, isaan ol ol qabeera, akkasumas isaan amma isaan waliin walitti makamuu hin qaban, yookaan qooda isaanii isaan gidduutti buusuu hin qaban, sababiin isaas kun dhimmoota jireenya kanaa keessatti isaan hidha, kunis hojii qulqulluu isaanii sirriitti raawwachuu waliin wal hin simu.

Garuu, 3. Yoosef gosoota lama uume, Minaasee fi Efreem, akkuma Yaaqoob ilmaan Yoosef lamaan fudhate, akkasumas lakkoofsi gosootaa kudha lama ta’ee jiraate, Lewwiin yoo keessaa ba’es, kunis asitti ibsameera (lak. 4): Ilmaan Yoosef gosoota lama turan, kanaafuu, isaan Lewwiif qooda hin kennine, isaan isaan malee kudha lama waan turaniif.

III. Seerri isaan ittiin deeman muka buusuu ture, lak. 2. Muka buusuun kan Waaqayyooti (Fak. 16:33). Asitti dhimma ulfaataa, kan karaa biraatiin hundumaa gammachiisuu hin dandeenye keessatti fayyadameera, akkasumas haala amantii cimaa ta’een, gareewwan walii galuudhaan Waaqayyoon kadhachuuf fayyadameera. Muka buusuudhaan qooduu keessatti,

1. Isaan Waaqayyootti, ogummaa fi aboo Isaatti of kennan, Inni isaaniif murteessuuf isaan caalaa akka danda’u amanuudhaan. Far. 47:4, Inni dhaala keenya nuuf filata.

2. Isaan murtoo sana fudhachuuf fedhii qabaachuu isaanii ibsan; sababiin isaas namni hundinuu qooda isaa fudhatee isa irraa gaarii hojjechuu qaba. Kanaaf fakkeeffamee, Kiristoos keessatti dhaala akka arganne dubbatameera (Efe. 1:11), ekleµroµtheµmen—nuti muka buusuudhaan arganneerra, jechi sun hiika kana qaba; sababiin isaas filannoo Waaqayyootiin argama. Kiristoos, Yihosuu keenya, warra Isaaf kennaman hundumaaf jireenya bara baraa kenna (Yoh. 17:2).

14:6-15 Gaaffiin Qaalebii, "Tulluu kana, yookaan Hebroon, anaaf kenni" kan jedhu ture, sababiin isaas, durumaan abdii Waaqayyoo isaaf kenname keessa ture, akkasumas abdicha hammam akka inni gatii guddaa kennu Israa’eliin beeksisuu barbaade. Warri amantiidhaan jiraatan, kan abdii Waaqayyootiin kennameef gatii guddaa kennu, kan qajeelfama Waaqayyootiin qofa kenname caalaa. Yeroo sana lafti sun harka Anaaqotaa keessa turte, Qaalebis, diinaaf hammam akka inni hin sodaanne Israa’eliin beeksisuu barbaade, akkasumas mo’ichoota isaanii akka itti fufan isaan jajjabeesse. Qaaleb maqaa isaatiif deebii kenne, innisu hiikni isaa "garaa guutuu" jechuudha. Hebroon Qaalebiifii dhaaltoota isaatiif murtaa’e, sababiin isaas, inni Gooftaa Waaqayyo Israa’el guutummaatti duukaa bu’eera. Yoo isa duukaa buune gammadoo dha.