ኦሪት ዘኍልቍ 32

32:1-5 ሩቤናውያንና ጋዳውያን በቅርቡ የተያዘችው ምድር ለእነርሱ እንድትካፈል ያቀረቡት ጥያቄ ይህ ነው። በዓለም የተለመዱ ሁለት ነገሮች እነዚህን ነገድች ይህንን ምርጫ እንዲያደርጉ ሳይገፋፋቸው አይቀርም ነበር፤ እነርሱም የዓይን አምሮትና የኑሮ ትዕቢት ናቸው። በመሰረቱት መርህ ውስጥ ብዙ ስህተት ነበረበት፤ የሕዝብን ጥቅም ከመጠበቅ ይልቅ የግል ጥቅማቸውን አስቀደሙ። እስከዛሬ ድረስም ብዙዎች የኢየሱስ ክርስቶስን ነገር ከመፈለግ ይልቅ የራሳቸውን ይሻሉ፤ በዓለማዊ ፍላጎቶችና ጥቅሞች ተመርተውም ከሰማያዊቷ ከነዓን እንዲቀሩ ያደርጋቸዋል።

ምዕራፍ 32 በዚህ ምዕራፍ ውስጥ የሚከተሉትን እናገኛለን።

I. የሮቤልና የጋድ ነገዶች እስራኤል አሁን በሰፈረበት በዮርዳኖስ ማዶ ውርስ እንዲሰጣቸው ያቀረቡት ትሑት ጥያቄ (ቁ. 1-5)።

II. ሙሴ ጥያቄያቸውን በተሳሳተ መንገድ መተርጎሙ (ቁ. 6-15)።

III. እነርሱ ጥያቄያቸውን ማብራራታቸውና በትክክል ማስቀመጣቸው (ቁ. 16-19)።

IV. እነርሱ ራሳቸው ባቀረቡት ቅድመ ሁኔታና ገደብ መሠረት ልመናቸው መፈቀዱ (ቁ. 20፣ ወዘተ)።

ቁጥር 1-15 የእስራኤል ድንኳኖች አሁን በሞዓብ ሜዳዎች ተተክለው ነበር፤ በዚያም ለብዙ ወራት ቆዩ። እነርሱም የሲሆንንና የኦግን ምድር ድል አድርገው የያዙትን እያሰቡ፣ በቅርቡም የከነዓንን ምድር ባለቤቶች ለመሆን ተስፋ በማድረግ ወደፊት ይመለከቱ ነበር። በዚህ ቆይታቸውና እረፍት በወሰዱበት ወቅት፣ አስቀድመው ያደረጓቸውን ድሎች አወጋገድ በተመለከተ ይህ ታላቅ ጉዳይ እዚህ ላይ ተመካክሮ ተወስኗል። ይህ የሆነውም በእግዚአብሔር ልዩ ትእዛዝ ወይም ቀጠሮ ሳይሆን፣ ከሁለቱ ነገዶች በቀረበ ልዩ ጥያቄና ልመና ነበር፤ ሙሴም በጉዳዩ ላይ ረጅም ክርክር ከተደረገ በኋላ ተስማማ። ምክንያቱም በዚያን ጊዜም እንኳ፣ በመለኮታዊ አቅርቦት ያልተለመዱ መገለጫዎች ብዙ ነገሮች ሲደረጉ፣ በርካታ ጉዳዮች ለሰው ልጅ ጥበብ መመሪያ ተትተዋል፤ እግዚአብሔር ዓለምንና ቤተ ክርስቲያንን በሚመራበት ጊዜ የሰዎችን ምክንያት ይጠቀማልና፣ የራሱንም ዓላማ በእርሱ ያከናውናል።

I. እዚህ ላይ በሮቤልና በጋድ ሰዎች የቀረበ ጥያቄ አለ፤ ይኸውም በቅርቡ የያዙትና በድል አድራጊነት መብት ለእስራኤል በጋራ የነበረው ምድር በተለይ ለእነርሱ ውርስ እንዲሆን ነው። ስለ ተስፋይቱ ምድር ባላቸው አጠቃላይ ግንዛቤ መሠረት፣ ይህ የእነርሱ ድርሻ ይሆናል ብለው ገምተው ነበር። ሮቤልና ጋድ በአንድ ሰንደቅ ዓላማ ሥር ሰፍረው ነበር፤ ስለዚህም ማስታወሻዎችን ለማነጻጸርና ይህን ጉዳይ በመካከላቸው ለመፍታት የተሻለ ዕድል ነበራቸው። በመጀመሪያው ቁጥር የሮቤል ልጆች መጀመሪያ ተጠቅሰዋል፤ በኋላ ግን የጋድ ልጆች (ቁ. 2፣ 25፣ 31) ተጠቅሰዋል፤ ይህ የሆነው የጋድ ሰዎች መጀመሪያ ጥያቄውን ስላቀረቡና ለጉዳዩ የበለጠ ጉጉት ስለነበራቸው ሊሆን ይችላል፤ ወይም ደግሞ የተሻሉ ተናጋሪዎች ስለነበሩና የአመራር ጥበብ ስለነበራቸው ሊሆን ይችላል፤ የሮቤል ነገድ አሁንም በያዕቆብ ፍርድ ሥር ነበርና፣ “አትበልጥም” ተብሎ ነበር። በዓለም ላይ የተለመዱ ሁለት ነገሮች እነዚህ ነገዶች ይህን ምርጫ እንዲያደርጉና ይህን ጥያቄ እንዲያቀርቡ አነሳሷቸው፤ እነርሱም የዓይን አምሮትና የኑሮ ትዕቢት ናቸው (1 ዮሐንስ 2:16)።

1. የዓይን አምሮት። የፈለጓት ይህች ምድር በአቀማመጧ ውብና ለዓይን ደስ የሚያሰኝ ብቻ ሳትሆን፣ ለምግብነት፣ ለከብቶች መኖነትም የምትጠቅም ነበረች፤ እነርሱም ከሌሎቹ ነገዶች የበለጠ እጅግ ብዙ ከብቶች ነበሯቸው። ይህ የሆነው ከግብፅ ሲወጡ ከሌሎቹ የበለጠ ከብቶችን ይዘው ስለወጡ ነው ተብሎ ይታሰባል፤ ነገር ግን ያ የሆነው ከአርባ ዓመት በፊት ነበር፣ የከብቶች ቁጥርም ከዚያ ባነሰ ጊዜ ውስጥ ይጨምራል ወይም ይቀንሳል። ስለዚህ እኔ ይልቁንም በምድረ በዳ ከብቶቻቸውን በተሻለ ሁኔታ ይንከባከቡ እንደነበር፣ በተሻለ ሁኔታ እንደጠበቋቸው፣ ለዘር ማባዛት የበለጠ ትኩረት እንደሰጡ፣ እና እንደ ጎረቤቶቻቸው ከበጎች መንጋ ጠቦቶችንና ከበረት ጥጆችን በመብላት ያን ያህል አባካኝ እንዳልነበሩ አስባለሁ። አሁን እነርሱ እነዚህ ትላልቅ ከብቶች ስላሏቸው፣ ተመጣጣኝ የሆነ መሬት ፈለጉ። ብዙ ቅዱሳት መጻሕፍት ባሳንንና ገለዓድን ለከብቶች ዝነኛ ቦታዎች እንደሆኑ ይናገራሉ፤ እነርሱም አስቀድመው እንደዚያ ነበሩ፤ ስለዚህም እነዚህ ነገዶች ለእነርሱም እንደዚያ ይሆናሉ ብለው ተስፋ አደረጉ፣ እናም ምንም ቢመጣ እዚህ ድርሻቸውን ለመውሰድ ፈለጉ። አስተዋዩ ካልቪን እነርሱ በተመሠረቱበት መርህ ላይ ብዙ ስህተት እንደነበረበት፣ እና የራሳቸውን የግል ምቾት ከሕዝብ ጥቅም በላይ እንዳዩ፣ ለእስራኤል ክብርና ጥቅም፣ እንዲሁም ለአብርሃም ስለ ከነዓን ምድር (በጥብቅ ሲታይ) ለተሰጠው ተስፋ ሊኖራቸው የሚገባውን ያህል ትኩረት እንዳልሰጡ ያስባል። እናም አሁንም ብዙዎች የኢየሱስ ክርስቶስን ነገር ይልቅ የራሳቸውን ነገር እንደሚፈልጉ (ፊልጵስዩስ 2:21)፣ እና ብዙዎች በዓለማዊ ፍላጎታቸውና ጥቅማቸው ተጽዕኖ ተደርጎባቸው ሰማያዊቷን ከነዓን ሳያገኙ እንደሚቀሩ እውነት ነው። መንፈሳቸው ከዚህ ዓለም ጋር፣ ከሚታዩትና ከጊዜያዊ ነገሮች ጋር በጣም ይስማማል፤ እናም “እዚህ መሆን መልካም ነው” ይላሉ፣ ስለዚህም የሚመጣውን ባለመፈለግ ያጣሉ። ሎጥም እንዲሁ በዓይን እይታ መረጠ፣ እናም በምርጫው ተጎዳ። ድርሻችንን በትክክል ለመምረጥ ከሚታዩት ነገሮች በላይ ማየት አለብን።

2. ምናልባትም የኑሮ ትዕቢት ነገርም ነበረበት። ሮቤል የእስራኤል በኩር ነበር፣ ነገር ግን የበኩርነቱን መብት አጥቶ ነበር። በርካታ ነገዶች፣ በተለይም ይሁዳ፣ ከእርሱ በላይ ከፍ ብለው ነበር፤ ስለዚህም በከነዓን ውስጥ ምርጡን ድርሻ ሊጠብቅ አይችልም ነበር፤ እናም ስለዚህም የበኩርነቱን መብት ምንነት ባጣ ጊዜ፣ ጥላውን ለማዳን ሲል፣ ከከነዓን ውጪና ከመገናኛው ድንኳን ሩቅ ቢሆንም፣ እዚህ ላይ የመጀመሪያውን ድርሻ ያዘ። ኤሳውም እንዲሁ በኩርነቱን ሸጦ ነበር፣ ሆኖም በሴይር ተራራ ውርስ በማግኘት መጀመሪያ እንዲያገለግል ተደረገ። የጋድ ነገድ ከዚልጳ በኩር ወረደ፣ እናም ከሮቤል ሰዎች ጋር እንደ ተፎካካሪዎች ነበሩ፤ ምናሴም በኩር ነበር፣ ነገር ግን በታናሽ ወንድሙ ኤፍሬም እንደሚጋረድ ያውቅ ነበር፣ ስለዚህም እርሱም ቅድሚያ ለማግኘት ፈለገ።

II. ሙሴ ለዚህ ጥያቄ አለመውደዱ፣ እና እንደ ታማኝ መሪና ነቢይ የሰጠው ከባድ ተግሣጽ።

1. በመጀመሪያ እይታ ነገሩ መጥፎ ይመስል እንደነበር መቀበል አለብን፤ በተለይም የልመናቸው የመጨረሻ ቃላት፡- “ወደ ዮርዳኖስ ማዶ አታሻግሩን” (ቁ. 5)። (1.) ይህ ከመጥፎ መርህ የመነጨ ይመስላል፤ ይኸውም ሙሴ ራሱ ለማየት እጅግ የጓጓላትን የተስፋይቱን ምድር መናቅ፣ እንዲሁም ከነዓናውያንን ለማስወጣት የእግዚአብሔርን ኃይል አለማመን ይመስላል፤ የሚያውቁትና አስቀድሞ የተወረሰ ምድር ድርሻ፣ የማያውቁትና ገና የሚወረሰው ምድር ድርሻ ይልቅ የሚፈለግ እንደሆነ አድርገው ነበር። “አንድ ወፍ በእጅ ሁለት ወፍ በጫካ” እንደሚባለው። በተጨማሪም ስግብግብነት ያለበት ይመስላል፤ ምክንያቱም የጠየቁት ለከብቶቻቸው ምቹ ስለነበር ነው። እንዲሁም ወንድሞቻቸውን ችላ ማለትን ያሳያል፤ እነርሱ ራሳቸው በጥሩ ሁኔታ ሲሟሉላቸው፣ ስለ እስራኤል ምን እንደሚሆን ግድ የሌላቸው ይመስል ነበር። (2.) መጥፎ ውጤት ሊያስከትል ይችል ነበር። ሕዝቡ ከዚህ የተሳሳተ ፍንጭ ወስደው፣ ከነዓናውያንን ለመዋጋት ሙሉ ቁጥራቸው ሲኖራቸውም እንኳ በቂ እንዳልሆኑ ሊጠቁሙ ይችሉ ነበር፤ ነገር ግን ሁለት ተኩል ነገዶችን (ከጠቅላላ ኃይላቸው ከአምስተኛው ክፍል በላይ) በዚህ በዮርዳኖስ በኩል ቢተዉ፣ ውጊያው ምን ያህል ያልተመጣጠነ ይሆን ነበር? በተጨማሪም መጥፎ ምሳሌ ይሆናል፤ ምድሪቱ እንደተወረሰች ወዲያውኑ እንደዚህ ከተሰጣቸው፣ ሌሎች ነገዶችም ተመሳሳይ ጥያቄዎችንና የይገባኛል ጥያቄዎችን ሊያቀርቡ ይችላሉ፣ በዚህም ምድሪቱን በዕጣ የማከፋፈሉ ሥርዓት ይበላሻል።

2. ስለዚህ ሙሴ በእነርሱ ላይ በጣም ተቆጣ፤ ይህ ደግሞ በኃጢአት ላይ ባለው ቅዱስ ቅንዓት የተነሳ እንጂ፣ የእርሱ የዋህነትና ተፈጥሯዊ ጥንካሬው እንዳልቀነሰ ሁሉ፣ በእርጅና ምክንያት የመጣ ንዴት አልነበረም። (1.) በዚህ ጥያቄ ውስጥ ክፉ እንደሆነ የገመተውን ነገር አሳያቸው፤ ይኸውም የወንድሞቻቸውን ልብ እንደሚያሳዝን (ቁ. 6፣ 7)።