መጽሐፈ ኢያሱ 18

18:1 ሲሎ የኢያሱ ነገድ በሆነው በኤፍሬም ዕጣ ክፍል ውስጥ ነበረች፣ ዋናው ገዥ መኖሪያ አቅራቢያም ቅድስት ድንኳኗ መሆን ተገቢ ነበር። የዚህች ከተማ ስም ያዕቆብ ስለ መሲሑ ትንቢት የተናገረበት ስም ጋር አንድ ነው፣ ዘፍጥረት 49:10። አንዳንዶች እንደሚገምቱት፣ ከተማዋ የታቦቱ ማረፊያ ቦታ ሆና በተመረጠች ጊዜ በዚህ ስም ተጠራች፤ እርሱም ታላቁን የእርቅ አድራጊያችንን፣ በእርሱም ወደ ታረቀ አምላክ የሚወስደውን መንገድ ያመለክታል።

ምዕራፍ 18

በዚህ ምዕራፍ ውስጥ የሚከተሉትን እናገኛለን።

I. የማደሪያው ድንኳን በሴሎ መቆሙ (ቁ. 1)።

II. ገና ያልተሰፈሩትን ሰባት ነገዶች ዕጣቸውን እንዲፈልጉ በኢያሱ ማነሳሳትና ለእነርሱም መንገድ ማመቻቸት (ቁ. 2-7)።

III. መሬቱን ለዚሁ ዓላማ በተቀጠሩ ሰዎች በሰባት ዕጣዎች መከፋፈል (ቁ. 8, 9)።

IV. እነዚህን ሰባት ክፍሎች ገና ዕጣ ያልወጣላቸውን ሰባት ነገዶች በዕጣ መወሰን (ቁ. 10)።

V. የቢንያም ነገድ ልዩ ዕጣ፣ ወሰኖቹ (ቁ. 11-20)። እና በውስጡ የያዛቸው ከተሞች (ቁ. 21-28)። ሌሎቹ ስድስት ነገዶች በሚቀጥለው ምዕራፍ ውስጥ በደንብ እንደተዘጋጀላቸው እናገኛለን።

ቁጥር 1

ምድሪቱን ስለመከፋፈል ታሪክ መካከል፣ እስከዚያ ጊዜ ድረስ በሰፈራቸው መሃል በነበረው የድሮ ቦታው የቆየው የማደሪያው ድንኳን መቆሙ ታሪክ ይመጣል። ነገር ግን በምድረ በዳ ይከቡት ከነበሩት አራት ክፍሎች ሦስቱ፣ ይሁዳ፣ ኤፍሬም እና ሮቤል፣ ነገዶቹ ወደየርስታቸው በመሄዳቸው ተበታትነውና ቀንሰው፣ የዳን ብቻ ሙሉ ሆኖ በመቅረቱ፣ የማደሪያውን ድንኳን ራሱን ወደ ከተማ ለማዛወር ለማሰብ ጊዜው ደርሶ ነበር። ካህናቱና ሌዋውያኑ በምድረ በዳ ብዙ ጊዜ እንዳዘዛቸው (ዘኍ. 4:5, ወዘተ.) አፍርሰው፣ ተሸክመው፣ መልሰው አቁመውት ነበር። አሁን ግን ለዘለቄታው ማድረግ ነበረባቸው፤ ከምሰሶዎቹ አንዱም ከእንግዲህ አይነቀልም፣ ከገመዶቹም አንዱም አይበጠስም (ኢሳ. 33:20)። ልብ በሉ፣

I. የማደሪያው ድንኳን የተዛወረበትና የተተከለበት ቦታ። ይህም ሴሎ ነበር፤ በኤፍሬም ዕጣ ውስጥ ያለች ከተማ ስትሆን፣ ከቢንያም ዕጣ ጋር ተጠግታ ትገኛለች። እግዚአብሔር ራሱ ስሙን ለማኖር የሚመርጠውን ቦታ እንደሚመርጥ ቃል ስለገባ (ዘዳ. 12:11)፣ ወደዚህ ቦታ በሆነ መንገድ እንደመራቸው ምንም ጥርጥር የለውም። በዚህ ጉዳይ ላይ እግዚአብሔር ፈቃዱን በኡሪም ፍርድ አማካኝነት እንዳሳወቀ በጣም አይቀርም። ይህ ቦታ የተመረጠው፣

1. በአገሪቱ እምብርት ላይ ስለነበረ፣ ከኢየሩሳሌም ይልቅ ወደ መሃል የቀረበ ስለነበር፣ ከየአገሪቱ ክፍሎች የመጡ እስራኤላውያን ሁሉ እዚያ ለመሰብሰብ የበለጠ አመቺ ነበር። በምድረ በዳ በሰፈራቸው መካከል እንደነበረ ሁሉ፣ አሁን ደግሞ ሁሉንም የሚቀድስና በመካከላቸውም ክብር የሆነ እንደመሆኑ መጠን በሕዝባቸው መካከል መሆን ነበረበት። መዝ. 46:5 ተመልከት።

2. አሁን ዋና ገዥያቸው የነበረው የኢያሱ ነገድ ዕጣ ውስጥ ስለነበረ፣ ለእርሱ ክብርና ምቾት እንዲሁም ለአገሪቱ ጥቅም ቅርብ መሆኑ ጠቃሚ ነበር። የእስራኤል ምስክርነትና የፍርድ ዙፋኖች አብረው መልካም ናቸው (መዝ. 122:4, 5)።

3. አንዳንዶች የቦታው ስም ታሳቢ ተደርጎ ነበር ብለው ያስባሉ፤ ሴሎ በሞት አፋፍ ላይ በነበረው በያዕቆብ ትንቢት (ዘፍ. 49:10) መሲሑ የሚታወቅበት ስም ስለነበረ፣ ይህ ትንቢት በአይሁዶች ዘንድ የታወቀ እንደነበር ምንም ጥርጥር የለውም። የማደሪያው ድንኳን በሴሎ መቆሙ ያዕቆብ ስለተናገረው ስለዚያ ሴሎ፣ የዚህ ዓለማዊ መቅደስ ሥርዓቶች ሁሉ በታላቅና ፍጹም በሆነ ድንኳን ውስጥ ፍጻሜያቸውን እንደሚያገኙ ፍንጭ ሰጣቸው (ዕብ. 9:1, 11)። ዶ/ር ላይትፉት ደግሞ የማደሪያው ድንኳን የተተከለበት ቦታ ሴሎ ተብሎ የተጠራው በዚያን ጊዜ ምድሪቱ ሰላማዊ ስለነበረች ነው ብለው ያስባሉ፤ በኋላም በሳሌም ቤተ መቅደሱ እንደነበረ ሁሉ፣ ይህም ሰላማዊ ማለት ነው።

II. የተደረገበት ሥርዓታዊ መንገድ፦ መላው ጉባኤ ሥርዓቱን ለመታደም፣ የእግዚአብሔርን ታቦት እንደ መገኘቱ ምልክት ለማክበር፣ እና ለመሰፈሩም ለመቀበል ተሰበሰበ። እያንዳንዱ እስራኤላዊ በዚህ ጉዳይ ላይ ፍላጎት ነበረው፣ ስለዚህም ሁሉም በዚህ አጋጣሚ ደስታቸውንና እርካታቸውን ገለጹ። 2 ሳሙ. 6:15 ተመልከት። የማደሪያው ድንኳን ወደ ሴሎ ሲዛወር ገና ሰፍረው የነበሩት ነገዶች ከጌልጌላ ተነስተው በሴሎ ዙሪያ ሰፈሩ፤ ምክንያቱም እያንዳንዱ እውነተኛ እስራኤላዊ የእግዚአብሔር ማደሪያ ድንኳን በተተከለበት ቦታ ለመኖር ይፈልጋል። በዚህ አጋጣሚ ምድሪቱ ከፊታቸው እንደተገዛች ተጠቅሷል፤ ይህም ቢያንስ በዚህ አካባቢ ያለው አገር ሙሉ በሙሉ ስለተገዛ፣ ምንም ተቃውሞ እንዳልገጠማቸው፣ ወይም ምንም አደጋ እንዳልፈሩ፣ ነገር ግን እግዚአብሔር በሰጣቸው ተከታታይ ስኬቶች ላደረገላቸው መልካምነት ይህን የምስጋና መግለጫ ለማቅረብ ጊዜው እንደደረሰ አሰቡ። በከነዓን ምቹ ሰፈራ ለማግኘት ጥሩ ምልክት ነበር፤ ምክንያቱም ታቦቱን ለማስቀመጥ አስተማማኝ ቦታ እንዳገኙ ወዲያውኑ ታቦቱ በደንብ እንዲሰፍር ማየት የመጀመሪያ ተግባራቸው ነበር። ታቦቱ እዚህ ለ300 ዓመታት ያህል ቆየ፤ የኤሊ ቤት ኃጢአት ታቦቱን እስኪያሳጣው፣ እስኪያጠፋውና ሴሎን እስኪያፈርስ ድረስ። ፍርስራሾቹም ከረጅም ጊዜ በኋላ ለኢየሩሳሌም ማስጠንቀቂያ ሆነው አገልግለዋል። ሂዱና በሴሎ ያደረግሁትን ተመልከቱ (ኤር. 7:12፤ መዝ. 78:60)።

18:2-10 ከአንድ ዓመት ወይም ከዚያ በላይ ጊዜ በኋላ፣ ኢያሱ የቸልተኝነታቸውን ተቸ፣ እና እንዴት መቀጠል እንዳለባቸውም ነገራቸው። እግዚአብሔር በጸጋው፣ ለመልካም ምድር፣ ለሰማያዊቷ ከነዓን፣ መብት ሰጥቶናል፣ ነገር ግን እኛ እሷን ለመውረስ ቸልተኞች ነን፤ በእምነት፣ በተስፋና በቅዱስ ደስታ ልንገባበት እንደምንችል ወደዚያ እረፍት አንገባም። ይህ እስከ መቼ በእኛ ዘንድ እንዲህ ይሆናል? እንዲህስ እስከ መቼ የራሳችንን ብርሃን ደፍነን፣ የራሳችንንም ምሕረት ለውሸት ከንቱ ነገሮች እንተዋለን? ኢያሱ እስራኤላውያንን የርስታቸውን ቦታ እንዲወርሱ አነሳሳቸው። እነርሱ የራሳቸውን ድርሻ ለመወጣት ፈቃደኞች ከሆኑ፣ እርሱ የእሱን ለመወጣት ዝግጁ ነው።

ቁጥር 2-10 እዚህ ላይ፣

I. ኢያሱ ገና ያልተሰፈሩትን ነገዶች እግዚአብሔር የሰጣቸውን ምድር ለመውረስ ራሳቸውን ስላልተነሳሱ ይገስጻቸዋል። ሰባት ነገዶች ገና አልተሰፈሩም ነበር፤ ምንም እንኳ ውርስ እንደሚያገኙ እርግጠኛ ቢሆኑም፣ የት እንደሆነ ግን አያውቁም ነበር፣ እናም ስለ ጉዳዩ ብዙም ግድ የሌላቸው ይመስላል (ቁ. 2)። ኢያሱም ከእነርሱ ጋር እንዲህ ሲል ተከራከረ (ቁ. 3)፦ እስከ መቼ ነው የምትዘገዩት?

1.