Seensa 34

Dargaggoonni, keessumaa shamarran, haadhaafi abbaa Waaqaa sodaatan jala malee, nageenyaafi haala gaarii keessa hin jiran. Wallalummaan isaanii dhuunfaafi sasalphaa/daboo fi tooftaan warra hamootaa, warra hammeenya hojjechuuf karoorfatan, warri yeroo hundumaa dabeessa isaanitti diriirsan, gara balaa guddaatti isaan saaxila. Karaa ala, keessumaa kophaa isaanii, warra amantii dhugaa hin beekne gidduutti deemuuf yoo hawwan, ofuma isaaniif diina ta'u. Warri ijoollee isaanii ofumaan sababa malee balaatti akka hin saaxille hin dhoorgine baay'ee dogoggoran. Ijoolleen of wallaalaa guddifaman, akka Dinaa, yeroo baay'ee maatii isaaniif gaddaafi salphina ta'u. Sababa isheen dhiheessite, shamarran lafa sanaa ilaaluuf, akkaataa itti uffatan, akkaataa itti sirban, akkasumas maal akka isaan gidduutti bareedaa ykn addaa ta'e ilaaluuf ture; ilaaluuf deemte, garuu kun hundi miti, isheenis akka ilaalamtuuf deemte. Karaa'aanota wajjin beekumsa uumuufi akkaataa jireenya isaaniis barachuuf deemte. Akkaataan deemasa Dinaa maal fide ilaalaa. Jalqabni cubbuu akka bishaan yoo lolaafamee bahuutti. Ibidda xinnoon akkamitti waan guddaa qabsiisa! Sababoota cubbuu hundumaafi dhiyeenya isaa irraa of eeggannoodhaan fagaachuu qabna.

Boqonnaa kana keessatti seenaan rakkina Ya’aqoob ijoollee isaatiin isa mudate kan baay’ee guddaa ture, akkasumas kan galmeeffameefis agarsiisuuf:

1. Fincaa’ummaa addunyaa kanaa. Wanti nuuf jaallatamaa ta’e rakkina keenya isa guddaa ta’uu danda’a, akkasumas wantoota "Kunumaatu nu jajjabeessa" jenne keessatti qormaata guddaa argachuu dandeenya.

2. Gadda namoota gaarii kan waliigalaa. Ijoolleen Ya’aqoob dhagna qabamanii turan, barsiifamanii turan, akkasumas isaaniif kadhatamee ture, fakkeenya gaarii baay’ee argatanii turan; garuu isaan keessaa tokko tokko baay’ee jallatan. "Fiigichi warra saffisaniif miti, waraannis warra jajjabootaaf miti." Ayyaanni dhiigaan hin darbu, garuu dhaalli ayyaanaa addaan cituun dhaala amantii fi mirga waldaa mul’atu hin muru: dhugaa dubbachuuf, ijoolleen Ya’aqoob, wantoota tokko tokkoon isa gaddisiisanis, hundinuu kakuu Waaqayyoo keessa galan. Boqonnaa kana keessatti qabna:

I. Diinaan xuroofte (Lakk. 1-5).

II. Walii galtee gaa’elaa Diinaa fi Sheekem gidduutti kan ishee xureesse (Lakk. 6–19).

III. Walii galtee sana hordofuun dhagna qabaa Sheekemootaa (Lakk. 20–24).

IV. Haaloo gantummaa fi dhiiga qabeessa kan Simoonii fi Leewwiin isaan irratti fudhatan (Lakk. 25–31).

Diinaan, akka mul’atutti, intala Ya’aqoob tokkitti turte, akkasumas kanaafuu haadhaaf jaallatamtuu fi maatiif jaallatamtuu turte jennee yaaduu dandeenya, garuu isaanitti gammachuu yookiin ulfina hin taane; ijoolleen baay’ee jaallataman yookiin warra gaarii yookiin warra gammadoo ta’uu dhiisuu isaanii irraan kan ka’e. Isheen yeroo kana umuriin ishee waggaa kudha shan yookiin kudha ja’a qofa ture yeroo isheen asitti badii guddaa kana geessiste. Hubadhaa:

1. Fedhii ishee ofittummaa kan ishee saaxile. Isheen baate, tarii abbaa isheetti osoo hin beekamin, garuu haadha ishee biratti dhiifamtee, intallan biyyattii ilaaluuf (Lakk. 1); kun tarii sirba irratti yookiin guyyaa ummataa tokko irratti ture. Intala tokkitti waan turteef, mana isheetti kophaa ishee akka taate yaadde, kan umuriin ishee wal fakkaatu yookiin saala ishee wajjin haasa’u hin qabdu turte; kanaafuu of bashannansiisuuf, gadda ofirraa ittisuuf, akkasumas haasa’uudhaan mana abbaa ishee keessatti argachuu dandeessu caalaa of guutuu qabdi turte. Hubachiisa: Ijoolleen mana isaanii jaallachuun baay’ee gaarii dha; maatiin isaaniif salphisuun ogummaa isaanii ti, ijoolleen immoo yeroo sana keessa jiraachuun dirqama isaanii ti. Sababni isheen dhiyeessite intallan biyyattii ilaaluuf, akkamitti akka uffatan, akkamitti akka sirban, akkasumas maal akka isaan gidduutti beekamaa ture ilaaluuf ture. Isheen ilaaluuf deemte, garuu sana qofa miti, isheen mul’achuufis deemte; intallan biyyattii ilaaluuf deemte, garuu, tarii, ilmaan biyyattii ilaalchisee yaada tokko tokko qabdi turte. Ani shakka isheen Kana’aanota sana wajjin wal baruuf, akkasumas karaa isaanii baruuf deemte. Hubachiisa: Ofittummaa fi fincaa’ummaan dargaggootaa gufuu hedduutti isaan galcha.

2. Karaa kanaan ulfina ishee dhabuu ishee (Lakk. 2): Sheekem, mootiin biyyattii, garuu fedhii foonii isaatiif garba ta’e, ishee fudhate, akkasumas ishee wajjin ciise, dirqamaan osoo hin taane, akka tasaa ta’uu isaa fakkaata. Hubachiisa: Namoonni gurguddaan waan hundumaa gochuu akka danda’an yaadu; akkasumas dargaggoonni hin barsiifamne fi hin to’atamne caalaa wanti miidhaa qabu maali? Diinaan deemuu isheetiin maal akka ta’e ilaalaa: dubartoonni dargaggoonni qulqulluu ta’uu, mana isaanii eeguu barachuu qabu; amaloonni kun walitti qabamaniiru, Tiitoo 2:5, warri mana isaanii hin eegne qulqullummaa isaanii waan saaxilaniif. Diinaan naannoo ishee ilaaluuf gara alaatti deemte; garuu, akka isheen qabduutti naannoo ishee ilaallee turte ta’ee, gufuu kana keessa hin buutu turte. Hubachiisa: Jalqabbiin cubbuu bishaan gad dhiisuu wajjin wal fakkaata. Ibidda xinnoon dhimma guddaa akkamii qabsiisti! Kanaafuu, sababoota cubbuu hundumaa fi isatti dhihaachuu of eeggannoodhaan dhabamsiisuu qabna.

3. Sheekem erga ishee xureessee booda isheef jaalala agarsiise. Kun gaarii fi dinqisiifamaa ture, akkasumas wanta hamaa ture irraa wanta gaarii hojjete; ishee jaallate (akka Amnon, 2 Saamu’eel 13:15, osoo hin taane), akkasumas abbaa isaa akka isheetti isa fuudhuuf kakaase, Lakk. 4.

4. Oduun Ya’aqoob isa hiyyeessaaf dhufe, Lakk. 5. Ijoolleen isaa akkuma guddataniin isaaf gadda ta’uu jalqaban. Maatiin Waaqayyoo sodaatan, kan dogoggora ijoollee isaanii gaddan, haalli isaanii addaa yookiin fakkeenya hin qabne akka hin taane haa yaadan.