1ኛ ነገሥት 18

18:1-16 እጅግ የከፉ ፍርዶች በራሳቸው የኃጢአተኞችን ልብ አያዋርዱም ወይም አይለውጡም፤ ከኢየሱስ ክርስቶስ ደም በቀር ምንም የኃጢአትን በደል ሊያስተሰርይ አይችልም፤ ከእግዚአብሔር ከሚያቀድሰው መንፈስ በቀርም ርኩሰቱን ሊያነጻ አይችልም። ካህናቱና ሌዋውያኑ ወደ ይሁዳና ወደ ኢየሩሳሌም ሄደው ነበር (2ዜና 11:13,14)፤ ነገር ግን በእነርሱ ፋንታ ቃሉን ያነቡና ያስረዱ ነቢያትን እግዚአብሔር አስነሳ። እነርሱ ምናልባትም መጀመሪያ በሳሙኤል ከተቋቋሙት የነቢያት ትምህርት ቤቶች የመጡ ነበሩ። እንደ ኤልያስ የትንቢት መንፈስ ባይኖራቸውም፣ ሕዝቡን ከእስራኤል አምላክ ጋር በጥብቅ እንዲሄዱ አስተማሩ። እነዚህን ኤልዛቤል ልታጠፋቸው ፈለገች። ከሞት ያመለጡት ጥቂቶች ራሳቸውን እንዲደብቁ ተገደዱ። እግዚአብሔር በሁሉም ዓይነት ሰዎች መካከል፣ ከታላላቆችም ከትንሾችም ዘንድ፣ የቀሩለት አሉት፤ የመንፈስ ቅዱስ ፍሬዎች የሆኑት ያ እምነት፣ ፍርሃትና ስሙን መውደድ በቤዛው አማካኝነት ተቀባይነት ያገኛሉ። እነሆ እንዴት በሚገርም ሁኔታ እግዚአብሔር ለአገልጋዮቹና ለሕዝቡ በአስቸጋሪ ጊዜያት መጠጊያ እንዲሆኑአቸው ወዳጆችን እንደሚያስነሳ ተመልከት። እንጀራና ውሃ አሁን እጥረት ቢኖርባቸውም፣ አብድዩ ግን ለእግዚአብሔር ነቢያት በሕይወት እንዲቆዩአቸው በቂ ያገኛል። የአካአብ ጭንቀት እንስሳቶቹን በሙሉ ላለማጣት ነበር፤ ስለ ነፍሱ ግን እርሷን ላለማጣት ምንም ግድ አልሰጠውም። ሣር ለመፈለግ ደከመ እንጂ የእግዚአብሔርን ሞገስ ለመፈለግ ምንም ጥረት አላደረገም። ውጤቱን ለመከላከል ጥረት አደረገ እንጂ ምክንያቱን እንዴት ማስወገድ እንደሚቻል አልፈለገም። ነገር ግን እግዚአብሔር አገልጋዮቹን ብቅ እንዲሉና ራሳቸውን እንዲያሳዩ ሲጠራ፣ ይህ ለሕዝብ ጥሩ ምልክት ነው። ዓይኖቻችን አስተማሪዎቻችንን ሲያዩም የመከራን እንጀራ በተሻለ ሁኔታ ልንታገስ እንችላለን።

ምዕራፍ 18

ነቢዩ ኤልያስ በስውር ተደብቆ እንደነበር አይተናል። በዛርፌት የነበረው ምግብ መጨመርም ሆነ የልጁ መነሳት አክዓብ እንዲያገኘው አላደረገውም፤ ምክንያቱም አክዓብ ባገኘው ኖሮ ያውቀው ነበር፤ እርሱ መልካም ማድረግን እንጂ መልካም እንዳደረገ መታወቅን አይመርጥም። ነገር ግን በዚህ ምዕራፍ ላይ መገለጡ ልክ እንደ ቀድሞው መደበቁ ግልጽ ነበር፤ የመደበቂያው ቀናት (ይህም በእስራኤል ላይ ከተፈረደው ፍርድ አንዱ ክፍል ነበር) ሲያልቁ፣ ራሱን ለአክዓብ እንዲያሳይና በምድር ላይ ዝናብ እንዲጠብቅ ታዘዘ (ቁ. 1)። በዚህ ትእዛዝ መሠረት እዚህ ላይ የምናገኘው፣

I. ከአክዓብ አገልጋዮች አንዱ ከሆነው ከዖብድዩ ጋር ያደረገው ውይይት፣ እርሱም ለአክዓብ መምጣቱን እንዲያሳውቅ ላከው (ቁ. 2-16)።

II. ከአክዓብ ራሱ ጋር ያደረገው ውይይት (ቁ. 17-20)።

III. በቀርሜሎስ ተራራ ላይ ከእስራኤል ሁሉ ጋር ያደረገው ውይይት፣ በእግዚአብሔርና በበኣል መካከል የባለቤትነት መብት የሕዝብ ፍርድ ለማድረግ፤ ይህ እጅግ የተለየ ሥነ ሥርዓት ነበር፣ በዚህም ውስጥ፣ 1. በኣልና ነቢያቱ ግራ ተጋቡ። 2. እግዚአብሔርና ኤልያስም ከበሩ (ቁ. 21-39)።

IV. በበኣል ነቢያት ላይ የፈጸመው ፍርድ (ቁ. 40)።

V. በኤልያስ ቃል የዝናብ ምሕረት መመለስ (ቁ. 41-46)። ይህ ብዙ የሚታዩ ነገሮች ያሉበት ምዕራፍ ነው።

ቁጥር 1-16

በእነዚህ ቁጥሮች ውስጥ የምናገኘው፣

I. በዚህ ጊዜ የእስራኤል አሳዛኝ ሁኔታ በሁለት ምክንያቶች፡—

1. ኤልዛቤል የእግዚአብሔርን ነቢያት አጠፋች (ቁ. 4)፣ ገደለቻቸውም (ቁ. 13)። ጣዖት አምላኪ ስለነበረች አሳዳጅ ነበረች፣ አክዓብንም አሳዳጅ አደረገችው። በእነዚያ መጥፎ ጊዜያትም ቢሆን፣ ጥጆች ሲመለኩና በኢየሩሳሌም ያለው ቤተ መቅደስ ሲተው፣ እግዚአብሔርን የሚፈሩና የሚያገለግሉ አንዳንድ መልካም ሰዎች ነበሩ፣ እንዲሁም በእርሱ እውቀት የሚያስተምሯቸውና በአምልኮአቸው የሚረዷቸው አንዳንድ መልካም ነቢያት ነበሩ። ካህናቱና ሌዋውያኑ ሁሉ ወደ ይሁዳና ኢየሩሳሌም ሄደው ነበር (2 ዜና 11:13, 14)፣ ነገር ግን በእነርሱ ፋንታ እግዚአብሔር እነዚህን ነቢያት አስነሳ፣ እነርሱም በግል ስብሰባዎች ወይም ታማኝነታቸውን በጠበቁ ቤተሰቦች ውስጥ ሕጉን ያነቡና ይተረጉሙ ነበር፣ ምክንያቱም በዚህ ጊዜ ስለ ምኩራቦች አናነብም። እንደ ኤልያስ የትንቢት መንፈስ አልነበራቸውም፣ መስዋዕትም አላቀረቡም፣ ዕጣንም አላጨሱም፣ ነገር ግን ሰዎችን መልካም ሆነው እንዲኖሩና ከእስራኤል አምላክ ጋር እንዲቀራረቡ አስተማሩ። ኤልዛቤል እነዚህን ለማጥፋት አሰበች፣ ብዙዎቹንም ገደለች፣ ይህም እንደ ሕዝባዊ በደል ሁሉ ሕዝባዊ መቅሰፍት ነበር፣ በእስራኤል ውስጥ የቀረውን የሃይማኖት ቅሪት ሙሉ በሙሉ ለማጥፋት አስፈራርቶ ነበር። ከሰይፍ ያመለጡ ጥቂቶች ለመደበቅ ተገደዱ፣ በዋሻዎች ውስጥ ተደብቀው በሕይወት ተቀበሩ፣ ምንም እንኳን ከሕይወት ባይሆኑም፣ ከጥቅም ግን ተቆረጡ፣ ይህም የሕይወት ዓላማና መጽናኛ ነው። ነቢያት ሲሰደዱና ወደ ማዕዘኖች ሲገቡ፣ ጓደኞቻቸው፣ በምድር ላይ የነበሩት ጥቂት መልካም ሰዎች በተመሳሳይ መንገድ እንደተያዙ ምንም ጥርጥር የለውም። ሆኖም ነገሮች መጥፎ ቢሆኑም፣

(1.) በቤተ መንግሥት ውስጥ ታላቅ ሰው የነበረ አንድ እጅግ ጥሩ ሰው ነበረ፣ ዖብድዩ፣ እርሱም ስሙን ያሟላ ነበር—የእግዚአብሔር አገልጋይ፣ እግዚአብሔርን የሚፈራና ለእርሱ ታማኝ የነበረ፣ ሆኖም የአክዓብ ቤት መጋቢ ነበር። ባሕርዩን ልብ ይበሉ፡ እግዚአብሔርን እጅግ ይፈራ ነበር (ቁ. 3)፣ ጥሩ ሰው ብቻ ሳይሆን ቀናተኛና እጅግ ጥሩ ነበር፤ ታላቅ ቦታው በበጎነቱ ላይ ብርሃን ጨመረለት፣ መልካም ለማድረግም ታላቅ ዕድሎችን ሰጠው፤ እግዚአብሔርንም ከወጣትነቱ ጀምሮ ይፈራ ነበር (ቁ. 12)፣ ገና በለጋ ዕድሜው ሃይማኖተኛ መሆን ጀመረና ለረጅም ጊዜ ቀጠለ። ማስታወሻ፡ ቀደምት ሃይማኖተኝነት፣ ተስፋ ይደረጋል፣ ታላቅ ሃይማኖተኝነት ይሆናል፤ ገና በለጋ ዕድሜያቸው ጥሩ የሆኑ ሰዎች እጅግ ጥሩ የመሆን ዕድል አላቸው፤ እግዚአብሔርን ከወጣትነቱ ጀምሮ የፈራው እጅግ ይፈራው ሆነ። የሚበለጽግ ሰው ገና በለጋ ዕድሜው መነሳት አለበት። ነገር ግን እንደ ዖብድዩ ያለ እጅግ ጥሩ ሰው የአክዓብ ቤት ገዥ ሆኖ ማግኘቱ እንግዳ ነገር ነው፣ ይህ ደግሞ ታላቅ ክብር፣ ሥልጣንና እምነት ያለው ቦታ ነው።

[1.] እንደ አክዓብ ያለ ክፉ ሰው ለዚህ ቦታ መርጦት ማቆየቱ እንግዳ ነገር ነበር፤ በእርግጥም እጅግ ታማኝ፣ ታታሪና ብልህ ሰው ስለነበረ፣ እንዲሁም በእርሱ ሊታመንበት የሚችል፣ ዓይኖቹን እንደራሱ ዓይኖች ሊያምንበት የሚችል ሰው ስለነበረ ነው፣ እዚህ ላይ እንደምናየው (ቁ. 5)። ዮሴፍና ዳንኤል የተመረጡት ለእነርሱ ከሚመጥናቸው ቦታዎች የተሻለ ማንም ስላልነበረ ነው። ማስታወሻ፡ ሃይማኖትን የሚናገሩ ሰዎች በታማኝነታቸው፣ በታማኝነታቸውና በሥራቸው ትጋት ከውጭ ባሉ ሰዎች ዘንድ እንኳን አድናቆትን ለማግኘት መጣር አለባቸው።

[2.] እንደ ዖብድዩ ያለ ጥሩ ሰው ጣዖት አምልኮና ሁሉንም ዓይነት ክፋት በያዘ ቤተ መንግሥት ውስጥ ቦታ መቀበሉ እንግዳ ነገር ነበር። ለቦታው ብቁ ለመሆን የንጉሡን ሃይማኖት መከተል፣ የዘምሪን ሕጎች ወይም የአክዓብን ቤት ሕግጋት መታዘዝ አስፈላጊ እንዳልነበረ እርግጠኞች መሆን እንችላለን። ዖብድዩ ለበኣል ሳይሰግድ ቦታውን ማግኘት ባይችል ኖሮ ባልተቀበለው ነበር፣ አክዓብም እርሱን ለማገልገል ብቁ የሆኑትን ሰዎች ከሥራ የሚያባርር ሞኝ አልነበረም፣ ምክንያቱም በአምልኮው ውስጥ ከእርሱ ጋር አይተባበሩም ነበር። ለአምላኩ ታማኝ የሆነ ሰው ለገዥውም ታማኝ ይሆናል። ስለዚህ ዖብድዩ በንጹሕ ሕሊና ቦታውን ሊይዝ ይችላል፣ ስለዚህም አልተወውም፣ ወይም አልተወም፣ ምንም እንኳን በእርሱ ውስጥ ሊያደርገው የሚፈልገውን መልካም ነገር ማድረግ እንደማይችል ቢያውቅም። እግዚአብሔርን የሚፈሩ ሰዎች ዓለም መጥፎ ቢሆንም ከዓለም መውጣት አያስፈልጋቸውም።

[3.] እርሱ አክዓብን አለማረሙ ወይም አክዓብ እርሱን አለማበላሸቱ እንግዳ ነገር ነበር፤ ነገር ግን ሁለቱም ጸንተው እንደነበር ይመስላል፤ ርኩስ የነበረው አሁንም ርኩስ ይሆናል፣ ቅዱስ የነበረውም አሁንም ቅዱስ ይሆናል። እግዚአብሔርን እጅግ የሚፈሩት በመጥፎ ጊዜያትና ቦታዎች የእርሱን ፍርሃት የሚጠብቁ ናቸው፤ ዖብድዩም እንዲህ አደረገ። እግዚአብሔር በሁሉም ዓይነት ሰዎች፣ ከፍ ባሉትም ዝቅ ባሉትም መካከል ቀሪዎቹ አሉት፤ በኔሮን ቤት ውስጥም ሆነ በአክዓብ ቤት ውስጥ ቅዱሳን ነበሩ።

(2.) ይህ ታላቅ መልካም ሰው ሥልጣኑን የእግዚአብሔርን ነቢያት ለመጠበቅ ተጠቀመበት። ስደቱ ሲጠናከር ከመቶ የሚሆኑትን በሁለት ዋሻዎች ውስጥ ደበቀና በዳቦና በውኃ መገባቸው (ቁ. 4)። እግዚአብሔርን ራሱ መፍራት ብቻ በቂ እንደሆነ አላሰበም፣ ነገር ግን ይህን ለማድረግ የሚያስችል ሀብትና ሥልጣን ስላለው፣ እግዚአብሔርን የሚፈሩትን ሌሎች ለመርዳትና ለመደገፍ ግዴታ እንዳለበት አሰበ፤ ለእነርሱ ደግ መሆኑ ራሱ ጥሩ ከመሆን እንደሚያድነው አላሰበም፣ ነገር ግን ሁለቱንም አደረገ፣ እግዚአብሔርን ራሱ እጅግ ፈራ፣ እንዲሁም እርሱን የሚፈሩትንም ደገፈ። እግዚአብሔር ለአገልጋዮቹና ለሕዝቡ፣ በአስቸጋሪ ጊዜያት መጠጊያ እንዲሆኑ፣ ማንም በማይጠብቀው ቦታም ቢሆን፣ እንዴት ድንቅ ወዳጆችን እንደሚያስነሳ ተመልከቱ። ዳቦና ውኃ በዚያን ጊዜ ብርቅዬ ዕቃዎች ነበሩ፣ ሆኖም ዖብድዩ የእግዚአብሔርን ነቢያት ለወደፊት አገልግሎት በሕይወት እንዲቆዩ ለማድረግ ሁለቱንም በቂ አገኘ፣ ምንም እንኳን አሁን ተጥለው ቢሆንም።

2. ኤልዛቤል የእግዚአብሔርን ነቢያት ባጠፋች ጊዜ እግዚአብሔርም በከባድ ድርቅ አስፈላጊውን ምግብ አቋረጠ። ምናልባት ኤልዛቤል የእግዚአብሔርን ነቢያት ያሳደደችው እነርሱ የፍርዱ መንስኤ ናቸው በሚል ሰበብ ሊሆን ይችላል፣ ምክንያቱም ኤልያስ አስቀድሞ ተናግሮት ነበርና። ክርስቲያኖችን ለአንበሶች—ክርስቲያኖችን ወደ አንበሶች ጣሉ። ነገር ግን እግዚአብሔር ተቃራኒውን አሳወቃቸው፣ ምክንያቱም ረሃቡ የበኣል ነቢያት እስኪሰዋ ድረስ ቀጠለ፣ የውኃ እጥረትም እጅግ ከባድ ስለነበር ንጉሡ ራሱና ዖብድዩ ለእንስሳት ሳር ለመፈለግ በየምድሩ በግላቸው ሄዱ (ቁ. 5, 6)። አክዓብ የዚህ ፍርድ መዘዞች ምን ያህል መጥፎ እንደሆኑ በገዛ ዓይኖቹ እንዲያይ እግዚአብሔር አዘጋጀው፣ ስለዚህም ኤልያስን ለመስማት የተሻለ ዝንባሌ እንዲኖረው፣ እርሱም ፍርዱን ለማስቆም ብቸኛውን መንገድ ያሳየው ነበር። የአክዓብ ጭንቀት ሁሉንም እንስሳት ማጣት አልነበረም፣ ብዙዎቹ ቀድሞውኑ ጠፍተው ነበርና፤ ነገር ግን ስለ ነፍሱ ምንም አልተጨነቀም፣ እንዳያጣትም አልተጨነቀም፤ ሳር ለመፈለግ ብዙ ጥረት አደረገ፣ ነገር ግን የእግዚአብሔርን ሞገስ ለመፈለግ ምንም ጥረት አላደረገም፣ ውጤቱን ለመከላከል ሲጥር፣ መንስኤውን እንዴት ማስወገድ እንደሚቻል ግን አልጠየቀም።