Keessa Deebii 23

Nuti mirgoota (faayidaawwan) saba Waaqayyoo, nuufis taʼe ijoollee keenyaaf, buʼaawwan biroo hunda caalaa gatii guddaa kennuuf qabna. Hirʼinnoo dhuunfaa tokkollee, yakki abbootii keenyaa tokkollee, yookiin garaagarummaan sabaa tokkollee, bulchiinsa Kiristiyaanaa jalatti nurraa hin dhoorku. Garuu, garaa qajeelaa hin taaneen eebbawwan nurraa dhoorka; akkasumas fakkeenyi gadheen yookiin gaaʼelli hin mijanne ijoollee keenya isaan irraa dhoorkuu dandaʼa.

Seerri boqonnaa kanaa kan kennu:

I. Ulfinaa fi qulqullummaa maatii Israa’el eeguuf, warra salphina isaanitti fidan dhabamsiisuudhaan (Lakk. 1-8).

II. Ulfinaa fi qulqullummaa buufata Israa’el yeroo alatti ture eeguuf (Lakk. 9-14).

III. Garboota isaanitti baqatan jajjabeessuu fi simachuuf (Lakk. 15, 16).

IV. Ejja irratti (Lakk. 17, 18).

V. Dhala irratti (Lakk. 19, 20).

IV. Kakuu cabsuu irratti (Lakk. 21-23).

VII. Namni tokko lafa ollaa isaa fi iddoo wayinii isaa keessatti bilisummaa akkamii fudhachuu akka danda’u, akkamii akka hin dandeenye (Lakk. 23, 25).

Hiiktonni "waldaa Waaqayyoo keessa galuu" jechuun maal akka ta’e irratti walii hin galle. Kun warra dubaratti hin tolleef, ijoollee seeraan ala dhalataniif, Amoonotaa fi Moo’aabotaaf bara baraan dhoorkameera; garuu Edoomotaa fi Gibxootaaf dhaloota sadaffaa qofaaf dhoorkameera.

1. Tokko tokko akka yaadanitti, kanaan tajaajila amantii isaanii keessatti saba Waaqayyoo wajjin walqunnamuu irraa dhoorkamaniiru. Utuu warri dubaratti hin tolle fi ijoolleen seeraan ala dhalatan miseensa waldaa ta’anii fudhatamanii, akkasumas Amoononni fi Moo’aabonni dhagna qabatanii amantii Yihudootaa fudhachuu danda’anii iyyuu, isaanis ta’e maatiin isaanii yeroo muraasaaf mallattoo salphinaa jalatti jiraachuu qabu. Dhagaa isaan irraa bocaman sana yaadachuu qabu, akkasumas akka warra kaanii iddoo qulqullaa’aatti dhihaachuu hin qaban, akkasumas Israa’elota wajjin walqunnamtii bilisaa hin qaban.

2. Warri kaan immoo kanaan hojii waldaa keessatti qabachuu irraa dhoorkamaniiru jedhu: isaan keessaa tokko illee jaarsa yookiin abbaa firdii ta’uu hin qabu, kun ulfina abbaa taayitaa akka hin xureessineef.

3. Warri kaan immoo Israa’elota wajjin fuudhuu fi heerumuu irraa qofa dhoorkamaniiru jedhu. Akkaasitti piiskopii beekamaan Paatirik hiikuuf fedha; garuu seera kana boojuu booda yeroo hojiirra oolchan, haadha manaa ormaa qofa osoo hin taane, saba walmakaa hunda Israa’el irraa adda baasan, Neh. 13:1-2 ilaali. Dubartoota saba kanaa wajjin (saba Kana’aan keessaa yoo ta’an iyyuu), dhiironni Israa’el amantii Yihudootaa guutummaatti yoo fudhatan fuudhuu danda’u ture; garuu dhiirota saba kanaa wajjin dubartoonni Israa’el fuudhamuu hin qaban, akkasumas dhiironni akka asitti kenname malee lammii ta’uu hin danda’an. Guutummaatti, salphinni asitti kan kaa’ame:

I. Ijoollee seeraan ala dhalatan irratti fi warra dubaratti hin tolle irratti, Lakk. 1, 2. Asitti ijoollee seeraan ala dhalatan jechuun barreessitoonni Yihudootaa kan hubatan, warra ejja irraa yookiin gaa’elaan ala dhalatan hunda osoo hin taane, ijoollee walqunnamtii firaa seera Lewwootaa 18 irratti dhoorkame irraa dhalatan hundaadha. Kun dogoggora ijoollee sanaa utuu hin taane iyyuu, namoota gaa’ela seeraan alaa fi fedhii seeraan alaa irraa dhoorkuuf, dhaloonni isaanii akkasitti maqaa xuraa’aa qabaachuun baay’ee barbaachisaa ture. Seera kanaa wajjin, Yiftaah, intala ejjituu, dubartii ormaa (Ab. 11:1, 2) irraa dhalatee iyyuu, hiika seera kanaatiin ijoollee seeraan alaa hin turre. Warra dubaratti hin tolleef immoo, seera kanaan akka muka gogaatti iddoo wayinii keessaa darbataman fakkaatan iyyuu, kan isaan itti komatan (Isa. 56:3), garuu asitti (Lakk. 5) kan waadaa galameef, yoo dirqama Waaqayyoof qaban, hanga isaanitti heyyamame, Sanbataa isaa eeguudhaan fi waan isa gammachiisu filachuudhaan, dhabamuu mirga kanaa eebba hafuuraa maqaa bara baraa isaanitti kennuun akka isaanitti guutamuudha.

II. Amoonotaa fi Moo’aabota irratti, dhaloota Loox, kan inni sababa faayidaa alaa isaatiif Abrahaam irraa adda ba’e, Uma. 13:11. Inni yookiin dhaloonni isaa deebi’anii ijoollee kakuu wajjin walitti makamuu isaanii hin argannu. Asitti dhaloota kudhanitti, jechuunis (akka tokko tokko hiikanitti), bara baraan adda baafamaniiru. Neh. 13:1 wal bira qabi. Sababni lola kanaa kan Israa’el isaan wajjin qabaachuu qabu, akkasumas nagaa isaanii barbaaduu dhiisuu (Lakk. 6), sababa gaarummaa dhabuu isaan yeroo dhihoo kana buufata Israa’elitti godhaniif, ajaja Waaqayyo isaan hin dhiphisin yookiin hin jeeqin jedhee kenneef osoo hin ilaalin, Boq. 2:9, 19.

1. Karaatti buddeenaa fi bishaan isaan hin simanne (Lakk. 4), akka michootaatti yookiin yoo xiqqaate akka biyyoota giddu galeessaa ta’anii, nyaata buufata isaaniitti hin fidne, kan isaan sirriitti kaffalamuu qaban, kun baay’ee hamaa ture. Israa’el Waaqayyoo gaarummaa isaanii hin barbaanne, Waaqayyo mataan isaa buddeenaa fi bishaan isaan duukaa bu’e, kun gaarii ture. Haa ta’u malee, dhabamuu Amoonota kanaa dhaloota fuulduraatti saba isaanii irratti yaadatamuu qaba. Hubadhaa, Waaqayyo warra saba isaa morman qofa osoo hin taane, warra yeroo harka isaanii keessa jiru isaan hin gargaarre fi hin deeggarre wajjin ni qorata. Himannaan guyyaa guddaa irratti dhabamuu hojii tokkoof: "Ani beela’ee ture, isin immoo nyaata naaf hin kennine."

2. Moo’aabonni kana caalaa hojii hamaa hojjetanii turan, Bala’aam Israa’elitti abaaruuf kireeffatan, Lakk. 4. Dhugaa dubbachuuf, Waaqayyo abaarsa sana eebbatti jijjiire (Lakk. 5), jecha afaan Bala’aam keessa jiru jijjiiruu qofa osoo hin taane, kan diigamuu isaaniif karoorfame sun ulfinaa fi faayidaa Israa’eliif akka ta’u godhe. Garuu, karoorri sun fashalaa’ee, gaariidhaaf jijjiirame iyyuu, hamminni Moo’aabotaa xiqqaachuu hin dandeenye. Waaqayyo cubbamoota wajjin ni hojjeta, garuu akka yaalii isaaniitti, Far. 28:4.

III. Edoomotaa fi Gibxoota irratti mallattoon dallansuu gadi fagoo akka Moo’aabotaa fi Amoonotaa hin keenyamne.