Keessa Deebii 6

6:1-3 Kutaa kanaafi kanneen kana fakkaatan keessatti, ajajoonni seera amalaa agarsiisuu fakkaatu, labsiiwwan immoo seera sirnaa, akkasumas murtoonni immoo seera abbootii firdii ittiin murteessan agarsiisu. Museen saba waan Waaqayyo isa barsiisuuf ajaje sana hundaafi sana qofa barsiise. Akkuma kana, tajaajiltoonni Kiristos mana amantii isaa waan inni ajaje hunda, hin daballaanis hin hir'isaniinis barsiisuu qabu, Mat. 28:20. Sodaan Waaqayyoo garaa keessa jiru bu'uura abboomamuu isa humna qabeessa ta'a. Wanti baay'ee barbaadamaa ta'e inni guddaan kanaadha: nu qofa osoo hin taane, ijoolleen keenyaafi ijoolleen ijoollee keenyaa Gooftaa sodaatan. Amantiifi qajeelummaan badhaadhina saba kamiiyyuu bal'isuufi eegu.

Musa boqonnaa kana keessatti, Israa’eloonni Kana’aan keessatti amantii isaanii akka eegan gorsa isaa itti fufa. Kunis boqonnaa 4ffaa wajjin baay’ee walfakkaata.

I. Seensa isaa ajajamuuf kaka’umsa (Lakk. 1-3).

II. Bu’uuraalee ajajamuufi gurguddoo kaa’a. Dhugaan jalqabaa amanamuu qabu, Waaqayyo tokko ta’uu isaa (Lakk. 4). Hojiin jalqabaa hojjetamuu qabu, Isa garaa keenya guutuudhaan jaallachuu (Lakk. 5).

III. Amantii eeguuf karaawwan ni ajaja (Lakk. 6-9).

IV. Wantoota amantii balleessan irraa isaan akeekkachiisa—baay’ina qabeenyaa dogoggoraan fayyadamuu (Lakk. 10-12), waaqolii tolfamoo jaallachuu (Lakk. 14, 15), akkasumas ajajawwan waliigalaa muraasa isaaniif kenna (Lakk. 13, 16-18).

V. Ijoollee isaaniif gorsa akkamii akka kennan isaan qajeelcha (Lakk. 20, kkf).

Kana irratti ilaali,

1. Musaan wanta Waaqayyo isa barsiisuuf ajaje hunda, sana qofa, saba barsiiseera (Lakk. 1). Akkasumas, tajaajiltoonni Kiristoos wanta Inni ajaje hunda, hin dabalinis hin hir’isinis, waldaa isaa barsiisuu qabu (Maat. 28:20).

2. Kaayyoon isaan barsiifamuu isaanii, akkuma barsiifaman hojjechuu (Lakk. 1), seerawwan Waaqayyoo eeguu (Lakk. 2), fi isaan hojjechuuf xiyyeeffannoo kennuu isaanii ture (Lakk. 3). Gorsi gaariin maatii fi tajaajiltoota irraa argamu, yoo nuti isaanitti hin jiraanne, firdii keenya caalaatti hamaa godha.

3. Musaan lafa Kana’aanitti yeroo seenan, Waaqayyoofii amantiidhaaf isaan cimsuuf, akka isaan jireenya gaarii lafa sanaa qopheeffatan, fi qilleensa isaa irraa akka of eegan, akkasumas yeroo addunyaa kana keessa jiraatan jalqaba gaarii akka qabaatan, of eeggannoodhaan hojjeteera.

4. Sodaan Waaqayyoo garaa keessa jiru bu’uura ajajamuuf humna qabeessa ta’a: Gooftaa Waaqayyo kee akka sodaattuuf, seerawwan Isaa hunda akka eegduuf (Lakk. 2).

5. Dhaalli amantii maatii yookiin biyya tokko keessatti dhaala hundarra caalu dha: nuti qofa osoo hin taane, ijoolleen keenya, fi ijoollee ijoollee keenyaa Gooftaa akka sodaatan baay’ee barbaadamaadha.

6. Amantii fi qajeelummaan badhaadhina saba kamiyyuu ni guddisu fi ni eegu. Waaqayyoon sodaadhu, siifis ni ta’a. Warri gaarii barsiifaman, yoo wanta barsiifaman hojjetan, akkuma Israa’el biyya aannanii fi dammaan yaa’u keessatti, gaarii ni sooramu (Lakk. 3).

Kunoo, I. Cuunfaa amantii gabaabaa, kan bu’uuraalee amantii fi ajajamuufi, lakk. 4, 5. Lakkoofsota lamaan kana Yihudoonni kutaa Caaffata Qulqullaa’aa filatamaa keessaa tokko godhanii lakkaa’u: isaanis fillaakterii isaanii irratti barreessu, akkasumas guyyaa hundumaa yoo xiqqaate si’a lama dubbachuuf dirqamuu qofa osoo hin taane, akkasitti dirqamuu isaaniitti baay’ee gammadu, jecha kana gidduu isaaniitti qabaachuudhaan, “Baga nagaan jiraanne, kanneen ganamaa fi galgala hundumaa, ‘Dhaga’i, Yaa Israa’el, Waaqayyo Waaqni keenya Waaqayyo tokkicha’ jennu.” Garuu yoo sirriitti ilaallee fi fooyyessine caalaatti eebbifamoodha,

1. Waa’ee Waaqayyoo maal akka amannu asitti kan barsiifamne: Yihowaa Waaqni keenya Yihowaa tokkicha ta’uu isaa. (1.) Waaqni nuti tajaajillu Yihowaa ta’uu isaa, Inni guutummaatti fi bara baraaf mudaa hin qabne, ofii isaatiin jiraataa fi ofuma isaatiin of danda’aa ta’uu isaa. (2.) Inni Waaqa jiraataa fi dhugaa tokkicha ta’uu isaa; inni qofti Waaqa, inni tokkicha qofa. Amantii dhugaa ofumaan ifa ta’e kanaa jabaan, waaqolii tolfamoo hundumaa irraa isaan eega ture, kan dogoggora bu’uuraa, “waaqolii baay’eetu jiru” jedhuun dhufe. Waaqni tokkichi jiraachuu isaa fi isa malee kan biraan jiraachuu dhabuu isaa mormuun hin danda’amu, Maarqos 12:32 irratti akkas jedha: “Barsiisaan seeraa sunis deebisee, “Dhugaa jette barsiisaa, inni tokkicha, isa malees kan biraan hin jiru” jedhe.” Kanaafuu, kan biraa hin qabaannu, kan biraa qabaachuufis hin hawwinu. Tokko tokko, asitti sadi’ummaa namootaa tokkummaa Waaqummaa keessatti ifatti agarsiisa jedhanii yaadu; maqaan Waaqayyoo si’a sadii waan jiruuf, garuu hundumtuu tokko jedhamee ibsameera. Warri Waaqayyo isaanii Gooftaa tokkicha kana qaban gammadoo dha; sababiin isaas, gooftaa tokkicha qofa gammachiisuuf, deeggaraa tokkicha qofa barbaaduuf qabu. Burqaa tokkicha qabaachuun, kuusaa bishaan kuma tokko caala; Waaqa tokkicha hundumaa danda’u qabaachuun, kuma tokko kan hin danda’amne caala.

2. Waa’ee hojii Waaqayyo nama irraa barbaaduu asitti kan barsiifamne. Bu’uura isaa ta’uudhaan, “Gooftaa Waaqa kee garaa kee guutuudhaan jaallatta” jedhamee cuunfameera. Inni (lakk. 2) Waaqayyoon sodaachisuuf waadaa galee ture; waadaa isaa kana galmaan ga’uufis, asitti isa jaallachuuf isaan barsiisa, sababiin isaas jaalalli keenya isaaf cimaa ta’uun keenya, ulfinni keenya isaaf guddaa ta’a; mucaan warra isaa kabaju shakkii malee isaan jaallata. Mootiin tokko seera, “lammiileen koo na jaallachuu qabu” jedhu baasee beekaa? Haata’u malee, gaarummaan Waaqayyoo akkasitti gadi bu’aa waan ta’eef, kun ajaja seera Waaqayyoo isa jalqabaa fi guddaa ta’eera, isa jaallachuun keenya, akkasumas hojii keenya isa kaan hundumaa bu’uura jaalalaa irraa isaaf hojjechuun keenya. “Yaa ilma koo, garaa kee anaaf kenni.