Seensa 25

GAZBIBAfaan Oromoo34 Keeyyattoota6:15 Dhaggeeffadhu
Dhaggeeffadhu 6:15 · Idilee · Diraamaawaa Biblight keessatti bani

1Abrahaam haadha manaa kan biraa fuudhe; maqaan ishees “Qexuuraa” jedhama ture.

2Isheen ijoollee,“Zimraan, Yokshaan, Medaan, Miidiyaan, Ishbaak, Shuwaa” jedhaman in deesseef.

3Yokshaan immoo Sheebaa fi Dedaanin dhalche; ilmaan Dedaan, Ashuriim, Letushiim, Le'umiim;

4ilmaan Miidiyaan immoo, Efaa, Efer, Henok, Abiidaa, Elda'aa turan; isaan kun hundinuu ijoollee warra Qexuuraan hortee dha.

5Abrahaam wanta qaba ture hundumaa Yisihaqiif in kenne.

6Ijoollee saajjatoota isaatiif garuu Abrahaam fayyaatti utuu jiruu kennaa kekkenneefii, ilma isaa Yisihaq irraa kaasee, gara boruutti biyya ba'a-biiftuutti isaan erge.

7Barri Abrahaam jiraate waggaa dhibbaa fi torbaatamii shan ture.

8Abrahaam in obbaafate; ba'eessa godhee dulloomee baras quufee in du'e, gara saba isaattis in sassaabame.

9Yisihaqii fi Ishmaa'el ilmaan isaa, holqa Makfelaa maasii Efron ilma Zohaar Heetichaa, isa Mamree irraa gara ba'a-biiftuutti hafu sana keessatti, isa in awwaalan.

10Maasichi isa Abrahaam ijoollee Heet irraa bitee ture; Abrahaam haadha manaa isaa Saaraa biratti achitti awwaalame.

11Abrahaam erga du'ee, Waaqayyo Yisihaqin ilma Abrahaam in eebbise; Yisihaqis “Be'er-Lahaayi-Ro'i” iddoo jedhamu in taa'e.

12Hiddi dhaloota sanyii Ishmaa'el isa Aggaar xomboreen Saaraa isheen nama biyya Gibxii sun Abraamiif deesse, kanatti fufee in lakkaa'ama;

13maqaan ilmaan Ishmaa'el akkuma tarree dhaloota isaaniitti, Nabaayot ilma Ishmaa'el isa angafa, Qedaar, Adbi'el, Miibsaam,

14Miishmaa, Dumaa, Maasaa,

15Hadaad, Temaa, Yetuur, Nafiish, Qedimaas ture.

16Ilmaan Ishmaa'el isaan kana turan; gandi isaaniif lafti buufata isaanii maqaa isaanii kanaan in waamamu; akka gosa isaaniittis gurguddoota kudha lama qabu.

17Barri Ishmaa'el jiraate waggaa dhibbaa fi soddomii torba ture; Ishmaa'el in obbaafate, gara sanyii isaattis in sassaabame.

18Inni fuullee obboloota isaa hundumaa qabatee waan tureef, ijoolleen isaa lafa “Awiilaa fi Shuur” jedhaman gidduu taa'an; innis lafa yeroo gara biyya Asoritti adeeman fuullee Gibxiitti mul'atuu dha.

19Hiddi dhaloota sanyii Yisihaq ilma Abrahaam kanatti fufee in lakkaa'ama; Abrahaam Yisihaqin dhalche.

20Yisihaq nama waggaa afurtamaa yeroo ta'e, Ribqaa in fuudhe; isheen intala Batu'el nama Aaram isa Phaadaan-Aaram sanaa ti; isheen obboleettii Laabaan nama Aaram turte.

21Yisihaq waa'ee haadha manaa isaa ishee dhabduu turteef Waaqayyoon kadhate; Waaqayyos wanta inni kadhate waan dhaga'eef, Ribqaan haati manaa Yisihaq in ulfoofte.

22Ijoolleen garaa ishee keessatti wal in dhidhiitu turan; isheenis,“Erga akkas ta'ee, kun maal anaaf godha ree?” jette; kanas Waaqayyoon gaafachuu in dhaqxe.

23Waaqayyos isheedhaan, “Gadameessa kee keessa saba lamatu jira; gosoonni lamaan si irraa dhalatanis gargar in hiramu; gosa isa tokkotu isa kaan irra jabaata; isa angafatu isa quxisuudhaaf ergama!” jedhe.

24Yeroon da'uu ishee yommuu ga'e, kunoo lakkuun gadameessa ishee keessa turan.

25Inni duraa diimaa, dhagni isaa hundinuus akka uffata dabbasaa qabuu rifeensa'aatu as ba'e; maqaas isaa “Esaawuu” jedhaniin.

26Isa booddeedhaan immoo obboleessi isaa as ba'e; harki isaa koomee Esaawuu qabatee ture; maqaan isaas “Yaaqoob” jedhame; yeroo isaan dhalatan Yisihaq nama waggaa jaatamaa ture.

27Ijoolleen kunis in guddatan; Esaawuun nama akka itti adamsu beeku, nama bakkee oolu ta'e; Yaaqoob garuu nama amal-toleessa qe'ee keessa oolu ture.

28Yisihaq wanta inni adamsee fidu nyaachuun waan itti toluuf, Esaawuu in jaallata ture; Ribqaan garuu Yaaqoobin in jaallatte.

29Gaaf tokko utuu Yaaqoob nyaata tolchuutti jiruu, Esaawuun bakkeedhaa dhufee ol gale; isas uruuriin dha'ee ture.

30Esaawuun yommus Yaaqoobiin,“Amma uruuriin na dha'eraa, nyaata diimaa sana akkan nyaadhuuf anaaf kenni!” jedhe; kanaafis maqaan isaa “Edoom” jedhame; [“Edoom” jechuun “Diimticha” jechuu dha].

31Yaaqoob immoo,“Ati dura angafummaa kee anatti gurguri kaa!” jedheen.

32Esaawuunis,“Anoo amma du'uu ga'e, angafummaan kun maal anaaf godha ree?” jedheen.

33Yaaqoob immoo,“Dura anaaf kakadhu!” jedhe; innis in kakateef; akkasittis angafummaa isaa Yaaqoobitti in gurgure.

34Yommus Yaaqoob buddeenaa fi ittoo misiraa sana Esaawuuf in kenne; innis nyaatee, dhugee, ka'ees karaa isaa irra in bu'e; Esaawuun akkasitti angafummaa isaa in tuffate.

Ibsa

25:1-10

Guyyoonni hundinuu, warra qulqulloota gaggaarii fi gurguddoo ta'anillee, guyyoota dinqisiisoo miti; tokko tokko callisaan darbu; guyyoonni Abrahaam inni dhumaa akkasii turan. Kun seenaa ijoollee Abrahaam kan Qexuraadhaan dhalatanii fi qoodinsa qabeenya isaa inni godhe dha. Ijoolleen kun erga dhalatan booda, ogummaa fi haqaan mana isaa sirreesse. Kana inni utuu lubbuun jiruu godhe. Namoonni utuu lubbuun jiranuu, hanga danda'anitti hojii argatan hojjechuun ogummaadha. Abrahaam waggaa 175 jiraate; Kanaaniin erga dhufee waggaa dhibba guutuu, yeroo dheeraa sana biyya ormaa keessa jiraataa ture. Jireenyi keenya lafa kana irratti dheeraa yookaan gabaabaa yoo ta'eefillee, yoo ragaa amanammaa fi gaarummaa Gooftichaa, akkasumas fakkeenya gaarii maatii keenyaaf duubatti dhiisnee deemne malee, dhimma guddaa miti. Nuu himama, ilmaan isaa Isahaaqii fi Ismaaq isa awwaalan. Akka fakkaatutti, Abrahaam mataa isaatiin utuu inni jiruu isaan walitti fideera ture. Seenaa jireenya Abrahaam ragaa injifannoo amantii akkasii kanaaf Waaqayyoon utuu hin eebbisiin hin xumurin.

Boqonnaa 25

Barreessaan qulqullaa'aan boqonnaa kana keessatti,

I. Ibraahimiin gaggeessa, akkasumas, 1. Ijoollee isaa haadha manaa biraa irraa qabu (Lakk. 1-4). 2. Dhaamsa isaa isa dhumaa (Lakk. 5, 6). 3. Umurii isaa, du'a isaa fi awwaala isaa (Lakk. 7–10) ibsa.

II. Ismaa'eliin gaggeessa, akkasumas gabaabaatti, 1. Ijoollee isaa (Lakk. 12–16). 2. Umurii isaa fi du'a isaa (Lakk. 17, 18) ibsa.

III. Seenaa Yisihaaqitti seena. 1. Badhaadhina isaa (Lakk. 11). 2. Ulfa'uu fi dhalachuu ilmaan isaa lamaanii, akkasumas raajii Waaqayyo isaan irratti dubbate (Lakk. 19–26). 3. Amaloota isaanii garaagaraa (Lakk. 27, 28). 4. Eesawuun mirga angafummaa isaa Yaaqoobiif gurguruu isaa (Lakk. 29–34) ibsa.

Lakk. 1-10

Ibraahim, Yisihaaq erga fuudhee booda, waggaa soddomii shan jiraateera; wanti isaaf barreeffame hundi yeroo sana keessa ture lakkoofsa muraasa keessatti argama. Mul'ata addaa Waaqayyo isaaf kenne yookiin qorumsa isaa irraa dabalata hin dhageenyu; sababiin isaas, guyyoonni qulqulloota hundaa, warra gaarii fi gurguddoo iyyuu, guyyoota beekamoo miti, tokko tokko calluma jedhanii darbu, hubannaan hin dhufan, hin darbanis; guyyoonni Ibraahim inni dhumaa akkasii turan. Asitti qabna,

I. Ijoollee isaa Qeexuraa irraa qabu ilaalchisee, haadha manaa biraa kan Saaraa erga duutee booda fuudhe. Inni Saaraa awwaalee Yisihaaq fuusiseera, jaallatamoowwan jireenya isaa lamaan, amma kophaa isaa ture. Da'imsa barbaade, maatiin isaa bulchituu barbaade, akkasitti kophaa isaa jiraachuun isaaf gaarii hin turre. Kanaafuu, Qeexuraa fuudhe, kunis hojjettuu isaa durbaa isa guddittii, mana isaa keessatti dhalatte yookiin horiin bitamte ta'uu danda'a. Fuudhi dulloomaaf hin dhoorkamu. Ishee irraa ilmaan ja'a qabaate, isaan keessattis abdii Ibraahimiif kennamee sanyii isaa baay'isuu ilaalchisee gar tokkeen raawwatameera, inni fuudha kanaaf xiyyeeffannaa kenneera. Humna abdii sanaan argate sun isa keessa ture, humna abdii sun humna uumamaa caaluu isaa agarsiisuuf.

II. Qabeenya Ibraahim qooduu isaa, Lakk. 5,6. Ilmaan kana erga dhalatee booda, ogummaa fi qajeelummaadhaan mana isaa sirreessaa ture.

1. Yisihaaqiin dhaaltuu isaa godhe, akkuma inni gochuuf dirqame, haadha manaa isaa Saaraa isa jalqabaa fi isa guddaadhaaf qajeelummaadhaan, akkasumas Reebqaa kan Yisihaaqiin fuutee abdii sanaan, Boq. 24:36. Kana keessatti, wanti inni Yisihaaqiif kenne hundi, abdii lafa Kana'aan, fi kakuu dhaaluu dabalachuu danda'a. Yookiin, Waaqayyo durumaan isa dhaaltuu abdii godhee waan tureef, Ibraahim immoo dhaaltuu qabeenya isaa isa godhe. Jaalalli keenya fi kennaan keenya kan Waaqayyoo wajjin deemu qaba.

2. Ilmaan isaa kaan hundaaf qooda kenne, Ismaa'eliifis, jalqaba duwwaa deebifamee ture iyyuu, akkasumas ilmaan isaa Qeexuraa irraa qabuufis. Isaan qopheessuun qajeelummaa ture; warri kana keessatti isa hin fakkaanne warra hin amanne caalaa hamaadha. Yisihaaq irraa fageessanii teessisuun ogummaa ture, akka dhaala isaa wajjin qooduuf hin yaadan, yookiin karaa kamiinuu isaaf yaaddoo yookiin baasii hin taaneef. Hubadhaa, inni kana osoo lubbuun jiruu godhe, booda hin hojjetamu yookiin sirriitti hin hojjetamu jedhee sodaatee. Hubachiisa, haalota hedduu keessatti namoonni harka isaanii hojii dhaalaa isaanii akka taasisan, fi waan hojjechuu qaban osoo lubbuun jiranii hanga danda'anitti hojjechuun ogummaadha. Ilmaan saaroo kun biyya Kana'aan irraa gara bahaatti argamutti ergaman, sanyiin isaanii immoo 'ijoollee bahaa' jedhamanii waamaman, baay'ina isaaniitiin beekamoo turan, Ab. 6:5, 33. Baay'inni isaanii guddaan firii abdii Ibraahimiif kennamee Waaqayyo sanyii isaa akka baay'isu ture. Waaqayyo, eebba isaa yeroo kennu, akkuma Ibraahim godhe godha; eebba waliigalaa ijoollee addunyaa kanaaf kenna, akkuma ilmaan garbaatti, garuu eebba kakuu dhaaltota abdii sanaaf qusata. Waan inni qabu hundi kan isaaniiti, isaan Yisihaaqota isaa waan ta'aniif, warri kaan immoo bara baraan isaan irraa adda ba'u.

III. Umurii fi du'a Ibraahim, Lakk. 7,8. Inni waggaa 175 jiraate, Kana'aanitti erga dhufee waggaa 100 guutuu; hanga sana biyya ormaa keessa jiraataa ture. Osoo umurii dheeraa jiraatee fi gaariitti jiraate iyyuu, osoo waan gaarii hojjete fi dhabamuun isaa ulfaataa ture iyyuu, dhuma irratti du'e. Duuti isaa asitti akkamitti akka ibsame hubadhaa.

1. Lubbuu isaa kenne. Lubbuun isaa dirqamaan isa irraa hin fudhatamne, garuu gammachuudhaan dabarsee kenne; harka Abbaa hafuurootaatti hafuura isaa kenne.

2. Dullooma gaariidhaan, nama dulloomaa ta'ee du'e; akkasumas Waaqayyo isaaf waadaa galee ture. Duuti isaa ba'aa dullooma isaa irraa bilisa ba'uu isaa ture: nama dulloomaan akkasitti yeroo hunda hin jiraatu. Kunis gonfoo ulfina dullooma isaa ture.

3. Waggoota guutuu, yookiin jireenya guutuu (akkuma guutamuu danda'u), mijeessaa fi tasgabbii jireenyaa hunda dabalatee ture.

Ibsa guutuu dubbisi Sagalee, ibsa guutuu fi dubbisa toora alaa

Hiikkoowwan8 · 6