ኦሪት ዘሌዊያን 16

ምዕራፍ 16 በዚህ ምዕራፍ ውስጥ ዓመታዊው የስርየት ቀን ወይም የኃጢአት ማስተስረያ ቀን ሥርዓት ተቋቁሟል፤ ይህም ምናልባት ከሥርዓተ ኦሪት ድንጋጌዎች ሁሉ እጅግ ብዙ ወንጌል የያዘ ነበር፤ ሐዋርያውም በዕብ. 9:7፣ ወዘተ. ላይ ወደ እርሱ ባደረገው ማጣቀሻ ይህ ግልጽ ነው። ከዚህ በፊት ስለ ግለሰቦች የኃጢአት መሥዋዕቶች እና በተወሰኑ አጋጣሚዎች ስለሚቀርቡ መሥዋዕቶች የተለያዩ ሕጎች ነበሩን፤ ነገር ግን ይህ የሚያተኩረው መላው ሕዝብ በሚመለከተው በተወሰነው መሥዋዕት ላይ ነው። የዕለቱ አገልግሎት በሙሉ ለሊቀ ካህኑ ተሰጥቷል።

I. ወደ ቅድስተ ቅዱሳን የሚገባው በዚህ ቀን ብቻ ነው (ቁ. 1, 2)።

II. የተልባ እግር ልብስ ለብሶ መምጣት አለበት (ቁ. 4)።

III. ለራሱ የኃጢአት መሥዋዕትና የሚቃጠል መሥዋዕት ማምጣት አለበት (ቁ. 3)፣ የኃጢአት መሥዋዕቱን ማቅረብ አለበት (ቁ. 6-11)፣ ከዚያም ከመጋረጃው ውስጥ ከኃጢአት መሥዋዕቱ ደም የተወሰነውን ይዞ መግባት፣ ዕጣን ማጠን እና ደሙን በስርየት መክደኛው ፊት መርጨት አለበት (ቁ. 12-14)።

IV. ለሕዝቡ ሁለት ፍየሎች መዘጋጀት አለባቸው፣ ዕጣ ተጥሎባቸው፣ እና፣

1. ከእነርሱ አንዱ ለሕዝቡ የኃጢአት መሥዋዕት መሆን አለበት (ቁ. 5, 7-9)፣ ደሙም በስርየት መክደኛው ፊት መረጨት አለበት (ቁ. 15-17)፣ ከዚያም ከሁለቱም የኃጢአት መሥዋዕቶች ደም የተወሰነው በመሠዊያው ላይ መረጨት አለበት (ቁ. 18, 19)።

2. ሌላኛው አዛዜል መሆን አለበት (ቁ. 10)፣ የእስራኤል ኃጢአቶች በእርሱ ላይ መናዘዝ አለባቸው፣ ከዚያም ወደ ምድረ በዳ መላክ አለበት (ቁ. 20-22)፣ ያመጣውም ሰው በሥርዓት ርኩስ መሆን አለበት (ቁ. 26)።

V. የሚቃጠሉ መሥዋዕቶች ከዚያ በኋላ መቅረብ አለባቸው፣ የኃጢአት መሥዋዕቶች ስብ በመሠዊያው ላይ መቃጠል አለበት፣ ሥጋቸውም ከሰፈሩ ውጭ መቃጠል አለበት (ቁ. 23-25, 27, 28)።

VI. ሕዝቡ ቀኑን በቅዱስ ዕረፍትና በኃጢአት ላይ በቅዱስ ሐዘን በሃይማኖት ማክበር ነበረባቸው፤ ይህ ደግሞ የዘላለም ሥርዓት መሆን ነበረበት (ቁ. 29፣ ወዘተ.)።

ቁጥር 1-4 እዚህ ላይ፣

I. ይህ የስርየት ቀን ሕግ የተሰጠበት ጊዜ ተገልጿል፡- የአሮን ሁለት ልጆች ከሞቱ በኋላ ነበር (ቁ. 1)፣ ይህም በምዕ. 10:1 ላይ እናነባለን።

1. አሮን የዚያ ኃጢአት የቀረ ርኩሰት ቤተሰቡን እንዳይጣበቅበት፣ ወይም (ካህናት ለመበደል በጣም የተጋለጡ እንደሆኑ በማየት) የሌሎች ልጆቹ ከጊዜ በኋላ የሚፈጽሙት ኃጢአት ቤተሰቡን እንዳያጠፋው በመፍራት፣ ከእግዚአብሔር ጋር እንዲኖር ቤተሰቡን እንዴት ማስተስረይ እንዳለበት ተመርቷል፤ ምክንያቱም ለእርሱ የሚደረገው ስርየት መቋቋሚያው ይሆናልና፣ በላዩም ላይ ያለውን በረከት ይጠብቃል።

2. ካህናት በናዳብና በአብዩድ ሞት ከእግዚአብሔር ጋር በአክብሮትና በአምላካዊ ፍርሃት እንዲቀርቡ ማስጠንቀቂያ ተሰጥቷቸው (ያለዚህ በራሳቸው አደጋ ይመጡ ነበር)፣ እዚህ ላይ እጅግ ቅርብ የሆነ አቀራረብ እንዴት ያለ አደጋ ብቻ ሳይሆን፣ መመሪያዎቹ ከተጠበቁ ወደማይነገር ጥቅም እና መጽናናት ሊደረግ እንደሚችል መመሪያዎች ተሰጥተዋል። ተገቢ ባልሆነ አቀራረብ ምክንያት ሲጠፉ፣ የተቀሩት “እንግዲያውስ ጨርሶ አንቀርብም” ማለት የለባቸውም፣ ነገር ግን “እንግዲያውስ በሕግ መሠረት እናደርገዋለን” ማለት አለባቸው። እነርሱ በኃጢአታቸው ሞቱ፣ ስለዚህ እግዚአብሔር የተቀሩት እንዳይሞቱ በጸጋው አዘጋጀ። በዚህ መንገድ የእግዚአብሔር ፍርዶች በአንዳንዶች ላይ ለሌሎች ትምህርት መሆን አለባቸው።

II. የዚህ ሕግ ዓላማ። አንዱ ዓላማው በኪሩቤል መካከል ለመኖር የወደደው ሸኪና ወይም መለኮታዊ ክብር ባለበት በመጋረጃው ውስጥ ያለውን ቅድስተ ቅዱሳንን ማክበር ነበር፡- “አሮን በማንኛውም ጊዜ ወደ ቅዱስ ስፍራ እንዳይገባ ንገረው” ቁ. 2። ከመጋረጃው በፊት አንዳንድ ካህናት በየቀኑ በወርቅ መሠዊያው ላይ ዕጣን ለማጠን ይመጡ ነበር፣ ነገር ግን ከመጋረጃው ውስጥ ሊቀ ካህኑ ብቻ እንጂ ማንም ሊገባ አይገባም ነበር፣ እርሱም በዓመት አንድ ቀን ብቻ፣ በታላቅ ሥርዓትና ጥንቃቄ። እግዚአብሔር ልዩ መገኘቱን የገለጠበት ስፍራ የተለመደ መሆን የለበትም። ማንም ሰው ወደ ምድራዊ ንጉሥ የክብር ክፍል ሳይጠራ፣ ንግሥቲቱ ራሷም እንኳ፣ በሞት ቅጣት ሥር (አስቴር 4:11) መግባት ካልቻለች፣ ለነገሥታት ንጉሥ ተመሳሳይ ቅዱስ አክብሮት መከፈሉ አስፈላጊ አልነበረምን? ነገር ግን በክርስቶስ ወንጌል የተደረገውን የተባረከ ለውጥ ተመልከቱ፤ አሁን ሁሉም መልካም ክርስቲያኖች በየቀኑ በመጋረጃው በኩል ወደ ቅድስተ ቅዱሳን ለመግባት ድፍረት አላቸው (ዕብ. 10:19, 20)፤ እኛም በድፍረት (አሮን በፍርሃትና በመንቀጥቀጥ መቅረብ እንደነበረበት ሳይሆን) ወደ ጸጋው ዙፋን ወይም የስርየት መክደኛ እንቀርባለን (ዕብ. 4:16)። የእግዚአብሔር መገኘትና ጸጋ መገለጫዎች የሚታዩ በነበሩበት ጊዜ፣ በዚህ መንገድ መገደባቸውና መታቀባቸው አስፈላጊ ነበር፣ ምክንያቱም የስሜት ሕዋሳት ነገሮች ይበልጥ የተለመዱ ሲሆኑ፣ ያነሰ አስፈሪ ወይም አስደሳች ይሆናሉና፤ አሁን ግን ሙሉ በሙሉ መንፈሳዊ ስለሆኑ ነገሩ የተለየ ነው፣ ምክንያቱም የእምነት ነገሮች ይበልጥ በተነጋገሩ ቁጥር ታላቅነታቸውንና መልካምነታቸውን ይበልጥ ያሳያሉና፤ ስለዚህ አሁን በማንኛውም ጊዜ ወደ እጅ ወደሌለው ቅዱስ ስፍራ ለመምጣት እንኳን ደህና መጣችሁ ተብለናል፣ ምክንያቱም በእምነት ከክርስቶስ ጋር በሰማያዊ ስፍራዎች እንድንቀመጥ ተደርገናልና (ኤፌ. 2:6)። ያን ጊዜ አሮን እንዳይሞት በማንኛውም ጊዜ መቅረብ አልነበረበትም፤ እኛ አሁን እንድንኖር በማንኛውም ጊዜ መቅረብ አለብን፡- ሞታችን ርቀት ብቻ ነው። ያን ጊዜ እግዚአብሔር በስርየት መክደኛው ላይ በደመና ውስጥ ታየ፣ አሁን ግን በግልጽ ፊት፣ በጨለማ ደመና ውስጥ ሳይሆን፣ በጠራ መስታወት የጌታን ክብር እናያለን (2 ቆሮ. 3:18)።

III. የዚህ ቀን ሥራ የተሰጠው ሰው፣ እርሱም ሊቀ ካህኑ ብቻ ነበር፡- “አሮን በዚህ መንገድ ወደ ቅዱስ ስፍራ ይገባል” ቁ. 3። በስርየት ቀን ሁሉንም ነገር ራሱ ማድረግ ነበረበት፡- ነገር ግን በበሽታ ወይም በሥርዓት ርኩሰት ምክንያት አገልግሎቱን ማከናወን ባይችል፣ ምትክ ወይም ደጋፊ የሚሆን ሁለተኛ ሰው ተዘጋጅቶ ነበር። ሁሉም ክርስቲያኖች መንፈሳዊ ካህናት ናቸው፣ ነገር ግን ክርስቶስ ብቻ ሊቀ ካህን ነው፣ እርሱም ብቻ ነው ስርየትን የሚያደርገው፣ ረዳትም ሆነ ምትክ አያስፈልገውም።

IV. የሊቀ ካህኑ ልብስ በዚህ አገልግሎት። ለራሱ ልዩ የሆኑትን ውድ ልብሶቹን መልበስ አልነበረበትም፡- ኤፉዱን፣ በውስጡም የከበሩ ድንጋዮች ያሉበትን፣ መልበስ አልነበረበትም፣ ነገር ግን ከታችኛው ካህናት ጋር በጋራ የሚለብሰውን የተልባ እግር ልብስ ብቻ ነበር (ቁ. 4)። ያ ዝቅተኛ ልብስ በዚህ የትህትና ቀን ለእርሱ የተሻለ ይስማማው ነበር፤ ቀጭንና ቀላል ስለሆነም፣ በዕለቱ ሥራ ወይም አገልግሎት ይበልጥ ፈጣን ይሆናል፣ ይህም ሁሉ በእጁ ማለፍ ነበረበት። ክርስቶስ፣ ሊቀ ካህናችን፣ በሰውነታችን ውስጥ ለኃጢአት ስርየት አደረገ፤ የራሱን ልዩ የክብር ልብስ ለብሶ ሳይሆን፣ የሟችነታችንን የተልባ እግር ልብስ ለብሶ፣ በእርግጥ ንጹሕ ግን ዝቅተኛ።

፲፮፥፩-፲፬ ስለ ታላቁ የኃጢአት ማስተስረያ ቀን መሥዋዕቶች ዝርዝር ውስጥ ባንገባም፣ ያ ሥርዓት እስኪያበቃ ድረስ ለዘላለም የሚሆን ሕግ እንደነበር ልብ ልንል እንችላለን። እኛ ያለማቋረጥ ኃጢአት እስከምንሠራ ድረስ፣ የኃጢአት ማስተስረያ ዘወትር ያስፈልገናል። ስለ ኃጢአት ነፍሳችንን የማዋረድ ሕግ፣ ሁሉም እንባዎች፣ የንስሐ እንባዎችም ሳይቀሩ፣ ከዓይናችን የሚደመሰሱበት ቦታ እስከምንደርስ ድረስ የሚጸና ሥርዓት ነው።

ሐዋርያው እንደ ማስረጃ ይጠቅሰዋል፤ ይህም መሥዋዕቶቹ ኃጢአትን ማስወገድም ሆነ ሕሊናን ከእርሱ ማጽዳት እንደማይችሉ የሚያሳይ ነው፤ ምክንያቱም በየዓመቱ በኃጢአት ማስተስረያ ቀን ኃጢአትን የሚያስብበት ነገር በእነርሱ ውስጥ ነበረና (ዕብ ፲፥፩፥፫)። የመሥዋዕቶቹ መደጋገም፣ ማስተስረያውን ሙሉ በሙሉ ለመፈጸም የነበራቸው ጥረት ደካማ እንደነበር አሳይቷል። ይህ ሊደረግ የሚችለው የክርስቶስን ሥጋ አንድ ጊዜ ለዘላለም በማቅረብ ብቻ ነው፤ ያ መሥዋዕትም ሊደገም አያስፈልግም።

ቁጥር 5-14 የአይሁድ ጸሐፊዎች እንደሚሉት፣ የስርየት ቀን ከመድረሱ ሰባት ቀን በፊት ሊቀ ካህኑ ከቤቱ ወጥቶ በቤተ መቅደሱ ክፍል ውስጥ መኖር ነበረበት፣ ለዚህ ታላቅ ቀን አገልግሎት ራሱን ያዘጋጅ ዘንድ ነበር። በእነዚያ ሰባት ቀናት ውስጥ እርሱ ራሱ ስለ መስዋዕቶች፣ ዕጣን ወዘተ. የበታች ካህናትን ሥራ ይሠራ ነበር፣ ለዚህ ቀን ልምምድ እንዲኖረው ነበር። የአገልግሎቱን ሙሉ ሥርዓት በሚገባ እንዲያውቅ ደጋግሞ ሥርዓቱ ይነበብለት ነበር።

1. የቀኑን አገልግሎት እጅግ በማለዳ በተለመደው የጥዋት መስዋዕት ይጀምር ነበር፣ መጀመሪያ ልብሱን ከመልበሱ በፊት መላ ሰውነቱን ታጥቦ፣ ከዚያም እጆቹንና እግሮቹን ደግሞ ከታጠበ በኋላ። ከዚያም ዕለታዊውን ዕጣን ያቃጥል ነበር፣ መብራቶቹን ያዘጋጅ ነበር፣ እናም ለዚህ ቀን የተሾመውን ልዩ መስዋዕት (እዚህ ላይ ባይጠቀስም፣ በዘኍልቍ 29:8 ላይ ግን ተጠቅሷል) አንድ ወይፈን፣ አንድ አውራ በግ፣ እና ሰባት ጠቦቶች፣ ሁሉም ለሚቃጠል መስዋዕት ያቀርብ ነበር። ይህንንም በሊቀ ካህኑ ልብሱ ለብሶ እንዳደረገው ይታሰባል።

2. አሁን ደግሞ የከበረ ልብሱን አውልቆ፣ ታጥቦ፣ የበፍታ ልብሶችን መልበስ ነበረበት፣ እናም ለራሱና ለቤተሰቡ የኃጢአት መስዋዕት የሚሆን የራሱን ወይፈን ለእግዚአብሔር ማቅረብ ነበረበት፣ ቁ. 6። ወይፈኑ በቤተ መቅደሱና በመሠዊያው መካከል ይቀመጥ ነበር፣ እናም በዚህ ቁጥር የተጠቀሰው የእርሱ መስዋዕት የራሱን ኃጢአትና የቤተሰቡን ኃጢአት በታላቅ ንስሐ መናዘዝ፣ ይቅርታ እንዲደረግላቸው አጥብቆ መጸለይ፣ እና ይህንንም እጆቹን በወይፈኑ ራስ ላይ ጭኖ ማድረግ ነበር።

3. ከዚያም ለጉባኤው አንድ የኃጢአት መስዋዕት የሚሆኑትን (ሁለቱንም በአንድ ላይ) ሁለት ፍየሎች ዕጣ መጣል ነበረበት። ከእነዚህ ፍየሎች አንዱ ለኃጢአት የእግዚአብሔርን ፍትሕ ለማርካት ምልክት ሆኖ መታረድ ነበረበት፣ ሌላው ደግሞ በእግዚአብሔር ምሕረት የኃጢአት ይቅርታ ወይም መወገድ ምልክት ሆኖ መላክ ነበረበት። ሁለቱም ዕጣ ከመጣላቸው በፊት አብረው ለእግዚአብሔር መቅረብ ነበረባቸው (ቁ. 7)፣ ከዚያም የሚላከው ፍየል በራሱ፣ ቁ. 10። አንዳንዶች ፍየሎች ለኃጢአት መስዋዕት የተመረጡት ሽታቸው ደስ የማይል በመሆኑ የኃጢአትን አስጸያፊነት ስለሚወክል ነው ብለው ያስባሉ፤ ሌሎች ደግሞ አረማውያን ያመልኳቸው የነበሩት አጋንንት ለአምላኪዎቻቸው ብዙውን ጊዜ በፍየል መልክ ይታዩ ስለነበር፣ እግዚአብሔር ሕዝቡን ለፍየሎች እንዳይሰግዱ በፍየሎች መስዋዕት እንዲያቀርቡ አስገድዷቸዋል ብለው ያስባሉ።

4. ቀጥሎ የሚደረገው ነገር ለራሱና ለቤተሰቡ የኃጢአት መስዋዕት የሆነውን ወይፈን ማረድ ነበር፣ ቁ. 11።