2ffaa Mootota 11

Boqonnaa 11. Warraaqsi mootummaa Israa’el keessa ture dafee Yihuu aangoo qabachuudhaan xumurame; amma immoo dhimmoota mootummaa Yihudaa, kan yeroo sana mataa isaa (akka turetti) dhabe, akkasumas harka sanaan Israa’el mataa isaa dhabe, ilaaluu qabna; garuu achitti dhimmoonni Israa’el caalaa yeroo dheeraaf jeequmsa keessa turan, haa ta’u malee, waggoota muraasa booda haala gaariitti deebi’an, akkuma boqonnaa kana keessatti arginu.

I. Axaaliyaan mootummaa humnaan qabattee sanyii moototaa hunda balleessite (lak. 1).

II. Yo’aash, mucaan waggaa tokkoo, dinqisiisaa ta’een eegame (lak. 2, 3).

III. Waggaa ja’a booda inni mul’ifamee, hojii Yihoyadaatiin, mootii godhame (lak. 4-12).

IV. Axaaliyaan ajjeefamte (lak. 13-16).

V. Dhimmoonni mootummaa lamaanuu, kan siyaasaa fi kan amantii, harka Yo’aashitti sirriitti hundeeffaman (lak. 17-21). Haala kanaan, yeroo muraasaaf addaan cituu booda, dhimmoonni faayidaa guddaadhaan gara karaa duriitti deebi’an.

Waaqayyo Daawitiif maatiin isaa akka itti fufu mirkaneessee ture, kunis dibataa isaatiif ibsaa qopheessuu isaa jedhameera; kunis, amma maatiiwwan moototaa hedduun tokkoon tokkoon isaanii guutummaatti balleeffamuu isaanii dubbisnee jirra waan ta’eef, dhimma guddaa ta’uu isaa argisiisa. Amma asitti ibsaan Daawitiif waadaa galame sun dhumuuf jedhee ture, garuu dinqisiisaa ta’een eegame.

I. Kun hammina Axaaliyaa, haadha mootittii, kan mucaan ishee Ahaaziyaan Yihuu’n ajjeefamuu isaa yeroo dhageessetti, kaatee sanyii moototaa hunda balleessiteen (lak. 1), jechuunis warra mootummaa waliin hidhata qaban hunda, dhumuuf jedhee ture. Abbaan manaa ishee Yoraam obboloota isaa ilmaan Yihoshaafaax hunda ajjeesee ture, 2 Sen. 21:4. Arabaanotaan ilmaan Yoraam hundi Ahaaziyaa malee ajjeefamanii turan, 2 Sen. 22:1. Yihuu ilmaan isaanii hunda (2 Sen. 22:8) fi Ahaaziyaa mataa isaa ajjeesee ture. Dhugumatti, dhiigni moototaa akkasitti hin dhangala’amne. Warri dhalootaan gad-aanoo ta’an, kan hinaaffaa fi dorgommii jalaa jiraatan, gammadoo dha! Garuu, kun hundi dhimma xiqqaa fakkaatus, Axaaliyaan sanyii moototaa irraa kan hafan hunda balleessite. Saala laafaa keessaa tokko akkasitti gara-jabduu ta’uu ishee, kan isheen mataan ishee intala mootii, haadha manaa mootii, fi haadha mootii turte, maatii moototaatiif, akkasumas maatii isheen mataan ishee itti makamteef, akkasitti gara-jabduu ta’uu ishee dinqisiisaa ture; garuu isheen kana goote,

1. Fedhii aangoo irraa kaatee. Isheen aangoo barbaadde, akkasumas karaa biraatiin argachuu hin dandeessu jettee yaadde. Namni tokkollee ishee waliin akka hin moofneef, ijoollee daa’immanii fi warra harma hoosifaman kan ishee booda mootii ta’uu danda’anillee ajjeeste. Dorgomaa sodaattee, namni tokkollee bakka bu’aa ta’uuf hin eegamne.

2. Haaloo ba’uu fi Waaqayyotti dallanuu irraa kaatee. Maatiin Ahaab guutummaatti balleeffamuu isaatiin, akkasumas mucaan ishee Ahaaziyaan warra kaan waliin, maatii sanaan hidhata qaba tureef, isheen akka haaloo ba’iinsaatti, maatii Daawit balleessuuf, akkasumas sanyii isaa muruuf murteessite, waadaa Waaqayyo sanyii isaa bara baraan jiraachisuuf galeef gufuu ta’uuf – yaalii gowwummaa fi bu’aa hin qabne, Waaqayyo maal akka murteesse eenyutu diiguu danda’a? Akkoonni ijoollee ijoollee isaanii warra mataa isaanii caalaa jaallatu jedhamee yaaddama; garuu haati Ahaaziyaa mataan ishee ajjeesituu ilmaan Ahaaziyaa mataa isaa ti, akkasumas yeroo daa’imummaa isaaniitti, yeroo isheen nama kamiyyuu caalaa isaan guddisuu fi kunuunsuu qabdu ture. Isheen Axaaliyaa, dubartii hamtuu sana (2 Sen. 24:7), intala Izaabeel jedhamuu ishee sirrii ture; haa ta’u malee, kana keessatti Waaqayyo qajeelaa ture, akkasumas cubbuu Yoraamii fi Ahaaziyaa, dameewwan mana Daawit kanneen jibbaman, ijoollee isaanii irratti daawwate.

II. Kun kunuunsa amantii intala Yoraam tokkoon (kan haadha manaa Yihoyadaa lubichaa turte) dinqisiisaa ta’een eegame, isheenis ilmaan mootichaa keessaa tokko, Yo’aash jedhamu, hattee dhoksite, lak. 2, 3. Kun muka ibidda keessaa baafame ture; meeqatu ajjeefame hin himamne, garuu, kun mucaa harka guddistuu keessa ture waan ta’eef, hin dhabamne, yookiin hin barbaadamne, yookiin yoo xiqqaate hin argamne fakkaata. Nama isa oolche adada isaa, intala Yoraam isa hamaa ture; Waaqayyo warra inni eeguu barbaaduuf eegduu ni kaasaatii. Bakki inni ittti nagaa argate mana Waaqayyoo ture, kutaa mana qulqullummaa keessaa tokko, bakka Axaaliyaan yeroo baay’ee hin dhaqne. Adadaan isaa, isa asitti fiduudhaan, eegumsa addaa Waaqayyoo jala isa galchite, akkasumas amantiidhaan isa dhoksite, akkuma Museen dhokfame. Amma jechoonni Daawit sanyii isaa keessaa tokkoof raawwataman (Far. 27:5), “Iddoo dhoksaa dunkaana isaa keessa na dhoksa.” Sababa gaariidhaan Yo’aash kun, yeroo guddatetti, mana Waaqayyoo suphuuf of kenne, sababiin isaas isaaf iddoo nagaa ture. Amma waadaan Daawitiif kenname jireenya tokko keessatti hidhamee ture, garuu hin dhabamne. Haala kanaan, Waaqayyo, waadaa isaatiin, sanyii hafuuraa ilma Daawitiif ni eega, kan yeroo tokko tokko lakkoofsaan xiqqaatee, baay’ee gad bu’ee, akkasumas akka dhabametti mul’atus, hanga dhuma baraatti ni jiraata, yeroo tokko tokko dhokatee fi hin mul’anne, garuu dunkaana Waaqayyoo keessa dhokatee fi miidhaa malee jiraata. Kun qophii addaa ture, Yoraam, mootii ta’us, mootii hamaa ta’us, intala isaa Yihoyadaa lubicha, lubicha Waaqayyoo sodaatuuf kenne. Namoonni tokko tokko intala maatii moototaa nama amantii qabuuf kennuun maatii moototaatiif salphina jedhanii yaadaniiru ta’a, garuu kun gaa’ela gammachiisaa fi maatii moototaa badii irraa baraaruu ta’e; sababiin isaas Yihoyadaan mana qulqullummaa keessatti dhiibbaa qabaachuun isaa mucaa sana eeguuf carraa kenneef, akkasumas dhiibbaan isheen maatii moototaa keessatti qabdu isaaf carraa teessoo irra isa teessisuuf kenne.