መጽሐፈ ዕዝራ 4

4:1-5 እውነተኛ ሃይማኖትን ለማደስ የሚደረግ ማንኛውም ሙከራ የሰይጣንንና እርሱ በእነርሱ ውስጥ በሚሠራባቸው ሰዎች ተቃውሞን ያስነሳል። ተቃዋሚዎቹ በእስራኤል ምድር የተተከሉት ሳምራውያን ነበሩ (2ኛ ነገሥት 17)። እነርሱ በቃሉ መሠረት በጌታ አምልኮ ሊተባበሩ እንዳልፈለጉ ግልጽ ነበር። መልካምን ሥራ የሚያስቆርጡትና በዚያም ሥራ የተሰማሩትን የሚያዳክሙት የማንን ፈለግ እንደሚከተሉ ያስተውሉ።

ምዕራፍ 4 የቤተ መቅደሱን መልሶ የመገንባት መልካም ሥራ እንደተጀመረ ወዲያውኑ ጥላቻ ከነበራቸው ሰዎች ተቃውሞ ገጠመው። ሳምራውያን ለ አይሁድና ለሃይማኖታቸው ጠላቶች ነበሩ፣ እነርሱም ሥራውን ለማደናቀፍ ተነሱ።

I. ቤተ መቅደሱን በመገንባት አጋሮች ለመሆን አቀረቡ፣ ይህም ሥራውን የማዘግየት ሥልጣን እንዲኖራቸው ነበር፤ ነገር ግን እምቢ ተባሉ (ቁጥር 1-3)።

II. በሥራው ተስፋ አስቆረጧቸው፣ ከሥራውም አገዷቸው (ቁጥር 4, 5)።

III. ለፋርስ ንጉሥ በላኩት ማስታወሻ ሥራውንና ሠራተኞቹን በክፉ አሳዩ (ቁጥር 6-16)።

IV. ከእርሱም ግንባታውን እንዲያቆሙ ትእዛዝ አገኙ (ቁጥር 17-22)፣ ወዲያውኑም ተግባራዊ አደረጉት (ቁጥር 23, 24)።

ቁጥር 1-5 እዚህ ላይ በሴቲቱ ዘርና በእባቡ ዘር መካከል የነበረው የድሮ ጠላትነት ምሳሌ እናገኛለን። የእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ ሊገነባ አይችልም ሰይጣን ሳይቆጣና የሲኦል ደጆች ሳይዋጉት። የወንጌል መንግሥትም በተመሳሳይ ሁኔታ በብዙ ትግልና ክርክር ሊመሰረት ነበረ። በዚህ ረገድ የኋለኛው ቤት ክብር ከቀድሞው ክብር ይበልጥ ታላቅ ነበር፣ እናም የክርስቶስ ቤተ ክርስቲያን ቤተ መቅደስ ምሳሌ ነበር፣ ሰሎሞን ቤተ መቅደሱን ሲሠራ ምንም ተቃዋሚ ወይም ክፉ ነገር አልነበረምና (1 ነገሥት 5:4)፤ ነገር ግን ይህ ሁለተኛው ቤተ መቅደስ ታላቅ ተቃውሞ ቢኖርም ተገንብቷል፣ ይህንንም በማስወገድና በማሸነፍ፣ በመጨረሻም ሥራውን ከዚህ ሁሉ ተቃውሞ ጋር በማጠናቀቅ፣ የእግዚአብሔር ጥበብ፣ ኃይልና መልካምነት እጅግ ተከብሮ ነበር፣ ቤተ ክርስቲያንም በእርሱ እንድትታመን ተበረታታች።

I. ሥራውን የጀመሩት እዚህ ላይ የምርኮ ልጆች ተብለው ተጠርተዋል (ቁጥር 1)፣ ይህም በጣም ትንሽ እንዲመስሉ ያደርጋቸዋል። እነርሱ ከምርኮ አዲስ የወጡ ነበሩ፣ በምርኮ የተወለዱ ነበሩ፣ አሁንም የምርኮአቸው ምልክቶች በእነርሱ ላይ ነበሩ፤ አሁን ምርኮኞች ባይሆኑም፣ በቅርቡ ምርኮኞች በነበሩባቸው ሰዎች ቁጥጥር ሥር ነበሩ። እስራኤል የእግዚአብሔር ልጅ፣ በኩሩ ነበር፤ ነገር ግን በበደላቸው ሕዝቡ ራሳቸውን ሸጡና ባሪያ አደረጉ፣ ስለዚህም የምርኮ ልጆች ሆኑ። ነገር ግን፣ እንዲህ መሆናቸው ለዚህ ሥራ እንዳነሳሳቸው ይመስላል፣ ምክንያቱም ነፃነታቸውን ያጡት ቤተ መቅደሱን በመዘንጋታቸው ነበር።

II. የሥራው ተቃዋሚዎች እዚህ ላይ የይሁዳና የብንያም ጠላቶች ተብለዋል፤ ከለዳውያን ወይም ፋርሳውያን አልነበሩም (እነርሱ ምንም አላስቸገሯቸውም—"ይገንቡና እንኳን ደህና መጡ" አሉ)፣ ነገር ግን የአሥሩ ነገዶች ቅሬታዎችና ከእነርሱ ጋር የተቀላቀሉ የውጭ ሰዎች ነበሩ፣ እነርሱም በ2 ነገሥት 17:33 ላይ የሰማነውን የተደባለቀ ሃይማኖት የፈጠሩ ነበሩ። እነርሱ እግዚአብሔርን ይፈሩ ነበር፣ የራሳቸውንም አማልክት ያገለግሉ ነበር። እነርሱ የምድር ሕዝብ ተብለው ተጠርተዋል (ቁጥር 4)። ይሁዳና ብንያም የነበሯቸው እጅግ የከፉ ጠላቶች አይሁድ ነን የሚሉ ነገር ግን ያልሆኑ ነበሩ (ራዕይ 3:9)።

III. የሰጡት ተቃውሞ የድሮው እባብ ተንኮል በውስጡ ነበረው። ቤተ መቅደሱ እየተገነባ መሆኑን በሰሙ ጊዜ፣ ለአጉል እምነታቸው ገዳይ ምት እንደሚሆን ወዲያውኑ ተገነዘቡ፣ እናም እሱን ለመቃወም ተነሱ። በኃይል የማድረግ ሥልጣን አልነበራቸውም፣ ነገር ግን ውጤታማ በሆነ መንገድ ለማድረግ የሚችሉትን ሁሉ ሞከሩ።

1. እነርሱ ከእስራኤላውያን ጋር ለመገንባት አገልግሎታቸውን አቀረቡ፣ ይህም ሥራውን ለማዘግየት ዕድል ለማግኘት ነበር፣ ሲያደርጉት ግን ለማገዝ አስመስለው ነበር። አሁን፣ (1.) የእነርሱ አቅርቦት በጣም አሳማኝና ደግ መስሎ ነበር፡- "ከእናንተ ጋር እንገነባለን፣ ለማቀድ እንረዳችኋለን፣ ለወጪውም አስተዋጽኦ እናደርጋለን፤ ምክንያቱም እኛም እንደ እናንተ አምላካችሁን እንፈልጋለን" (ቁጥር 2)። ይህ ግን ውሸት ነበር፣ ምክንያቱም እነርሱ ያንኑ አምላክ ቢፈልጉም፣ እርሱን ብቻ አይፈልጉም ነበር፣ ወይም እርሱ ባዘዘው መንገድ አይፈልጉትም ነበር፣ ስለዚህም እንደ እነርሱ አይፈልጉትም ነበር። በዚህም፣ ከተቻለ፣ ግንባታውን ለማደናቀፍ፣ ወይም ቢያንስ ምቹ በሆነ መንገድ እንዳይጠቀሙበት ለማድረግ አስበው ነበር፤ ንጹሕ የሆነውን የእውነተኛውን አምላክ አምልኮ ለእርሱ ብቻ ካልሆነ፣ ባይኖራቸውም እንደሌላቸው ነው። ስለዚህ የጠላት መሳም አታላይ ነው፤ በልቡ ጦርነት ሲኖር ቃሉ ከቅቤ ይለሰልሳል። ነገር ግን፣ (2.) የቀረበውን አገልግሎት እምቢ ማለት በጣም ትክክል ነበር (ቁጥር 3)። የእስራኤል የአባቶች አለቆች ምንም ቢመስሉላቸውም፣ ለእነርሱ ደግነት እንደሌላቸው፣ ነገር ግን በእርግጥ ጉዳት ለማድረስ እንዳሰቡ ወዲያውኑ ተገነዘቡ፣ ስለዚህም (ሊታመኑበት የሚችሉበት እርዳታ ቢሆን ኖሮ እርዳታ በጣም ቢያስፈልጋቸውም) በግልጽ እንዲህ አሏቸው፡- "ከእኛ ጋር ምንም ድርሻ የላችሁም፣ በዚህ ጉዳይ ላይ ምንም ክፍል ወይም ዕጣ የላችሁም፣ እውነተኛ እስራኤላውያን ወይም ታማኝ የእግዚአብሔር አምላኪዎች አይደላችሁም፤ የማታውቁትን ታመልካላችሁ (ዮሐንስ 4:22)። ከእነዚያ ጋር ኅብረት ለመፍጠር ከምንደፍራቸው ውስጥ አይደላችሁም፣ ስለዚህ እኛ ራሳችን እንገነባዋለን።" ከባዕዳን ጋር እንዳይቀላቀሉ የሚከለክለውን የአምላካቸውን ሕግ ለእነርሱ አልጠቀሱም (ምንም እንኳን ያንን በተለይ ቢያስቡም)፣ ነገር ግን እነርሱ የበለጠ ትኩረት የሚሰጡበትን፣ ለነርሱ ብቻ የተሰጠውን የንጉሡን ትእዛዝ ጠቀሱ፡- "የፋርስ ንጉሥ ይህን ቤት እንድንሠራ አዞናል፣ የውጭ እርዳታ ከጠራን እርሱን እንጠራጠራለንና እናስቀይመዋለን።" ማስታወሻ፡ መልካም ነገርን በማድረግ የእባብ ጥበብ፣ እንዲሁም የርግብ ንጽሕና ያስፈልጋል፣ እናም እዚያ እንደተከተለው፣ ሰዎችን መጠንቀቅ ያስፈልገናል (ማቴዎስ 10:16, 17)። ከማን ጋር እንደተባበርንና በማን እጅ እንደምንደገፍ በጥንቃቄ ማሰብ አለብን። እግዚአብሔርን በቅዱስ እምነት ስንታመን፣ ሰዎችን በጥንቃቄ ጥርጣሬና ጥንቃቄ ማመን አለብን።

2. ይህ ሴራ ሲከሽፍ፣ ከሥራው ለማዘናጋትና ተስፋ ለማስቆረጥ የሚችሉትን ሁሉ አደረጉ። ለመሞከር ከንቱ እንደሆነ በመንገር እጃቸውን አዳከሙ፣ ያልቻሉትን የጀመሩ ሞኝ ሠራተኞች ብለው ጠሯቸው፣ በስውር ንግግራቸውም አስቸገሯቸው፣ በሥራውም እንዲዘገዩ አደረጓቸው። ሁሉም በሥራው እኩል ቀናተኞች አልነበሩም። ቀዝቃዛና ግድየለሾች የነበሩት በእነዚህ ተንኮሎች ከሥራው ተዘናጉ፣ ይህም እርዳታቸውን ይፈልግ ነበር (ቁጥር 4)። እናም እነርሱ ራሳቸው የሚሉት ነገር አይሁዶች ክፉ ዓላማ እንዳለው ስለሚጠራጠሩና ተጽዕኖ ስለማያደርግባቸው፣ በድብቅ አማካሪዎችን ቀጠሩባቸው፣ እነርሱም ለበጎ ነገር የሚያማክሩ አስመስለው፣ እንዳይቀጥሉ ሊያሳምኗቸውና ዓላማቸውን ሊያከሽፉ ነበር (ቁጥር 5)፣ ወይም የጢሮስና የሲዶና ሰዎችን የተስማሙበትን እንጨት እንዳይሰጧቸው ሊያሳምኗቸው ነበር (ምዕራፍ 3:7)፤ ወይም በፋርስ ንጉሥ ግቢ ውስጥ ለነፃነታቸው አጠቃላይ አዋጅ መሠረት ማንኛውንም ልዩ ስጦታዎች ወይም ሞገስ ለማግኘት የነበራቸው ማንኛውም ጉዳይ ቢኖር፣ በእነርሱ ላይ ለመምከር የተከራዩና ዝግጁ የሆኑ ሰዎች ነበሩ። የእግዚአብሔርን ቤተ መቅደስ ግንባታ ለመቃወም የቤተ ክርስቲያን ጠላቶች የማያቋርጥ ጥረት አትደነቁ። እነርሱ የሚያገለግሉትና ሥራውን የሚያከናውኑት እርሱ በምድር ላይ ወዲያና ወዲህ እየሄደ ክፋት ለማድረግ የማይታክት ነው። መልካም ሥራን የሚያደናቅፉና በሥራው የተሰማሩትን እጅ የሚያዳክሙ ሰዎች የማንን ምሳሌ እንደሚከተሉ ይመልከቱ።

4:6-24 የቤተ ክርስቲያን ብልጽግና ለነገሥታትና ለመኳንንት ጎጂ ይሆናል የሚለው የቆየ ስም ማጥፋት ነው። ከዚህ የበለጠ ሐሰት ሊኖር አይችልም፤ ምክንያቱም እውነተኛ የእግዚአብሔርን መምሰል ሉዓላዊ ገዥያችንን እንድናከብርና እንድንታዘዝ ያስተምረናል። ነገር ግን የእግዚአብሔር ትእዛዝ አንድን ነገር ሲያዝ የአገሪቱ ሕግ ደግሞ ሌላ ነገር በሚጠይቅበት ጊዜ ሰውን ከመታዘዝ ይልቅ እግዚአብሔርን መታዘዝ አለብን፤ ውጤቱንም በታጋሽነት መቀበል ይገባናል። ወንጌልን የሚወዱ ሁሉ የቤተ ክርስቲያንን ተቃዋሚዎች እንዳያበረታቱ የክፋትን ሁሉ መልክ ሊርቁ ይገባል። ዓለም በእግዚአብሔር ሕዝብ ላይ የሚነሳን ማንኛውንም ክስ ለማመን ሁልጊዜ ዝግጁ ሲሆን እነርሱንም ለመስማት እምቢ ይላል። ንጉሡም በእነዚህ ማጭበርበሮችና ሐሰቶች ተታለለ። መኳንንት በሌሎች ሰዎች ዓይኖችና ጆሮዎች ያያሉ እንዲሁም ይሰማሉ፤ ነገሮችንም እንደ ቀረበላቸው ይፈርዳሉ፤ ይህም ብዙውን ጊዜ በሐሰት ይቀርባል። የእግዚአብሔር ፍርድ ግን ጻድቅ ነውና እርሱ ነገሮችን እንዳሉ ያያል።

ቁጥር 6-16 ቂሮስ የአይሁድን ጥቅም አጥብቆ ይዞ የራሱን ፈቃድ ደገፈ። በእርሱ ላይ ጉዳት የሚያደርስ ነገር ለማቅረብ ምንም ፋይዳ አልነበረውም። ያደረገው ከመልካም መርህ የተነሳና እግዚአብሔርን በመፍራት ነበር፤ ስለዚህም አጥብቆ ያዘው። ነገር ግን፣ አጠቃላይ የግዛት ዘመኑ ሠላሳ ዓመት ቢሆንም፣ ባቢሎንን ድል ካደረገ በኋላና አይሁድን ለመፍታት አዋጅ ካወጣ በኋላ፣ አንዳንዶች ሦስት ዓመት ብቻ እንደገዛ፣ ሌሎች ደግሞ ሰባት ዓመት እንደገዛና ከዚያም እንደሞተ ወይም የመንግሥቱን ያን ክፍል እንደተወ ያስባሉ፤ በዚህም ተተኪው አሐሽዌሮስ (ቁ.