2ffaa Mootota 14

GAZBIBAfaan Oromoo29 Keeyyattoota6:43 Dhaggeeffadhu
Dhaggeeffadhu 6:43 · Idilee · Diraamaawaa Biblight keessatti bani

1Yeho'aash ilmi Yeho'ahaaz Israa'el irratti mo'ee waggaa lammaffaa isaatti, Amaasiyaan ilmi Yo'aas mootii Yihudaa in ta'e.

2Inni mootii yommuu ta'e, nama waggaa digdamii shanii ture; Yerusaalem keessa taa'ee waggaa digdamii sagal in mo'e; maqaan haadha isaatii Yo'adaan; isheen durba mandara Yerusaalem turte.

3Inni Waaqayyo duratti wanta qajeelaa ta'e in hojjete; haa ta'u iyyuu malee, akka Daawit abbaa isaa hin hojjenne; hojii Yo'aas abbaan isaa hojjete hundumaa duukaas in bu'e.

4Garuu iddoowwan sagadaa warri ol ka'oon waan hin diigaminiif, namoonni amma iyyuu iddoowwan sana irratti qalma in qalu aarsaas in dhi'eessu turan.

5Amaasiyaan mootummaa isaa erga jabeeffatee booddee hojjetoota gurguddoota warra abbaa isaa mooticha ajjeesan sana in ajjeese.

6Macaafa seera Musee keessatti Waaqayyo,“Namni adduma addaan cubbuu ofii isaatiif haa ajjeefamu malee abboonni ilmaan isaaniif hin ajjeefamin, ilmaanis abboota isaaniif hin ajjeefamin!” jedhee akkuma abboometti, Amaasiyaan ilmaan warra abbaa isaa ajjeesan sanaa hin ajjeefne.

7Mootichi loltoota Edoom kuma kudhan dachaa soogiddaa keessatti in fixe, mandara “Selaa” jedhamtu tokko qabatee maqaa ishees “Yaqti'el” jedhee in moggaase; isheenis hamma har'aatti maqaa kanaan in waamamti.

8Amaasiyaan yommus Yeho'aash ilma Yeho'ahaaz akaakayyuu Yehuu mootii Israa'elitti nama ergee,“Mee kottu! Wal ilaallaa!” jedhe.

9Yeho'aash mootiin Israa'el immoo, Amaasiyaa mootii Yihudaaf deebisee,“Qoraattiin Liibaanon gaatirraa Liibaanonitti ergaa ergitee,“Intala kee ilma kootti heerumsisi!” jette; bineensi Liibaanon tokko garuu dhufee lafatti ishee in dhidhiite.

10Dhuguma iyyuu ati namoota Edoom mooteetta; garaa kee keessatti of jajuutti kaateetta; mo'icha keetiin illee of gurguddisi! Garuu sassaabadhuutii mana kee taa'i! Maaliif ofii kuftee Yihudaas akka kuffiftuuf tuttuqxee waan hamaa ofitti kaafta ree?” jedhe.

11Amaasiyaan garuu isa dhaga'uu waan dideef, Yeho'aash mootiin Israa'el Amaasiyaan mootii Yihudaa loluudhaaf itti adeemee, biyya Yihudaa keessatti mandara Bet-Shemeshitti walitti ba'anii wal in lolan.

12Kana keessatti loltoonni Yihudaa loltoota Israa'eliin mo'amanii, kara karaa gara mana mana isaaniitti in baqatan.

13Yeho'aash mootiin Israa'el, Bet-Shemeshitti Amaasiyaa ilma Yo'aas mootii Yihudaa akaakayyuu Ahaaziyaa in booji'e; darbees Yerusaalem dhaqee dallaa ishee isa dhagaadhaan ijaarame karra Efreemii hamma karra isa gooleetti dhundhuma dhibba afur in caccabse.

14Kana booddee inni warqee fi meetii hundumaa akkasumas mi'a mana qulqullummaa fi mana mootummaa keessa jiru hundumaa fudhatee, namootas qabatee, mandara Samaariyaatti in deebi'e.

15Waa'een Yeho'aash inni hafe, wanti inni bara mootummaa isaa keessa hojjete hundinuu, jabinni isaa, Amaasiyaa mootii Yihudaa wajjin wal loluun isaas macaafa seenaa mootota Israa'el keessatti caafameera mitii ree”

16Yeho'aash akkuma abboota isaatii du'ee, Samaariyaa keessatti, mootota Israa'el biratti in awwaalame; Yerobi'aam ilmi isaa immoo mootii ta'ee iddoo isaa in bu'e.

17Yeho'aash ilmi Yeho'ahaaz mootiin Israa'el erga du'ee booddee, Amaasiyaan ilmi Yo'aas mootiin Yihudaa waggaa kudha shan in jiraate.

18Wanta Amaasiyaan hojjete keessaa inni hafe, macaafa seenaa mootota Yihudaa keessatti caafameera mitii ree”

19Booddee garuu namoonni tokko Yerusaalem keessatti Amaasiyaatti in koratan; yeroo inni mandara Laakiishitti isaan jalaa baqatetti immoo, namoota duukaa buusanii, achitti isa in ajjeesisan.

20Reeffa isaa fardaan fidanii Yerusaalem mandara Daawit keessatti awwaala abboota isaa biratti isa in awwaalan.

21Kana booddee sabni Yihudaa guutummaatti waliif galanii Azaariyaa isa “Uziyaa?, jedhamee beekame, dargaggeessa waggaa kudha ja'aa iddoo abbaa isaa Amaasiyaa in moosifatan.

22Amaasiyaan erga du'ee booddee, Azaariyaan mandara Eloot gara biyya Yihudaatti deebifatee haaressee ishee in ijaare.

23Amaasiyaan ilmi Yo'aas mootii Yihudaa ta'ee, waggaa kudha shanaffaa isaatti Yerobi'aam ilmi Yeho'aash mootii Israa'el ta'ee Samaariyaa keessa taa'ee waggaa afurtamii tokko in mo'e.

24Inni Waaqayyo duratti wanta hamaa ta'e in hojjete; cubbuu Yerobi'aam ilmi Nebaat Israa'eloota hojjechiise hundumaa irraa hin deebine.

25Waaqayyo gooftichi inni kan Israa'el, karaa garbicha isaa Yoonaas ilma Amiitaayi raajii Gaat-Hefer akkuma dubbatetti, daarii Israa'el, itti lixa Haamaatii kaasee hamma galaana “Arabaayi” jedhamutti lafa isaa duriitti in deebise.

26Garba yookiis birmaduu dha, utuu hin jedhin namoonni Israa'el rakkina jabaa keessa akka jiran, namni isaan gargaarus akka hin jirre Waaqayyo in arge.

27Waaqayyo,“Maqaan Israa'elootaa bantii waaqaa jalatti akka hin dha'amne nan godha” hin jenne; kanaaf karaa Yerobi'aam ilma Yeho'aash isaan in oolche.

28Waa'een Yerobi'aam inni hafe, wanti inni bara mootummaa isaa keessa hojjete hundinuu, jabinni inni ittiin lolaa ture, Damaasqoo fi Haamaat warra harka Yihudaa jala galanii turan mootummaa Israa'eliif deebisuun isaa macaafa seenaa mootota Israa'el keessatti caafameera mitii ree”

29Yerobi'aam akkuma abboota isaa du'ee mootota Israa'el biratti in awwaalame; Zakaariyaas ilmi isaa immoo mootii ta'ee iddoo isaa in bu'e.

Ibsa

14:1-7 Amaaziyaan gaariitti jalqabe, garuu akkuma jalqabe sana itti hin fufne. Dureewwan keenya warri amantaa qaban kan hojjetan, aadaa waliigalaa eeguuf qofa hojjechuun gahaa miti. Garuu nuti akka isaan hojjetanitti, qajeelcha amantaa fi of-kennuu tokkoon, akkasumas dhugummaa fi murannoo tokkoon hojjechuu qabna.

Boqonnaa 14

Boqonnaan kun seenaa mootummoota Yihudaa fi Israa’el lamaan keessatti walitti fufiinsa moototaa itti fufa. I. Mootummaa Yihudaa keessatti, 1. Seenaa guutuu (hanga kitaaba kana keessatti galmaa’etti) mootummaa Amaaziyaa: (1.) Amala isaa gaarii (Lakk. 1-4). (2.) Warra abbaa isaa ajjeesan irratti firdii inni kenne (Lakk. 5, 6). (3.) Warra Edoom irratti injifannoo isaa (Lakk. 7). (4.) Yowaas wajjin waraana inni godhe, fi waraana sana keessatti injifatamuu isaa (Lakk. 8–14). (5.) Dhuma irratti, shirri isa irratti xaxamee kufuu isaa (Lakk. 17–20).

2. Jalqaba seenaa Azaariyaa (Lakk. 21, 22).

II. Mootummaa Israa’el keessatti, xumura mootummaa Yowaas (Lakk. 15, 16), fi seenaa guutuu Yerobi’aam ilma isaa, isa maqaa sana qabu isa lammaffaa (Lakk. 23–29). Namoonni gurguddoon meeqaan kitaaba Waaqayyoo keessatti bakka xiqqoo keessatti akka argaman ilaalaa!

Lakk. 1-7

Amaaziyaan, ilma Yowaasii fi isa bakka bu’e, mootii nuti asitti seenaa isaa qabnu dha. Isa haa ilaallu:

I. Mana qulqullummaa keessatti; achittis inni, hanga tokko, akka Yowaasitti gaarii hojjete, garuu akka Daawititti miti (Lakk. 3). Inni gaarii jalqabe, garuu hin cimne: Inni Waaqayyo duratti wanta qajeelaa ta’e hojjete, iddoo aarsaa Waaqayyoo irratti argamuu isaa fi dubbii Waaqayyoof xiyyeeffannaa kennuu isaa itti fufe, garuu akka Daawititti miti. Wantoota warri nu dura turan warra Waaqayyoof sodaatan hojjetan, amala sana itti fufuu qofaaf hojjechuun gahaa miti, garuu akka isaan hojjetanitti, bu’uura amantii fi jaalala Waaqayyoo walfakkaatu irraa kaanee, akkasumas qajeelummaa fi murannoo walfakkaatuun hojjechuu qabna. Akkuma duraan ture, iddoowwan olka’oon akka hin balleeffamne asitti hubatameera (Lakk. 4). Amala gadhee yeroo dheeraaf turuun fudhatama argate irraa bilisa ba’uun ulfaataa dha.

II. Teessoo firdii irratti; achittis inni warra abbaa isaa ajjeesan irratti firdii kennuu isaa argina, yeroo inni teessoo mootummaa irra taa’e battalatti miti, sababiin isaa jeequmsa fiduu danda’a jedhee sodaate, garuu mootummaan harka isaa keessatti yeroo cimaa ta’etti ogummaa qabuun tursiise (Lakk. 5). Paartii jeequmsa uumu tokko yeroo kakaasuun balaa qabu, suuta suutaan laaffisuun, yeroo baay’ee guutummaatti balleessuuf karaa ta’a. Firdiin suuta yoo hojjetame dhugumaan ni hojjeta, fi yeroo baay’ee battalatti yoo hin hojjetamne ogummaa guddaan hojjetama. Ogummaan asitti qajeelchuuf ni fayyada. Amaaziyaan akkas godhe, 1. Seera Waaqayyoo, seera durii sana, nama dhiiga namaa dhangalaase dhiigni isaa namaan ni dhangala’a jedhuun. Warri gantuu yookiin ajjeesaa ta’an akka namoota kaanitti awwaalcha isaaniitti ga’uuf hin eegin. Isaan boollaatti haa baqatan, eenyu illee isaan hin dhowwin.

2. Daangaa seeraa jalatti: Ijoollee warra ajjeesan hin ajjeesne, sababiin isaa seera Musee keessatti ijoolleen cubbuu abbootii isaaniitiif akka hin ajjeefamne ifatti tumameera (Lakk. 6). Kun kan hubatameef, namoonni isa bira turan tokko tokko haaloo ba’uuf (sababiin isaa yakki sun addaa ture—ajjeechaa mootii) fi ogummaa siyaasaatiif, ijoolleen du’a abbaa isaaniitiif haaloo ba’uuf isa irratti shira akka hin xaxneef, akka inni jabaa ta’uuf isa gorsaa turuu isaaniitiif ta’uu danda’a. Garuu gorsa kana irratti inni seera Waaqayyoo ifa ta’e (Keessa Deebii 24:16) morme, isa inni ittiin murteessuu qabu, fi isa inni itti cichuuf akkasumas bu’aa isaa Waaqayyootti dhiisuuf murteesse. Waaqayyo cubbuu abbootii ijoollee irratti ni daawwata, sababiin isaa namni hundinuu fuula isaa duratti yakka qaba, fi du’a isaaf qaba; kanaaf, yoo inni cubbuu abbaa isaatiif jireenya gaafate, dogoggora hin hojjetu, cubbamaan jireenya isaa cubbuu mataa isaatiin duraan dursee dhabeera. Garuu inni mootota lafaa akkas akka godhan hin hayyamu: ijoolleen, fuula isaanii duratti, qulqulluu dha, kanaafuu akka yakka qabeeyyiitti dhiphachuu hin qaban.

III. Dirree waraanaa keessatti; achittis inni warra Edoom irratti injifannoo argachuu isaa argina (Lakk. 7). Edoom yeroo Yoraamitti harka Yihudaa jalaa ba’ee ture (Boq. 8:22). Amma inni isaan gara amanamummaa isaaniitti deebisuuf isaan irratti waraana bane, namoota 10,000 ajjeese, magaalaa guddoo Arabaa dhagaa qabeettii (Seelaa—dhagaa jedhamtu) qabate, fi maqaa haaraa kenneef. Seenaa duula kanaa bal’inaan 2 Seenaa 25:5, kkf. irratti ni argina.

14:8-14 Mootummaawwan addaan qoodaman yeroo muraasa booda, Yihudaan diinummaa Israa'el irraa baay'ee dhiphate. Bara Asaa booda, caalaatti dhiphate; michummaa Israa'elii fi waliigaltee isaan wajjin godhame irraa. Amma immoo diinummaa isaan gidduutti deebi'ee argina. Namni gad of deebisu tokko, namoota boonaa fi tuffataa lama sammuu isaanii wal balleessuufi wal jalaa buusuuf yommuu hojjechisiisan dhaga'ee akkamitti seeqa! Milkaa'inni Waaqayyo duratti fudhatama hin qabne boona kakaasa; boonnii immoo waldhabdee kakaasa. Bu'aawwan boona namoota kaan keessa jiran, warra ofii isaanii boonoo ta'aniif obsuuf ulfaataa dha. Kun madda rakkinaa fi cubbuu jireenya dhuunfaa keessatti; garuu yommuu mootota gidduutti ka'an, mootummaa isaanii guutuu dhiphina keessa galchu. Yo'aash Amaaziyaatti gowwummaa ergaa waraanaa isaa agarsiisa: "Onneen kee si ol fudhatteetti." Hundeen cubbuu hundumaa onnee keessa jira, achii burqa. Namoota of tuuluu, of danda'anii, waa'ee dhabeeyyii yookiin kan kana fakkaatan kan godhu karoorri Waaqayyoo, haalli, sababni, yookiin wanti inni kamiyyuu haa ta'u miti; garuu onneen isaanii ofii isaanii dha kan kana raawwatu.

Lakk. 8-14

Mootummoonni erga gargar bahan booda, dhaloota hedduudhaaf Yihudaan diinummaa Israa’eliin baay’ee dhiphateera.

Ibsa guutuu dubbisi Sagalee, ibsa guutuu fi dubbisa toora alaa

Hiikkoowwan8 · 6