ኦሪት ዘዳግም 31

31:1-8 ሙሴ እግዚአብሔር ከእነርሱ ጋር ዘወትር እንደሚገኝ ለእስራኤል አረጋገጠ። ይህንም ሐዋርያው የእግዚአብሔርን መንፈሳዊ እስራኤል በሙሉ እምነታቸውንና ተስፋቸውን ለማበረታታት ተፈጻሚ አድርጎታል። ለእኛም እንደ እነርሱ ይህ ወንጌል ተሰብኳልና። ‹አልተውህም፤ አልጥልህምም› ተብሎአል (ዕብ ፲፫፥፭)። ሙሴም ኢያሱን እንደ መሪ ለእነርሱ አመከረላቸው፤ እርሱም ጥበቡን፣ ድፍረቱንና ፍቅሩን ከረዥም ጊዜ ጀምሮ የሚያውቁት፤ እግዚአብሔርም መሪያቸው እንዲሆን የሾመው፤ ስለዚህም እግዚአብሔር የሚያውቀውና የሚባርከው ነው። ኢያሱም በሙሴ ‹ጠንካራና ደፋር ሁን› ተብሎ መመከሩን በደስታ ተቀበለ። እግዚአብሔር ከእነርሱ ጋር ያሉት ይከናወንላቸዋልና፤ ስለዚህም ደፋር መሆን ይገባቸዋል። በእግዚአብሔር አማካኝነት በጀግንነት እንበርታ፤ በእርሱ አማካኝነት ድል አድራጊዎች እንሆናለንና። ዲያብሎስን ብንቃወም እርሱ ከእኛ ይሸሻል።

ምዕራፍ 31 በዚህ ምዕራፍ ሙሴ ስብከቱን ከጨረሰ በኋላ፣

I. ወደ ከነዓን ሊገቡ የነበሩትን ሕዝቦች (ቁ. 1-6) እና ሊመራቸው የነበረውን ኢያሱን (ቁ. 7, 8, 23) አበረታታ።

II. ከሞተ በኋላ እነዚህ ነገሮች ሁልጊዜ በማስታወሻቸው እንዲቆዩ ጥንቃቄ አደረገ፣

1. በሕጉ መጽሐፍ አማካኝነት፣ ይህም፣ (1.) ተጽፎ ነበር። (2.) ለካህናቱ ጥበቃ ተሰጥቶ ነበር (ቁ. 9, እና 24-27)። (3.) በየሰባተኛው ዓመት በይፋ እንዲነበብ ታዝዞ ነበር (ቁ. 10–13)።

2. እግዚአብሔር ሙሴን ለትምህርታቸውና ለምክርታቸው እንዲያዘጋጅ ባዘዘው መዝሙር አማካኝነት። (1.) ሙሴንና ኢያሱን ወደ መገናኛው ድንኳን ደጃፍ ጠራ (ቁ. 14, 15)። (2.) ከጊዜ በኋላ የእስራኤልን ክህደት እና በዚህም በራሳቸው ላይ የሚያመጡትን ፍርዶች ተነበየ (ቁ. 16–18)። (3.) የሚከተለው መዝሙር በእነርሱ ላይ ምስክር እንዲሆን አዘዘ (ቁ. 19–21)። (4.) ሙሴ ጻፈው (ቁ. 22)። እናም ከእግዚአብሔር እንደተቀበለው፣ ዓላማውን በመጠቆም ለእስራኤል ሰጠው (ቁ. 28, ወዘተ)።

ቁጥር 1-8 ለመለያየት የሚቸገር ሰው (እንዲሉ) ደጋግሞ ይሰናበታል። ሙሴም ለእስራኤል ልጆች እንዲህ አደረገ፤ ወደ እግዚአብሔር ለመሄድ ስለተቸገረ ሳይሆን፣ እነርሱን ለመተው ስለተቸገረ ነበር፤ ከሄደ በኋላ እነርሱ እግዚአብሔርን ይተዉታል ብሎ ስለፈራ። በምክርና በምዕዳን ሊነግራቸው የነበረውን ጨርሶ ነበር፤ አሁን ግን በተለይ ሊገቡበት ስለነበረው የከነዓን ጦርነት የማበረታቻ ቃል ለመስጠት አንድ ላይ ጠራቸው። ሙሴ በጣም በሚያስፈልግበት ጊዜ መወገዱ ለእነርሱ ተስፋ አስቆራጭ ነበር፤ ኢያሱ በሸለቆው ውስጥ ለእነርሱ እንዲዋጋ ቢቀጥልም፣ ሙሴ ግን በተራራው ላይ ለእነርሱ እንዲማልድላቸው ይፈልጉ ነበር፣ ዘጸአት 17:10 ላይ እንዳደረገው። ነገር ግን መፍትሔ የለም፤ ሙሴ ከእንግዲህ ወዲህ መውጣትና መግባት አይችልም ነበር፣ ቁ. 2። ይህም በአካሉ ወይም በአእምሮው መዳከም ምክንያት አልነበረም፤ ምክንያቱም ተፈጥሮአዊ ጥንካሬው አልቀነሰም ነበር፣ ዘዳግም 24:7። ነገር ግን ከእንግዲህ ወዲህ አገልግሎቱን ማከናወን አይችልም ነበር፤ ምክንያቱም፣

1. 120 ዓመት ሆኖታል፣ እናም ክብሩን ትቶ ወደ ዕረፍቱ ለመመለስ የሚያስብበት ጊዜ ነበር። በዚያን ጊዜ ሰባ ወይም ሰማንያ ዓመት የተለመደ ዕድሜ በነበረበት ወቅት፣ ሙሴ በጸሎቱ (መዝሙር 90:10) ላይ እንደተገለጸው፣ እንዲህ ያለ ከፍተኛ ዕድሜ ላይ የደረሰ ሰው፣ እንደ ቅጥር ሠራተኛ ቀኑን እንደፈጸመ አድርጎ ሊያስብ ይችላል።

2. በመለኮታዊ ፍርድ ሥር ነበር፡- ዮርዳኖስን አትሻገርም። በዚህም የአገልግሎት ዘመኑ ሙሉ በሙሉ ቆመ፤ እስከዚህ ድረስ መሄድ ነበረበት፣ እስከዚህ ድረስ ማገልገል ነበረበት፣ ግን ከዚያ በላይ አይደለም። እግዚአብሔርም እንዲህ አድርጎ ወስኖ ነበር፣ ሙሴም ተቀበለ፤ ምክንያቱም እግዚአብሔር የምንሠራው ሥራ እስካለው ድረስ ከዚህ በላይ አንድ ቀን እንኳን ለመኖር ለምን እንደምንፈልግ አላውቅም፤ ከተመደበልንም ጊዜ በላይ ተጠያቂ አንሆንም። ነገር ግን ሙሴ ራሱ መሻገር ባይችልም፣ መሻገር ያለባቸውን ለማበረታታት ይጓጓ ነበር።

I. ሕዝቡን አበረታታ፤ ሙሴ እዚህ ላይ እስራኤልን ባበረታታበት መልካም መሠረት ላይ እንደዚህ ወታደሮቹን ያበረታታ አዛዥ አልነበረም።

1. የእግዚአብሔር የማያቋርጥ መገኘት ከእነርሱ ጋር እንደሚሆን አረጋገጠላቸው (ቁ. 3)፡- እስከ አሁን የመራህና የጠበቀህ አምላክህ እግዚአብሔር በፊትህ ይሻገራል፤ እግዚአብሔር መሪያቸው እንደሆነ እርግጠኛ የሆኑት በድፍረት ሊከተሉ ይችላሉ። በድጋሚ (ቁ. 6) አጽንኦት ሰጥቶ ደገመው፡- “አምላክህ እግዚአብሔር፣ ታላቁ ይሖዋ፣ በቃል ኪዳን ያንተ የሆነው፣ እርሱ ነው፣ እርሱ እንጂ ሌላ ማንም አይደለም፣ በፊትህ የሚሄደው፤ በተስፋ ቃሉ በፊትህ እንደሚሄድ ያረጋገጠልህ ብቻ ሳይሆን፣ በመገኘቱ በሚታየው ምልክት በታቦቱ አማካኝነት በእርግጥ በፊትህ እንደሚሄድ ያሳይሃል።” እናም አስፍቶ ደገመው፡- “መጀመሪያ ላይ በፊትህ አልፎ ወደ ውስጥ የሚያስገባህ ብቻ ሳይሆን፣ ሁልጊዜ ከእርስዎና ከእርስዎ ጋር ይኖራል፤ አይጥልህም አይተውህም፤ በማንኛውም ችግር ውስጥ ተስፋህን አያሳዝንም፣ ፍላጎትህን ፈጽሞ አይተውም፤ ለእርሱ ታማኝ ሁን፣ እርሱም ለአንተ ታማኝ ይሆናል።” ይህም ሐዋርያው ለሁሉም የእግዚአብሔር መንፈሳዊ እስራኤል፣ እምነታቸውንና ተስፋቸውን ለማበረታታት ተጠቅሞበታል፤ ለእኛም እንደነርሱ ይህ ወንጌል ተሰብኳል፡- “አልጥልህም አልተውህምም” ዕብራውያን 13:5።

2. ኢያሱን መሪ አድርጎ አወደሰላቸው፡- “ኢያሱ በፊትህ ይሻገራል” ቁ. 3። ባህሪውን፣ ድፍረቱን እና ለጥቅማቸው ያለውን ቅን ፍቅር ለረጅም ጊዜ ያዩት ነበር፤ እግዚአብሔርም መሪያቸው እንዲሆን የሾመውና የወሰነው ነበር፣ ስለዚህም ያለ ጥርጥር ይቀበለዋል፣ ይባርከዋል፣ ለእነርሱም በረከት ያደርገዋል። ዘኍልቍ 27:18 ተመልከት። ማስታወሻ፡- አንዳንድ ጠቃሚ መሣሪያዎች ሲወገዱ፣ እግዚአብሔር ሥራውን ለመቀጠል ሌሎችን ሲያስነሳ ለሕዝብ ትልቅ ማበረታቻ ነው።

3. ስኬታቸውን አረጋገጠላቸው። ታላላቅ አዛዦች፣ በታላላቅ ጥቅሞች የተደገፉ ቢሆኑም፣ የጦርነት ውጤቶች አጠራጣሪና እርግጠኛ ያልሆኑ መሆናቸውን አምነው መቀበል አለባቸው፤ ጦርነት ሁልጊዜ ለጠንካራው ወይም ለደፋሩ አይደለም፤ ያልታሰበ መጥፎ አጋጣሚ ከፍተኛ ተስፋዎችን ሊያጠፋ ይችላል። ነገር ግን ሙሴ ከእግዚአብሔር ዘንድ ሥልጣን ነበረው፣ እስራኤል የገጠማቸውን ችግሮች ሁሉ ቢኖሩም፣ በእርግጥ ድል እንደሚቀዳጁ ሊያረጋግጥላቸው። ፈሪ ሰው ድል እንደሚቀዳጅ እርግጠኛ ሲሆን ይዋጋል። እግዚአብሔር ሥራውን ለመሥራት ተነሳ—እነዚህን ሕዝቦች ያጠፋል፤ እስራኤልም ምርኮውን ከመከፋፈል ውጪ ሌላ ምንም አያደርግም—“ትወርሳቸዋለህ” ቁ. 3። ለዚህ ተስፋቸውን የሚያበረታቱ ሁለት ነገሮች ነበሩ፡- (1.) በሲሆንና በዖግ ላይ ያገኙት ድል (ቁ. 4)፣ ከዚህም የእግዚአብሔርን ኃይል፣ ያደረገውን ማድረግ እንደሚችል፣ እና የእግዚአብሔርን ዓላማ፣ የጀመረውን እንደሚፈጽም መገመት ይችሉ ነበር። ልምዳችንን በዚህ መንገድ መጠቀም አለብን። (2.) እግዚአብሔር ከነዓናውያንን እንዲያጠፉ የሰጣቸው ትእዛዝ (ዘዳግም 7:2፤ 12:2)፣ እዚህም ላይ የጠቀሰው (ቁ. 5፣ “እኔ ያዘዝኋችሁን ሁሉ ታደርጉ ዘንድ”)፣ ከዚህም እግዚአብሔር ከነዓናውያንን እንዲያጠፉ ካዘዛቸው፣ ያንን ለማድረግ በኃይላቸው ውስጥ እንደሚያስቀምጥ ምንም ጥርጥር እንደሌለ መገመት ይችሉ ነበር። ማስታወሻ፡- እግዚአብሔር ግዴታችን ያደረገውን ነገር ለመፈጸም ከእርሱ ዕድልና እርዳታ ለመጠበቅ ምክንያት አለን። ስለዚህ ከዚህ ሁሉ የተነሳ “በርቱና አይዞአችሁ” ቁ. 6 ብሎ ሊነግራቸው በቂ ምክንያት ነበረው። የእግዚአብሔር ኃይል ከእነርሱ ጋር እስካለ ድረስ፣ በእነርሱ ላይ የተሰለፉትን የከነዓን ኃይሎች ሁሉ የሚፈሩበት ምንም ምክንያት አልነበራቸውም።

II. ኢያሱን አበረታታ፣ ቁ. 7, 8። ልብ በል፣

1. ኢያሱ ልምድ ያለው አዛዥ፣ የተረጋገጠ ጀግንነትና ቁርጠኝነት ያለው ሰው፣ በብዙ ደፋር ተግባራት ራሱን ያሳየ ቢሆንም፣ ሙሴ ግን አሁን አዲስ የሥራ ምዕራፍ ሲጀምር “በርታ” ብሎ ሊነግረው ምክንያት አየ፤ ኢያሱም ይህን ትእዛዝ እንደ ስድብ ወይም ድፍረቱን በድብቅ እንደመጠየቅ አልወሰደውም፣ አንዳንድ ጊዜ ኩሩና ተናዳፊ ሰዎች ምክሮችንና ማስጠንቀቂያዎችን እንደ ነቀፋና ትችት አድርገው እንደሚወስዱት። ኢያሱ ራሱ በሙሴ “በርታና አይዞህ” ተብሎ በመመከሩ በጣም ተደስቶ ነበር።

2. ይህን ትእዛዝ በሁሉም እስራኤል ፊት ሰጠው፣ በዚህም በይፋ የተሾመውን ሰው ይበልጥ እንዲያከብሩት፣ እርሱም ለራሳቸውም ሆነ ለእርሱ የተሰጠውን ይህን ትእዛዝ የመሰከሩት ሕዝቦች የድፍረት ምሳሌ እንዲሆን ራሱን ይበልጥ እንዲያዘጋጅ።

3. ለሕዝቡ የሰጠውን የመለኮታዊ መገኘት እና በዚህም የተነሳ የክብር ስኬት ተመሳሳይ ማረጋገጫዎችን ሰጠው። እግዚአብሔር ከእርሱ ጋር ይሆናል፣ አይተወውም፣ ስለዚህም የተጠራበትንና የተሾመበትን የከበረ ሥራ በእርግጥ ይፈጽማል፡- “የተስፋይቱን ምድር እንዲወርሱ ታደርጋቸዋለህ።” ማስታወሻ፡- እግዚአብሔር ከእነርሱ ጋር የሆኑት ይሳካላቸዋል፤ ስለዚህም ደፋር መሆን አለባቸው። በእግዚአብሔር አማካኝነት በድፍረት እንሥራ፣ በእርሱ አማካኝነት ድል ስለምንቀዳጅ፤ ዲያብሎስን ብንቃወመው ይሸሻል፣ እግዚአብሔርም በቅርቡ ከእግራችን በታች ይረግጠዋል።

ቁጥር 9-13 ሕጉ በሙሴ ተሰጠ፤ ዮሐ. 1:17 ላይ እንደተባለው። እርሱም ለዚያ ትውልድ እንዲያደርስ ብቻ ሳይሆን፣ ለሚመጡት ትውልዶችም እንዲያስተላልፍ ታምኖበት ነበር፤ እዚህም ለዚያ እምነት ታማኝ እንደነበረ ይታያል።

I. ሙሴ ይህን ሕግ ጻፈ፣ ቁ. 9። የተማረው ጳጳስ ፓትሪክ ይህንን የሙሴን አምስት መጻሕፍት በሙሉ ይመለከታል፣ እነዚህም ብዙውን ጊዜ ሕግ ተብለው ይጠራሉ፤ ሙሴ አብዛኛውን የኦሪት መጻሕፍትን ቀደም ብሎ ቢጽፍም፣ እስከ አሁን ድረስ አላጠናቀቀውም ነበር፤ አሁን ግን ለዚያ ቅዱስ መጽሐፍ የመጨረሻውን እጁን ሰጥቷል ብሎ ያስባል። ብዙዎች እዚህ ያለው ሕግ (በተለይ ይህ ሕግ፣ ይህ ታላቅ የሕግ ማጠቃለያ ተብሎ ስለተጠራ) የዘዳግም መጽሐፍን የሚያመለክት እንደሆነ ያስባሉ፤ በዚህ መጽሐፍ ውስጥ ያሉትን ሁሉንም ንግግሮች ለሕዝቡ፣ እርሱ በመለኮታዊ መንፈስ ተነሳስቶ፣ እንደ እግዚአብሔር ቃል ጻፋቸው።

ይህን ሕግ የጻፈው፣ 1. የሰሙት ሰዎች ራሳቸው ደጋግመው እንዲያዩትና እንዲያስታውሱት ነው።

2. ለትውልድ በበለጠ ደህንነት እንዲተላለፍ ነው። ማስታወሻ፡ ቤተክርስቲያን መለኮታዊ ነገሮች ከመሰበካቸውም በላይ ከመጻፋቸውም ብዙ ጥቅም አግኝታለች፤ እምነት የሚመጣው በመስማት ብቻ ሳይሆን በማንበብም ነው። ለሕጉ የተደረገው ተመሳሳይ ጥንቃቄ፣ እግዚአብሔር ይመስገን፣ ለወንጌልም ተደርጓል፤ ከተሰበከ በኋላ ብዙም ሳይቆይ ተጽፏል፣ ይህም የዓለም መጨረሻ ለሚደርስባቸው ሰዎች እንዲደርስ ነው።

II. ከጻፈው በኋላ፣ ለካህናትና ለሽማግሌዎች እንክብካቤና ጥበቃ አደራ ሰጠው።