ኦሪት ዘጸአት 30

30:1-10 የዕጣን መሠዊያ የእግዚአብሔር ልጅ በሰው ባሕርዩ ያመለክታል፤ በላዩ የሚጤሰውም ዕጣን ስለ ሕዝቡ የሚያቀርበውን ምልጃ ምሳሌ ነበር። የክርስቶስ የማያቋርጥ ምልጃ ጥዋትና ማታ በየዕለቱ በላዩ ዕጣን መቃጠሉ ይወክል ነበር። በዓመት አንዴ የስርየት ደም በላዩ ይቀባ ነበር። ይህም የሚያሳየው የክርስቶስ ምልጃ ሙሉ ኃይሉን የሚያገኘው በምድር ላይ ከደረሰበት መከራ እንደሆነና ከክርስቶስ በቀር ሌላ መስዋዕትም ሆነ አማላጅ አያስፈልገንም የሚል ነው።

ምዕራፍ 30 በዚህ ምዕራፍ ሙሴ ተጨማሪ መመሪያዎችን ተቀብሏል፤

I. ስለ ዕጣን መሠዊያ (ቁ. 1–10)።

II. እስራኤላውያን ሲቆጠሩ ስለሚከፍሉት ቤዛ ገንዘብ (ቁ. 11–16)።

III. ካህናት የሚታጠቡበት ስለ ነሐስ መታጠቢያ (ቁ. 17–21)።

IV. ስለ ቅባት ዘይት አዘገጃጀትና አጠቃቀሙ (ቁ. 22–33)።

V. በወርቁ መሠዊያ ላይ ስለሚቃጠለው ዕጣንና ሽቱ (ቁ. 34፣ ወዘተ)።

ቁጥር 1-10

I. ስለ ዕጣን መሠዊያ የተሰጡት ትእዛዛት የሚከተሉት ናቸው።

1. ከእንጨት ተሠርቶ በወርቅ፣ በንጹሕ ወርቅ እንዲለበጥ ነበር፤ ቁመቱ አንድ ክንድ፣ ስፋቱና ርዝመቱ ግማሽ ክንድ፣ በማዕዘኖቹም ቀንዶች ያሉት፣ በዙሪያው የወርቅ ጌጥ ያለው፣ ለመሸከም እንዲመችም የወርቅ ቀለበቶችና መሎጊያዎች ያሉት መሆን አለበት (ቁ. 1-5)። አመድ የሚወድቅበትና የሚነሳበት ፍርግርግ ለዚህ መሠዊያ እንደነበረ አይታይም፤ ነገር ግን ዕጣን ሲያጥኑ፣ ፍም ያለበት የወርቅ ዕጣን ማጨሻ መጥቶ በመሠዊያው ላይ ይቀመጥ ነበር፤ በዚያም ዕጣን ማጨሻ ውስጥ ዕጣኑ ይቃጠል ነበር፤ ከእርሱም ጋር ሁሉም ፍም ይነሳ ነበር፤ ስለዚህም ምንም ፍም ወይም አመድ በመሠዊያው ላይ አይወድቅም ነበር። በሕዝቅኤል ቤተ መቅደስ ያለው የዕጣን መሠዊያ ልክ እዚህ ከተጠቀሰው በእጥፍ ይበልጣል (ሕዝቅኤል 41:22)፤ በዚያም የእንጨት መሠዊያ ተብሎ ተጠርቷል፤ ወርቅም አልተጠቀሰም፤ ይህም በወንጌል ዘመን ዕጣኑ መንፈሳዊ፣ አምልኮውም ቀላል፣ የእግዚአብሔርም አገልግሎት የተስፋፋ እንደሚሆን ለማመልከት ነው፤ ምክንያቱም በየቦታው ዕጣን ይቀርባልና (ሚልክያስ 1:11)።

2. ከመጋረጃው ፊት፣ ከክፍፍሉ ውጭ፣ ነገር ግን ከመጋረጃው ውስጥ ባለው የስርየት መክደኛ ፊት እንዲቀመጥ ነበር (ቁ. 6)። በመሠዊያው የሚያገለግለው ሰው የስርየት መክደኛውን በመጋረጃው ምክንያት ማየት ባይችልም፣ ወደ እርሱ ሊመለከትና ዕጣኑን ወደዚያ አቅጣጫ ሊያደርግ ይገባው ነበር፤ ይህም በአካላዊ ዓይኖቻችን የጸጋውን ዙፋን፣ ያንን የተባረከ የስርየት መክደኛ ማየት ባንችልም (ምክንያቱም እግዚአብሔር ለእኛ ባለው ምሕረት የተነሳ ፊቱን የደበቀበትና ደመና የዘረጋበት የክብር ዙፋን ነውና)፣ በጸሎት ግን በእምነት ራሳችንን በፊቱ ልናስቀምጥ፣ ጸሎታችንን ወደ እርሱ ልናደርግና ወደ ላይ ልንመለከት እንደሚገባን ያስተምረናል።

3. አሮን በዚህ መሠዊያ ላይ በየማለዳውና በየምሽቱ፣ በአንድ ጊዜ ግማሽ ኪሎ ግራም ያህል ጣፋጭ ዕጣን ማቃጠል ነበረበት፤ ይህም በየቀኑ በነሐስ መሠዊያ ላይ ከሚቃጠለው ሥጋ የሚመጣውን መጥፎ ሽታ ለማስወገድ ብቻ ሳይሆን፣ ለእግዚአብሔር ክብር፣ የሕዝቡም አገልግሎት በእርሱ ዘንድ ተቀባይነት እንዳለው ለማሳየት፣ እንዲሁም እርሱን በማገልገል ደስታ ሊያገኙ እንደሚገባ ለማሳየት ነበር (ቁ. 7, 8)። በነሐስ መሠዊያ ላይ በሚቀርቡት መሥዋዕቶች እግዚአብሔርን ያስከፉ ነገሮች ይካሱ እንደነበር ሁሉ፣ በዚህ መሠዊያ ላይ በሚቀርበው መሥዋዕት ደግሞ መልካም ያደረጉት ነገር፣ እንደምሳሌ፣ ለመለኮታዊ ተቀባይነት ይመከር ነበር፤ ምክንያቱም ከእግዚአብሔር ጋር ያለን ሁለት ታላላቅ ጉዳዮች ከጥፋተኝነት ነጻ መውጣትና በፊቱ ጻድቃን ተብለን መቀበል ናቸው።

4. በእርሱ ላይ ዕጣን እንጂ ሌላ ምንም ነገር እንዳይቀርብ፣ እንዲሁም ከተሾመው ዕጣን በቀር ሌላ ዕጣን እንዳይቀርብ ነበር (ቁ. 9)። እግዚአብሔር አገልግሎቱን በራሱ ትእዛዝ መሠረት እንጂ በሌላ መንገድ እንዲከናወን ይፈልጋል።

5. ይህ መሠዊያ በየዓመቱ፣ በስርየት ቀን፣ በቀንዶቹ ላይ በሚቀባው የኃጢአት መሥዋዕት ደም እንዲነጻ ነበር (ቁ. 10)። ዘሌዋውያን 16:18, 19ን ተመልከት። ሊቀ ካህናቱ ከቅድስተ ቅዱሳን ሲወጣ ይህንን በመንገዱ ላይ ማድረግ ነበረበት። ይህ የሚያመለክተው በዚህ መሠዊያ የሚያገለግሉት ካህናትና የሚያገለግሉላቸው ሕዝቦች ኃጢአት በመሠዊያው ላይ ሥርዓታዊ ርኩሰት እንደሚያመጣና ይህም በስርየት ደም መጽዳት እንዳለበት ነው።

II. ይህ የዕጣን መሠዊያ የሚከተሉትን ያመለክታል።

1. የክርስቶስ ምልጃ። በግቢው ውስጥ የነበረው የነሐስ መሠዊያ በምድር ላይ የሞተውን ክርስቶስን የሚያመለክት ነበር፤ በመቅደሱ ውስጥ የነበረው የወርቅ መሠዊያ ደግሞ በሰማይ በክርስቶስ እርካታ ምክንያት የሚማልደውን ክርስቶስን የሚያመለክት ነበር። ይህ መሠዊያ የስርየት መክደኛ ፊት ነበር፤ ምክንያቱም ክርስቶስ ሁልጊዜ በእግዚአብሔር ፊት ስለ እኛ ይታያልና፤ እርሱ ከአብ ዘንድ ጠበቃችን ነው (1 ዮሐንስ 2:1)፣ ምልጃውም ለእግዚአብሔር ጣፋጭ መዓዛ ነው። ይህ መሠዊያ አክሊል ነበረው፤ ምክንያቱም ክርስቶስ እንደ ንጉሥ ይማልዳልና። አባት ሆይ፣ እኔ እፈልጋለሁ (ዮሐንስ 17:24)።

2. የቅዱሳን አምልኮ፣ ጸሎታቸው በእግዚአብሔር ፊት እንደ ዕጣን እንደሚቀርብ ተነግሯል (መዝሙር 141:2)። የዕጣኑ ጢስ ወደ ላይ እንደሚወጣ ሁሉ፣ የእኛም ወደ እግዚአብሔር ያለን ምኞት በጸሎት ከቅዱስ ፍቅር እሳትና ከሌሎች ቅዱስ ስሜቶች ጋር ተቀጣጥሎ ከፍ ሊል ይገባል። ካህኑ ዕጣን ሲያጥን ሕዝቡ ይጸልዩ ነበር (ሉቃስ 1:10)፤ ይህም ጸሎት እውነተኛ ዕጣን መሆኑን ለማመልከት ነው። ይህ ዕጣን በየቀኑ ይቀርብ ነበር፣ ዘወትራዊ ዕጣን ነበር (ቁ. 8)፤ ምክንያቱም ሁልጊዜ መጸለይ አለብን፣ ማለትም፣ በየቀኑ፣ ቢያንስ ጠዋትና ማታ፣ ለጸሎት የተወሰኑ ጊዜያትን መጠበቅ አለብን፣ ፈጽሞም መተው የለብንም፣ ነገር ግን በዚህ መንገድ ሳናቋርጥ መጸለይ አለብን። መብራቶቹ ዕጣኑ በሚቃጠልበት ጊዜ ይዘጋጁ ወይም ይበሩ ነበር፤ ይህም የመጽሐፍ ቅዱስ ንባብ (ብርሃናችንና መብራታችን የሆኑት) የዕለት ተዕለት ሥራችን አካል እንደሆነና በተለምዶ ከጸሎታችንና ከምስጋናችን ጋር አብሮ መሄድ እንዳለበት ያስተምረናል። ከእግዚአብሔር ጋር ስንነጋገር እግዚአብሔር ለእኛ የሚለውን መስማት አለብን፣ በዚህም ህብረቱ የተሟላ ይሆናል። የተቀደሱ ነፍሳት አምልኮ ለእግዚአብሔር ደስ የሚያሰኝ፣ ጣፋጭ መዓዛ ያለው ነው፤ የቅዱሳን ጸሎቶች ከጣፋጭ ሽቶዎች ጋር ይነጻጸራሉ (ራእይ 5:8)፣ ነገር ግን ተቀባይነት እንዲኖራቸው የሚያደርጋቸው ክርስቶስ በእነርሱ ላይ የሚጨምረው ዕጣን ነው (ራእይ 8:3)፣ እንዲሁም ለምርጥ አገልግሎቶቻችን ከሚጣበቀው ጥፋተኝነት የሚያስተሰርየው ደሙ ነው። ልብና ሕይወት ቅዱስ ካልሆኑ፣ ዕጣን እንኳ አስጸያፊ ነው (ኢሳይያስ 1:13)፣ የሚያቀርበውም ጣዖትን እንደባረከ ነው (ኢሳይያስ 66:3)።

ቁጥር 11-16

አንዳንዶች እንደሚያስተውሉት፣ «እግዚአብሔር ሙሴን ተናገረው» የሚሉት ቃላት እዚህና በኋላ (ቁ. 17, 22, 34) መደጋገማቸው፣ እግዚአብሔር እነዚህን ትእዛዛት ለሙሴ በተራራው ላይ በተከታታይ ንግግር ሳይሆን፣ ብዙ ጊዜ በማቋረጥ እንደሰጠው ያመለክታል። ይህም ሙሴ የተነገረውን እንዲጽፍ ወይም ቢያንስ በማስታወሻው እንዲይዝ ጊዜ ለመስጠት ነበር። ክርስቶስም ደቀ መዛሙርቱን ሊሰሙት በሚችሉት መጠን መመሪያዎችን ሰጥቷቸዋል። ሙሴም በዚህ ስፍራ ለድንኳኑ አገልግሎት ከሕዝቡ ራስ በራስ የተወሰነ ገንዘብ እንዲሰበስብ ታዝዟል። ይህንንም ሕዝቡን በቈጠረ ጊዜ ማድረግ ነበረበት። አንዳንዶች ይህ የሚያመለክተው ድንኳኑ በተተከለበት ጊዜ ለመጀመሪያ ጊዜ የተደረገውን የሕዝብ ቈጠራ ብቻ እንደሆነ ያስባሉ፤ ይህ ግብርም ሥራውን ለማጠናቀቅ በፈቃደኝነት ከቀረበው መዋጮ የጎደለውን ለመሙላት ወይም ይልቁንም በድንኳኑ ውስጥ አገልግሎቱን ለመጀመር ነበር። ሌሎች ደግሞ ይህ ግብር ከጊዜ በኋላ በማንኛውም አስቸኳይ ሁኔታ እና ሕዝቡ በተቈጠረ ቁጥር ይደገም እንደነበር፣ ዳዊትም ሕዝቡን በቈጠረ ጊዜ ይህን ግብር ባለመጠየቁ እንደበደለ ያስባሉ።