1ኛ ሳሙኤል 28

ምዕራፍ 28

ሳኦልን ከህይወቱና ከንግስናው የሚያስወግድ፣ ዳዊትም ወደ ዙፋኑ እንዲመጣ መንገድ የሚከፍት ጦርነት ዝግጅት በዚህ ምዕራፍ ውስጥ ተደርጓል። በዚህ ጦርነት ውስጥ፣ I. ፍልስጥኤማውያን ወራሪዎች ናቸው፤ ንጉሣቸውም አካይሽ ዳዊትን ምስጢረኛው አደረገው (ቁ. 1, 2)። II. እስራኤላውያን እነርሱን ለመቀበል ተዘጋጁ፤ ንጉሣቸው ሳኦልም ሰይጣንን የግል አማካሪው አደረገው፤ በዚህም የኃጢአቱን መጠን ሞላ። ልብ ይበሉ፣ 1. ሳኦል የነበረበት ተስፋ የቆረጠ ሁኔታ (ቁ. 3-6)። 2. ሳሙኤልን እንዲያወጣለት ወደ ጠንቋይ ያደረገው ጥያቄ (ቁ. 7–14)። 3. ከመናፍስቱ ጋር ያደረገው ውይይት (ቁ. 15–19)። በእርሱ ላይ ያሳደረው ፍርሃት (ቁ. 20–25)።

ቁጥር 1-6

እዚህ ላይ፣ I. ፍልስጥኤማውያን በእስራኤል ላይ ያሰቡት። እነርሱን ለመውጋት ወሰኑ (ቁ. 1)። እስራኤላውያን እግዚአብሔርን ባይተዉ ኖሮ፣ የሚያስቸግራቸው ፍልስጥኤማውያን አይኖሩም ነበር፤ ሳኦልም እርሱን ባይተው ኖሮ፣ በዚህ ጊዜ ከእነርሱ ከማንኛውም አደጋ ይድኑ ነበር። ፍልስጥኤማውያን ይህን ጥቃት ለመፈጸም እድሉን የተጠቀሙት ዳዊት በመካከላቸው በነበረበት ጊዜ ነው፤ እርሱን ከሳኦልና ከሠራዊቱ ሁሉ ይልቅ ይፈሩት ነበር።

II. አካይሽ በዚህ ጦርነት ከዳዊት እርዳታ እንደሚጠብቅና ዳዊትም እርሱን እንዲጠብቅ የሰጠው ማበረታቻ። አካይሽም፣ "ከእኔ ጋር ወደ ጦርነት ትሄዳለህ" አለው። "እኔ ከጠበቅሁህ፣ ከአንተ አገልግሎት መጠየቅ እችላለሁ"፤ በሄደበት ሁሉ ይሳካለት የነበረ እንደ ዳዊት ያለ ሰው ከጎኑ ካገኘ ራሱን እንደ ዕድለኛ ይቆጥር ነበር። ዳዊትም አሻሚ መልስ ሰጠው፡- "ምን እንደሚሆን እናያለን፤ ስለዚያ በኋላ ማውራት በቂ ጊዜ ይኖራል፤ ነገር ግን ባሪያህ ምን ማድረግ እንደሚችል በእርግጥ ታውቃለህ" (ቁ. 2)፤ ይኸውም፣ "እኔ እንድመርጥ ከፈቀድክልኝ፣ አንተን በተሻለ ሁኔታ ማገልገል የምችልበትን ቦታ አስባለሁ" ማለት ነው። በዚህም እርሱን ለማገልገል ከገባው ቃል ኪዳን ነፃ ሆኖ ቆየ፤ ሆኖም ግን አካይሽ እርሱን ለመርዳት እንደገባው ቃል ኪዳን እንጂ በሌላ መንገድ ስላልተረዳው፣ እርዳታውን እንዲጠብቅ አደረገው፤ ከዚያም የጥበቃ ኃላፊ፣ ጠባቂ ወይም የሀገር መሪ እንደሚያደርገው ቃል ገባለት።

III. የሁለቱም ሠራዊቶች ወደ ሜዳ መውጣት (ቁ. 4)። ፍልስጥኤማውያን በኢሳኮር ነገድ ውስጥ በምትገኘው በሱነም ሰፈሩ፤ ይህም ከአገራቸው በሰሜን በኩል በጣም ሩቅ ነው። ፍልስጥኤማውያን ሠራዊታቸውን ወደ አገሪቱ እምብርት ማምጣት ሲችሉ፣ የእስራኤል ምድር በደንብ ያልተጠበቀች ይመስላል። ሳኦል ዳዊትን ሲያሳድድ ሕዝቡን ያለ ጥበቃና የተጋለጠ አድርጎ ትቷቸው ነበር። ሳኦል በጌልቦአ አቅራቢያ በሚገኙ አንዳንድ ተራሮች ላይ ሠራዊቱን ሰበሰበ፤ ፍልስጥኤማውያንን ለመዋጋትም ተዘጋጀ፤ ነገር ግን የእግዚአብሔር መንፈስ ከእርሱ ስለተለየ ይህን ለማድረግ ብዙም ልብ አልነበረውም።

IV. ሳኦል በዚህ አጋጣሚ የነበረበት ፍርሃትና የደረሰበት ኪሳራ። የፍልስጥኤማውያንን ሠራዊት አየ፤ በእርሱም እይታና ሰላዮቹ ባመጡለት መረጃ፣ ከራሱ ሠራዊት ይልቅ ቁጥራቸው የበዛ፣ የተሻለ የታጠቁና የተሻለ መንፈስ ያላቸው መሆናቸውን ተረዳ፤ ይህም አስፈራው፤ ስለዚህም ልቡ እጅግ ደነገጠ (ቁ. 5)። ከእግዚአብሔር ጋር ተቀራርቦ ቢሆን ኖሮ፣ የፍልስጥኤማውያን ሠራዊት ሲያይ መፍራት ባላስፈለገው ነበር፤ አሁን ግን እግዚአብሔር እርሱን እንዲተው ስላስቆጣው፣ ጥቅሙ ጠፋ፣ ሠራዊቶቹም ቀንሰው አነስተኛ ሆኑ፤ ከዚህም የከፋው ደግሞ መንፈሱ ተዳከመ፣ ልቡም በውስጡ ሰጠመ፤ የጥፋተኝነት ህሊናው ቅጠል ሲንቀሳቀስ እንኳ እንዲንቀጠቀጥ አደረገው። አሁን ያዳነውን የአማሌቃውያንን የጥፋተኝነት ደም፣ የፈሰሰውንም የካህናትን ንጹሕ ደም አስታወሰ። ኃጢአቶቹ በዓይኖቹ ፊት ተሰለፉ፤ ይህም ግራ አጋባው፣ ምክሮቹን ሁሉ አወከው፣ ድፍረቱን ሁሉ ነጠቀው፣ በእርሱም ውስጥ የፍርድና የእሳት ቁጣን አስፈሪ ተስፋ አስገኘ። ማስታወሻ፡- ችግሮች ለዐመፀኞች ልጆች አስፈሪዎች ናቸው። በዚህ ጭንቀት ውስጥ ሳኦል እግዚአብሔርን ጠየቀ (ቁ. 6)። በብልጽግናቸው ዘመን የእግዚአብሔርን ቃልና መሠዊያዎቹን የናቁትን ሰዎች ፍላጎት ወደ እግዚአብሔር ይገፋፋቸዋል። "ጌታ ሆይ፣ በጭንቀት ጊዜ ወደ አንተ መጡ" (ኢሳ. 26:16)። እግዚአብሔርን ፈልጎ ያላገኘ አለን? አዎ፣ ሳኦል አላገኘም፤ እግዚአብሔር አልመለሰለትም፣ ልመናውንም ሆነ ጥያቄውን አልሰማም፤ ምን ማድረግ እንዳለበት ምንም መመሪያ አልሰጠውም፣ ከእርሱ ጋር እንደሚሆንም ምንም ተስፋ አልሰጠውም። እንደ ሳኦል ባለ ሰው መጠየቅ ይገባው ነበርን? (ሕዝ. 14:3)። አይ፣ የሰላም መልስ ሊጠብቅ አይችልም ነበር፤ ምክንያቱም፣ 1. እርሱ የጠየቀው ምንም እንዳልጠየቀ ያህል ነበር። ስለዚህም (1 ዜና 10:14)፣ "እግዚአብሔርን አልጠየቀም" ተብሎ ተጽፏል፤ ምክንያቱም በደካማነትና በቅዝቃዜ አደረገው፣ እግዚአብሔርም ካልመለሰለት ሰይጣንን ለመጠየቅ በሚስጥር ዓላማ ነበር። በእምነት አልጠየቀም፣ ነገር ግን በሁለት ልብና በማይጸና አእምሮ ነበር። 2. እግዚአብሔርን የጠየቀው በጣም ዘግይቶ ነበር፤ የፈተናው ቀናት አልፈው የመጨረሻ ውድቅ በተደረገበት ጊዜ ነበር። እግዚአብሔር በሚገኝበት ጊዜ ፈልጉት፤ የማይገኝበት ጊዜ አለና። 3. ሁሉንም የመጠየቂያ ዘዴዎች ጥቅም አጥቶ ነበር። ሁለቱም ነቢያት የነበሩትን ሳሙኤልንና ዳዊትን የጠላና ያሳደደ ሰው በነቢያት መልስ ሊያገኝ ይችላልን? ሊቀ ካህናቱን የገደለ ሰው በኡሪም መልስ ሊያገኝ ይችላልን? ወይስ የጸጋውን መንፈስ በኃጢአት ያጣ ሰው በሕልም መልስ ሊያገኝ ይችላልን? አይሆንም። አትታለሉ፣ እግዚአብሔር አይዘበትበትም።

V. የሚከተለውን ታሪክ ለማስተዋወቅ ከረጅም ጊዜ በፊት ስለተከሰቱ አንዳንድ ነገሮች መጥቀስ (ቁ. 3)። 1. የሳሙኤል ሞት። ሳሙኤል ሞቶ ነበር፤ ይህም ፍልስጥኤማውያንን ይበልጥ ደፋር፣ ሳኦልንም ይበልጥ ፈሪ አደረገው፤ ሳሙኤል በሕይወት ቢኖር ኖሮ፣ ሳኦል ምናልባት የእርሱ መገኘትና ድጋፍ፣ መልካም ምክሩና መልካም ጸሎቶቹ በጭንቀቱ ጊዜ ይረዱት ነበር ብሎ አስቦ ሊሆን ይችላል። 2. ሳኦል በጥንቆላ ላይ ያወጣው አዋጅ። ሕያው መሆን የሌለባቸውን መናፍስት ያላቸውን ሰዎች ላይ ሕጎችን አስፈጽሞ ነበር (ዘጸ. 22:18)። አንዳንዶች ይህን ያደረገው በንግሥናው መጀመሪያ ላይ፣ በሳሙኤል ተጽዕኖ ሥር በነበረበት ጊዜ ነው ብለው ያስባሉ፤ ሌሎች ደግሞ በቅርቡ የተደረገ ነው ብለው ያስባሉ፤ ምክንያቱም እዚህ (ቁ. 9) ላይ እንደ ቅርብ አዋጅ ተጠቅሷል። ምናልባት ሳኦል ራሱ በክፉ መንፈስ ሲቸገር፣ እንደተጠነቆለ ጠርጥሮ ሊሆን ይችላል፤ በዚህም ምክንያት መናፍስት ያላቸውን ሁሉ አስወገደ። ብዙዎች በኃጢአት ሲጎዱ (በእነርሱ ላይ ቢሳደቡባቸው በሰዳቢዎች ላይ ያሳውቃሉ፣ ወይም በስካር ውስጥ ቢበድሏቸው በሰካራሞች ላይ ያሳውቃሉ) በኃጢአት ላይ ቀናተኞች ይመስላሉ፤ አለበለዚያ ግን ለእግዚአብሔር ክብር ምንም ደንታ የላቸውም፣ ኃጢአትንም እንደ ኃጢአት አይጠሉም። ሆኖም ሳኦል ሥልጣኑን ለእነዚህ ክፉ አድራጊዎች ማስፈራሪያና መገደቢያ አድርጎ መጠቀሙ የሚያስመሰግን ነበር። ማስታወሻ፡- ብዙዎች በሌሎች ላይ የኃጢአት ጠላቶች ይመስላሉ፣ በራሳቸው ግን ይፈጽሙታል። ሳኦል ሰይጣንን ከመንግሥቱ ያባርራል፣ ነገር ግን በቅናትና በክፋት በልቡ ውስጥ ያኖረዋል።

ዳዊት አኪሽን አደጋ ሳይደርስበት እምቢ ማለት አልቻለም ነበር። እርዳታ እንደሚያደርግ ቃል ቢገባለት፣ በኋላም ገለልተኛ ሆኖ ቢቆም፣ ወይም ወደ እስራኤላውያን ቢሄድ፣ በምስጋና ቢስነትና በክህደት ይሠራ ነበር። እስራኤልን ቢዋጋ ደግሞ ታላቅ ኃጢአት ይሠራ ነበር። በንጹሕ ሕሊና ከዚህ ችግር መውጣት የማይቻል መሰለ፤ ነገር ግን ጊዜ ለማግኘት ታስቦ የነበረው የእሱ አድበስባሽ መልስ በእውነት የእስራኤላዊ ባሕርይ ጋር የማይስማማ ነበር።

መከራዎች ለዐመፀኞች አስፈሪዎች ናቸው። ሳኦል በጭንቀቱ ጊዜ እግዚአብሔርን ጠየቀ። እርሱ ግን በእምነት አልፈለገም፤ ነገር ግን በሁለት በሚወላውልና በማይጸና ልብ ነበር። ሳኦል ሕጉን በዘፀ 22:18 ላይ እንደተጠቀሰው መናፍስትን የሚያናግሩትን ለመቅጣት በሥራ ላይ አውሎ ነበር። ብዙዎች በሆነ መንገድ ሲጎዳቸው እንጂ ለእግዚአብሔር ክብር ደንታ የሌላቸው፣ ኃጢአትንም እንደ ኃጢአት የማይጠሉ ሆነው ኃጢአትን ሲቃወሙ ቀናተኞች ይመስላሉ። ብዙዎች በራሳቸው ሲፈጽሙት በሌሎች ላይ ለሚታየው ኃጢአት ጠላቶች ይመስላሉ። ሳኦል ሰይጣንን ከመንግሥቱ ያስወጣል፣ ነገር ግን በቅናትና በክፋት በልቡ ውስጥ ያሳድራል (ያስታቅፋል)። በእግዚአብሔር ሕግ መሠረት እሱ ሊያጠፋቸው የሞከራቸውን መጠየቅ ምንኛ ሞኝነት ነው!

ቁጥር 7-14

እዚህ ላይ፣

I. ሳኦል ጠንቋይ ይፈልጋል፣ ቁ. 7። እግዚአብሔር ባልመለሰለት ጊዜ፣ ንስሐ ገብቶ ራሱን ዝቅ ቢያደርግና እግዚአብሔርን መፈለግን ቢቀጥል ኖሮ፣ በመጨረሻ ለእርሱ ምሕረት ይደረግለት እንደሆነ ማን ያውቃል? ነገር ግን ከሰማይም ሆነ ከምድር ምንም መጽናኛ ማግኘት ስላልቻለ (ኢሳ. 8:21, 22)፣ የሲኦልን ደጆች ለማንኳኳትና በዚያ ማንም የሚረዳውና ምክር የሚሰጠው ካለ ለማየት ወሰነ፤ እንዲህም አለ፦ “መናፍስት የምትጠራ ሴት ፈልጉልኝ”፣ ቁ. 7። አገልጋዮቹም በዚህ ክፉ ጉዳይ እሱን ለማገልገል በጣም ፈጣኖች ነበሩ፤ ወዲያውኑም በዔንዶር (ብዙም ሳይርቅ ባለች ከተማ) የሳኦልን አዋጅ ከመፈጸም ያመለጠች አንዲት ሴት መከሩት። እርሷንም ለመጠየቅ ወሰነ። በዚህም፣

1. የእስራኤልን አምላክ በመናቅ ተወቃሽ ነው፤ እግዚአብሔር ትቶትና ፊቱን አዙሮበት ሳለ፣ ማንኛውም ፍጡር ሊረዳው እንደሚችል አድርጎ በማሰቡ።

2. ራሱን በመቃረን። የጥንቆላ ኃጢአት ምን ያህል ከባድ እንደሆነ ያውቅ ነበር፤ አለዚያ መናፍስት የሚጠሩትን ባላጠፋ ነበር፤ አሁን ግን ቀደም ሲል እንደ አስጸያፊ ነገር የኮነነውን እንደ ትንቢት ምንጭ ተጠቀመበት። ሰዎች በማይፈተኑባቸው ኃጢአቶች ላይ በብርቱ ማውገዝ የተለመደ ነው፤ በኋላ ግን ራሳቸው በእነዚያ ኃጢአቶች ይሸነፋሉ። ሳኦል ጠንቋዮችን ሲያጠፋ፣ ብዙም ሳይቆይ ራሱ አንዷን እንደሚያማክር አንድ ሰው ነግሮት ቢሆን ኖሮ፣ ሐዛኤል እንዳለው፣ “ምንድነው? ባሪያህ ውሻ ነውን?” ብሎ በነበረ። ነገር ግን እግዚአብሔርን የሚተዉና በእርሱ የተተዉ ሰዎች ወደ ምን ዓይነት ጥፋቶች እንደሚገቡ ማን ያውቃል?

II. አንዲት ሴት እንዳለች ሲሰማ ወደ እርሷ ቸኮለ፤ ነገር ግን በሌሊትና ተመስሎ፣ ከሁለት አገልጋዮች ጋር ብቻ፣ ምናልባትም በእግሩ፣ ቁ. 8። በሰይጣን ምርኮ የተያዙ ሰዎች እንዴት እንደሚገደዱ ተመልከቱ፣

1. ራሳቸውን እንዲያዋርዱ። ሳኦል ዕድሉን ለማወቅ ወደ አንድ አሳዛኝ ጠንቋይ ሲሄድ እንደዚያ ዝቅ ብሎ ታይቶ አያውቅም።

2. ለመደበቅ። ክፉ ሥራዎች የጨለማ ሥራዎች ናቸውና ብርሃንን ይጠላሉ፣ ወደ እርሱም መምጣት አይፈልጉም።